Vài năm trở lại đây, nông dân quan tâm nhiều hơn đến việc chọn giống do tình hình sâu bệnh và diễn biến thời tiết ngày càng phức tạp, có thể làm ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng của sản phẩm. Vì thế, cứ trước mỗi mùa vụ, họ phải tìm các loại giống vừa có năng suất cao, vừa có khả năng kháng sâu bệnh để giảm chi phí. Để chuẩn bị cho vụ sản xuất chính này, Công ty cổ phần giống cây trồng Hà tĩnh đã tung ra thị trường 30 loại giống lúa, với tổng số lượng 300 tấn (bao gồm cả giống lúa xuân sớm và xuân trung). Thế nhưng, số lượng đó vẫn không đáp ứng được hết nhu cầu của người dân. Theo đó, thiếu giống đã làm cho hầu như tất cả các loại giống lúa đều không ngừng leo thang về giá cả, vượt từ 10- 20% so với năm trước. Hiện, giá giống lúa lai chất lượng cao như Khải Phong là 69,5 nghìn/kg, các loại giống lúa thuần lên đến 10 nghìn/kg. Theo ông Phạm Hoài Sơn, Giám đốc Công ty cổ phần giống cây trồng Hà Tĩnh: “Một trong những nguyên nhân gây biến động giá các loại giống cây trồng vụ Đông Xuân là do những trận lũ lụt liên tiếp vào giữa năm đã làm nguồn giống khan hiếm. Bên cạnh đó, cơ cấu giống cây trồng ở một số địa phương chưa thật hợp lý với sự chỉ đạo trong chuyển dịch cơ cấu của tỉnh, tạo ra tình trạng khập khễnh trong việc phân bổ các loại giống chủ lực khiến cho nguồn cung không chủ động. Tính ra, toàn tỉnh ta còn thiếu trên 10% giống lúa các loại”. Vấn đề là ở chỗ, dù giá cao nhưng người nông dân cũng không lùng sục đâu ra giống để mua. Tại Công ty cổ phần giống cây trồng Hà Tĩnh, một số loại giống đã hết hàng từ rất sớm như mặc dù chưa đến ngày bắc mạ như IR35366, P290, IR1820,...Từ thực tế đó, nhiều nhà nông đành phải thay thế bằng loại giống không đạt chất lượng là điều không tránh khỏi.
Chất lượng giống lúa là điểm xuất phát của nhũng vụ mùa bội thu. Ảnh: internet
Tại huyện Thạch Hà, ngoài số ít người dân được cung ứng giống đầy đủ nhờ đăng ký mua tại Trung tâm chuyển giao KHCN huyện, còn lại phần lớn nông dân đang phải chạy đôn chạy đáo tìm giống. Trước thực trạng đó, người nông dân chỉ còn cách liên hệ mua giống tại các cơ sở cung ứng giống ngoài tỉnh và phải chịu giá cả cao hơn để gieo cấy kịp thời vụ. Một số người dân cho hay: “Do không lường trước được tình hình khan hiếm giống trong vụ Đông Xuân nên chúng tôi không chủ động được trong việc mua giống sớm. Mua được giống tôt thì đắt mấy chúng tôi cũng cố chạy vạy còn hơn phải thay thế bằng các loại giống kém chất lượng. Chúng tôi thật sự hoang mang khi ngày bắc mạ đã đến mà giống vẫn chưa mua đủ”.
Không nóng bỏng như ở huyện Thạch Hà nhưng giống lúa Đông Xuân ở Cẩm Xuyên cũng có nhiều vấn đề đáng phải quan tâm. Theo báo cáo của phòng nông nghiệp huyện, cơ cấu giống năm nay của địa phương sẽ giảm giống lúa IR 1820 ở trà xuân sớm do chất lượng không tốt, giá trị hàng hoá lại thấp nhưng tâm lý của người dân chưa quen với sự chuyển đổi nên loại giống truyền thống này vẫn được ưa chuộng. Cơ cấu ít, nhu cầu cao đã tạo ra tình trạng khan hiếm giống trên địa bàn. Trong khi đó, giống lúa lai chất lượng được chỉ đạo bố trí trong cơ cấu giống thì hầu như không được người dân sử dụng cho ruộng nhà.
Tình hình khan hiếm giống cây trồng vụ Đông Xuân sẽ làm thị trường giống còn nhiều biến động phức tạp. Bởi thế, để đảm bảo được diện tích gieo trồng và năng suất của vụ chính, bà con nông dân cần chủ động trong việc lựa chọn giống, giá phải đi kèm với chất lượng.
