Giới chức Iran thông báo cho phép một số quốc gia thân thiện như Ấn Độ, Pakistan, Iraq, Trung Quốc và Nga sử dụng eo biển Hormuz.
"Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi nói rằng: Chúng tôi cho phép tàu của các quốc gia thân thiện, trong đó có Nga, Trung Quốc, Ấn Độ, Iraq và Pakistan, đi qua eo biển Hormuz", Tổng lãnh sự quán Iran tại thành phố Mumbai của Ấn Độ cho biết trong bài đăng hôm 26/3.
Đây là lần đầu Iran công bố danh sách cụ thể những nước thân thiện có thể sử dụng eo biển Hormuz cho hoạt động thương mại mà không bị cản trở.
Các xuồng IRGC di chuyển quanh một tàu chở dầu trong cuộc diễn tập trên eo biển Hormuz ngày 17/2. Ảnh: AFP
Phái bộ Iran tại Liên Hợp Quốc và các đại diện quân đội nước này trước đó tuyên bố các tàu "không thù địch" có thể đi qua eo biển Hormuz, với điều kiện không tham gia hoặc hỗ trợ hành động chống lại Iran và tuân thủ đầy đủ quy định an ninh do Tehran đặt ra.
Hội đồng Quốc phòng Iran, cơ quan phụ trách hoạch định chính sách và điều động nguồn lực phòng vệ quốc gia, khẳng định quyết định cho phép tàu "không thù địch" đi qua hiện phụ thuộc vào sự phối hợp trước giữa lực lượng Iran và các bên liên quan.
Quốc hội Iran cũng đang xem xét dự luật thu phí tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz nhằm đổi lấy đảm bảo an ninh, dự kiến hoàn tất trong tuần tới.
Loạt động thái của Iran được cho là nhằm kiểm soát dòng vận tải năng lượng toàn cầu, qua đó gây sức ép để Mỹ chấm dứt chiến sự và tạo lợi thế trên bàn đàm phán hòa bình.
Bộ Vận tải biển Ấn Độ ngày 25/3 cho biết toàn bộ tàu và thủy thủ nước này tại vùng Vịnh vẫn an toàn. Hai tàu chở khí hóa lỏng treo cờ Ấn Độ là Pine Gas và Jag Vasant đã đi qua eo biển Hormuz suôn sẻ mà "không cần xin phép", đang trên đường về nước.
Thủ tướng Malaysia Anwar Ibrahim cho biết các tàu nước này cũng được phép đi qua eo biển Hormuz sau khi ông trao đổi với lãnh đạo Iran và một số quốc gia trong khu vực.
Vị trí eo biển Hormuz cùng các khu vực lân cận. Đồ họa: Guardian
Eo biển Hormuz đóng vai trò then chốt với an ninh năng lượng toàn cầu. Khoảng 20% nguồn cung dầu thế giới bị ảnh hưởng do gián đoạn tại đây, trong khi lưu lượng tàu giảm tới 95% so với trước xung đột.
Mỹ và Iran đang thảo luận về việc tổ chức thêm vòng đàm phán trực tiếp nhằm hướng tới lệnh ngừng bắn dài hạn hơn sau khi cuộc gặp tại Islamabad (Pakistan) do Phó Tổng thống Mỹ JD Vance dẫn đầu không đạt được đột phá.
Tổng thống Nga Vladimir Putin có cuộc điện đàm với người đồng cấp Iran Masoud Pezeshkian về nỗ lực hòa bình Trung Đông, nhấn mạnh rằng Moscow sẵn sàng giúp làm trung gian hòa giải.
Theo lệnh của Tổng thống Trump, quân đội Mỹ sẽ bắt đầu phong tỏa eo biển Hormuz từ sáng 13/4. Giới chuyên gia đánh giá đây là một nước đi mạo hiểm, "dĩ độc trị độc" nhưng tiềm ẩn nhiều rủi ro bởi Iran có nhiều "át chủ bài" chưa dùng đến.
Trong thông điệp chúc mừng tết Bunpimay Lào năm 2569 (theo Phật lịch), Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Nhân dân cách mạng Lào, Chủ tịch nước CHDCND Lào Thongloun Sisoulith kêu gọi tăng cường đoàn kết toàn dân tộc, chung sức thúc đẩy phát triển bền vững.
Thủ tướng Israel khẳng định đã chấp thuận thỏa thuận hòa bình với Liban về nguyên tắc nhưng đặt ra hai điều kiện: giải giáp vũ khí của Hezbollah và đạt được một thỏa thuận hòa bình lâu dài.
Các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran tại thủ đô Islamabad của Pakistan ngày 11/4 đang rơi vào thế bế tắc, chủ yếu do bất đồng liên quan đến eo biển Hormuz - tuyến vận tải chiến lược toàn cầu.
Tham dự cuộc đàm phán có đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và ông Jared Kushner - con rể của ông Trump, cùng Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf và Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi.
Kéo dài thời gian ngừng bắn, bùng nổ chiến tranh trở lại hoặc các cuộc tấn công ở cường độ thấp khi Iran kiểm soát Hormuz, mỗi kịch bản như vậy đều định hình lại khu vực theo hướng có lợi cho Tehran.
Ngày 9/4, Iran thông báo các lộ trình thay thế cho tàu thuyền di chuyển qua eo biển Hormuz, do lo ngại nguy cơ từ thủy lôi tại khu vực chính của tuyến đường thủy huyết mạch này.
Sau khi tuyên bố đạt mục tiêu trong chiến dịch quân sự “Epic Fury” và thiết lập lệnh ngừng bắn kéo dài 2 tuần, Mỹ và Iran đang chuẩn bị bước vào các cuộc đàm phán trực tiếp, song nhiều bất đồng giữa hai bên vẫn chưa được giải quyết.
Truyền thông Iran đưa tin nước này đang đình chỉ cho phép tàu qua eo biển Hormuz và đe dọa rút khỏi thỏa thuận ngừng bắn vì Israel tiếp tục tấn công vào Lebanon.
Theo phóng viên TTXVN tại La Habana, ngày 7/4, Bộ Năng lượng và Mỏ Cuba thông báo 2 tàu phát điện nổi hiện đang ở Cuba là Belgin Sultan và Erol Bay, với tổng công suất lắp đặt 124 MW, sẽ tiếp tục phát điện trong nửa cuối tháng này, sử dụng nhiên liệu từ dầu viện trợ của Nga.
Truyền thông Mỹ dẫn lời quan chức cấp cao cho biết quân đội Mỹ đã tiến hành không kích các mục tiêu quân sự trên đảo Kharg - đầu mối xuất khẩu dầu mỏ quan trọng nằm ngoài khơi phía Tây Iran.
Khi thời hạn do Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra liên quan việc mở lại eo biển Hormuz đang đến gần, Iran đã kêu gọi thanh niên tham gia các hoạt động mang tính biểu tượng nhằm bảo vệ các nhà máy điện trọng điểm.
Trong cuộc họp báo tôn vinh chiến dịch giải cứu phi công ở Iran, ông Trump đe dọa toàn bộ đất nước Iran sẽ bị “tiêu diệt” chỉ trong 1 đêm nếu không mở lại eo biển Hormuz trước 20h ngày 7/4.
Đại diện Bộ Ngoại giao Iran khẳng định: “Việc Iran nhanh chóng và thẳng thắn đưa ra quan điểm không nên bị coi là sự đầu hàng", và lưu ý Tehran sẽ thông tin khi cần thiết.
Mỹ, Iran và các bên trung gian được cho đang thảo luận các điều khoản cho một lệnh ngừng bắn tiềm năng kéo dài 45 ngày và tiến tới chấm dứt xung đột vĩnh viễn.
Vụ Iran bắn rơi tiêm kích F-15E và những diễn biến khác trong chiến sự đang gia tăng sức ép lên Tổng thống Trump, khiến ông ngày càng khó tìm lối thoát như ý muốn.
Trong một động thái mới trên mặt trận năng lượng tại châu Âu, Italy đang cùng với Đức, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha và Áo thúc đẩy việc áp thuế đối với lợi nhuận vượt mức của các công ty năng lượng để kiềm chế chi phí năng lượng do giá dầu và khí đốt cao, vốn trầm trọng hơn do cuộc xung đột tại Trung Đông và hỗ trợ các gia đình và doanh nghiệp, mà không làm tăng nợ công.
Thượng nghị sĩ Valentina Matviyenko, người đứng đầu Hội đồng Liên bang Nga (tức Thượng viện Nga) đã giải thích lý do Nga sẽ không bắt cóc hoặc ám sát Tổng thống Zelensky, như hành động của Mỹ ở Venezuela và Iran.
