Càng gần Tết Nguyên đán, trên mạng xã hội lại xuất hiện nhiều bài đăng khoe tiền thưởng Tết, lương tháng 13, ảnh chụp màn hình chuyển khoản hay hóa đơn mua sắm có giá trị. Bên cạnh Facebook, Zalo, thời gian gần đây, nền tảng Threads cũng được nhiều người trẻ lựa chọn để đăng tải thông tin riêng tư. Tuy nhiên, việc chia sẻ những vấn đề liên quan đến thu nhập và giao dịch tài chính trên mạng xã hội tiềm ẩn nhiều rủi ro, nhất là trong bối cảnh tội phạm công nghệ cao hoạt động ngày càng tinh vi.
Thực tế cho thấy, chỉ từ những thông tin như số tiền thưởng, thời điểm nhận lương, kế hoạch mua sắm hay các mối quan hệ được thể hiện trên mạng xã hội, các đối tượng lừa đảo có thể thu thập, phân tích và xây dựng hồ sơ thông tin về nạn nhân để lên các kịch bản chiếm đoạt tài sản phù hợp.
Từng suýt trở thành nạn nhân của lừa đảo, chị N.T.N (phường Thành Sen) cho biết, việc đăng tải hình ảnh chụp màn hình tiền thưởng Tết lên mạng xã hội ban đầu chỉ với mong muốn chia sẻ niềm vui sau một năm làm việc vất vả. Tuy nhiên, ngay sau đó, chị liên tục nhận được các cuộc gọi tự xưng là nhân viên ngân hàng, thông báo tài khoản phát sinh “giao dịch bất thường” và yêu cầu xác minh.
Chị N. chia sẻ: “Họ nói rất rõ về khoản tiền tôi vừa nhận, xưng hô lịch sự, tạo cảm giác rất đáng tin. Lúc đó, tôi thực sự hoang mang, chỉ nghĩ làm sao để tài khoản không bị khóa. Nếu không kịp dừng lại để kiểm tra và bình tĩnh suy nghĩ, có lẽ tôi đã mất tiền chỉ vì một phút chủ quan khi khoe thưởng Tết".
Tương tự, anh T.Đ.K. (xã Cẩm Bình) cũng rơi vào tình huống bất ngờ sau khi chia sẻ việc được thưởng Tết và dự định mua sắm đồ dùng gia đình. Anh nhanh chóng nhận được tin nhắn từ một tài khoản mạng xã hội mạo danh người quen, nhờ chuyển tiền gấp để “giải quyết công việc cá nhân".
Anh K. cho hay: “Điều khiến tôi giật mình là họ nắm khá rõ thời điểm tôi vừa nhận thưởng, thậm chí nhắc đúng một số thông tin cá nhân. Nếu lúc đó không kiểm tra lại tài khoản và giữ được sự tỉnh táo, rất có thể tôi đã chuyển tiền vì tin tưởng, để rồi phải trả giá cho sự chủ quan của mình".
Việc khoe thu nhập, tiền thưởng và đời sống tài chính cá nhân trên mạng xã hội dần trở thành một xu hướng phổ biến của người trẻ. Khi thông tin tài chính, thu nhập và thói quen chi tiêu bị công khai, người đăng tải vô tình tự đẩy mình vào thế bị động, để lộ nhiều “manh mối” quan trọng giúp kẻ gian dễ dàng tiếp cận, dẫn dụ và chiếm đoạt tài sản. Đáng lo ngại hơn, không ít người chỉ thực sự nhận ra rủi ro khi đã trở thành mục tiêu của các chiêu trò lừa đảo được dàn dựng ngày càng tinh vi, bài bản và khó nhận diện.
Theo Hiệp hội An ninh mạng quốc gia, trong năm 2025, khảo sát cho thấy 52,3% cơ quan, doanh nghiệp, người dân từng ghi nhận chịu tổn hại do tấn công mạng, tăng đáng kể so với mức 46,15% của năm 2024.
Thượng tá Nguyễn Trường Diệu - Trưởng phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Công an tỉnh Hà Tĩnh) chia sẻ: “Việc người dân công khai tiền thưởng, thu nhập trên mạng xã hội đã vô tình cung cấp “dữ liệu đầu vào” cho tội phạm công nghệ cao. Từ những thông tin tưởng chừng vô hại, các đối tượng dễ dàng xây dựng kịch bản mạo danh, tạo tình huống khẩn cấp để ép chuyển tiền hoặc chiếm đoạt mã OTP khiến nạn nhân chỉ cần một khoảnh khắc lơ là là có thể mất trắng toàn bộ số tiền đang có".
Theo Thượng tá Nguyễn Trường Diệu, trong bối cảnh giao dịch số ngày càng phổ biến, đặc biệt vào dịp cuối năm, mỗi người cần hình thành thói quen an toàn số, chủ động bảo vệ thông tin cá nhân để tránh rủi ro không đáng có.
“Hiện nay, tội phạm công nghệ cao không cần xâm nhập hệ thống ngân hàng mà chủ yếu khai thác "điểm yếu của người dân" thông qua các dữ liệu do người dùng tự công khai trên không gian mạng. Vì vậy, người dân cần hạn chế tối đa việc đăng tải hình ảnh giao dịch, chuyển khoản, số dư tài khoản và các thông tin liên quan đến tài chính cá nhân trên mạng xã hội. Đồng thời, cần hết sức thận trọng trước các cuộc gọi, tin nhắn đề nghị chuyển tiền, tuyệt đối không làm theo khi chưa được kiểm chứng thông tin. Các ngân hàng, tổ chức tài chính không bao giờ đề nghị khách hàng cung cấp thông tin bảo mật qua điện thoại, tin nhắn hay mạng xã hội, do đó mọi hình thức tiếp cận đều tiềm ẩn nguy cơ lừa đảo” - Trưởng phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao nhấn mạnh.
