Khôi phục bản ngữ cho người Lào Thưng ở thôn Phú Lâm

(Baohatinh.vn) - Thời gian gần đây, việc khôi phục lại bản ngữ cho người Lào Thưng ở thôn Phú Lâm, xã Phú Gia (Hương Khê, Hà Tĩnh) đã được bà con dân tộc ở đây cùng các cấp, ngành quan tâm, chú trọng.

Video: Ông Lê Văn Hòe dạy bản ngữ cho học sinh tiểu học là con em Lào Thưng.

Là những người lớn tuổi ở thôn Phú Lâm lại mang nhiều nỗi niềm hoài cổ nên những người như ông Lê Văn Hòe (tên Lào là Nai Hòe), Lê Văn Mạo (tên Lào là Nai Mạo), Nguyễn Tiến (tên Lào là Nai Tiến)... rất trăn trở khi ngôn ngữ của dân tộc mình đã bị mai một, chữ viết đã thất truyền.

Trong số 63 hộ với 227 khẩu là người Lào Thưng ở thôn Phú Lâm hiện chỉ có 5 người lớn tuổi có thể giao tiếp được với nhau bằng tiếng Lào, còn lớp con cháu sau này chỉ biết được mấy từ bập bẹ...

Thực trạng này được ông Lê Văn Hòe lý giải: “Trải qua 5 đời sang Phú Lâm sinh sống nên người Lào Thưng chúng tôi dần quen với tiếng dân tộc Kinh. Mặt khác, còn có các lý do như: cuộc sống khó khăn nên chúng tôi mãi làm ăn, không chú ý đến việc giữ gìn bản sắc dân tộc; một bộ phận không nhỏ sợ nói tiếng dân tộc sẽ bị người ngoài cười chê, con em lớn lên đi ra làm ăn chỉ sử dụng tiếng phổ thông, còn ngôn ngữ bản địa không được dùng nên dễ quên...”.

Khôi phục bản ngữ cho người Lào Thưng ở thôn Phú Lâm

Ông Lê Văn Hòe tranh thủ thời gian nông nhàn để dạy tiếng của đồng bào mình cho thế hệ trẻ tại trường học (cụm bản Phú Lâm).

Trước thực trạng đó, 2 năm nay, ông Lê Văn Hòe đã cùng phối hợp với những người lớn tuổi trong bộ tộc, Đồn Biên phòng Phú Gia và thầy giáo Lê Hữu Tân (Phòng Giáo dục phổ thông, Sở GD&ĐT Hà Tĩnh) để dạy tiếng bản ngữ cho thế hệ trẻ, nhất là các em học sinh ở bậc tiểu học.

Việc truyền dạy chủ yếu được thực hiện trong cuộc sống sinh hoạt thường ngày, mỗi tháng có thêm 1 buổi học tập trung, bắt đầu bằng những từ đơn giản, gần gũi, dễ nhớ như: bố mẹ, anh em, ăn cơm, đi học, con trâu, con bò... nên đã có những chuyển biến tích cực.

Khôi phục bản ngữ cho người Lào Thưng ở thôn Phú Lâm

Cả gia đình lẫn nhà trường đều luôn quan tâm đến việc truyền dạy, học tiếng dân tộc cho em Phan Văn Đạt cũng như các cháu nhỏ thuộc thế hệ thứ 5 của người Lào Thưng ở Phú Lâm.

Để tăng hiệu quả của việc truyền dạy, cứ mỗi lần sang Lào thăm thân, giỗ chạp, cưới xin, ma chay (trừ 2 năm trở lại đây vì dịch bệnh COVID-19), những người cao niên ở Phú Lâm đều đưa con cháu vượt 2 ngày đường rừng đi theo.

Qua bên đó, họ vừa lo công chuyện, vừa nhắc nhở, động viên các cháu để ý tìm hiểu, tiếp thu thêm những phong tục tập quán, thói quen sinh hoạt của dân tộc mình, nhất là học thêm từ, thêm câu để về giao tiếp. Ngoài ra, trong sinh hoạt, hội họp, lễ tết, cúng đơm... ngoài tiếng Việt thì họ cũng đã sử dụng tiếng Lào nhiều hơn để con cháu nghe, hiểu, học.

Em Nguyễn Thị Khánh Băng – Học sinh lớp 4 chia sẻ: “Cháu thấy vui, tự hào khi được học tiếng nói Lào, được tìm hiểu về những tập tục của cha ông ngày xưa từ những người lớn tuổi trong thôn truyền dạy. Hiện nay, cháu đã thuộc hết những từ cơ bản để phản ánh sự vật, hiện tượng xung quanh và cháu sẽ tiếp tục học đọc, nói tiếng dân tộc mình cũng như các nét văn hóa riêng của cha ông để lại...”.

Khôi phục bản ngữ cho người Lào Thưng ở thôn Phú Lâm

BĐBP và những người cao niên trong bản là các thầy giáo dạy bản ngữ cho các em học sinh tiểu học ở cụm trường Phú Lâm.

Cô giáo Bùi Thị Hồng Hoài - Giáo viên Trường Tiểu học Phú Gia (cụm trường Phú Lâm) cho biết: “Tôi cùng đồng nghiệp đang miệt mài ươm mầm con chữ, hướng con em đồng bào dân tộc Lào ở đây đến chân trời tri thức và đã đạt được nhiều thành tựu nổi bật.

Ngoài chăm lo xây dựng trường lớp sạch đẹp, được hỗ trợ về dụng cụ học tập, áo quần kinh phí thì gần đây các em cũng đã được tạo điều kiện để học thêm bản ngữ nhằm gìn giữ nét đẹp đặc trưng riêng của dân tộc mình”.

Khôi phục bản ngữ cho người Lào Thưng ở thôn Phú Lâm

Con em đồng bào dân tộc Lào Thưng vui đến trường để học kiến thức và ngôn ngữ của đồng bào mình.

Thầy giáo Lê Hữu Tân - Chuyên viên Phòng Giáo dục phổ thông (Sở GD&ĐT Hà Tĩnh) chia sẻ thêm: “Để bảo tồn, khôi phục và truyền dạy tiếng dân tộc Lào Thưng, tôi đã chủ động khảo sát, nghiên cứu, xây dựng bản phiên âm từ tiếng Lào sang tiếng Việt và tiến hành tổ chức thực hiện việc truyền dạy gần được 2 năm, cho kết quả khá tốt.

Thời gian tới, tôi sẽ tiếp tục bám địa bàn để vận động bà con tự truyền dạy, các em nhỏ tự học để khôi phục dần theo hướng từ đơn giản đến phức tạp. Ngoài ra, tôi cũng sẽ tiếp tục phối hợp với chính quyền địa phương, đồn biên phòng, các trường học để có các tiết học ngoài giờ, các câu lạc bộ để khôi phục và phát triển tiếng Lào".

Chủ đề ĐẠI ĐOÀN KẾT TOÀN DÂN TỘC

Đọc thêm

Nhạy cảm… nghèo!

Nhạy cảm… nghèo!

Đôi khi, một từ ngữ vốn quen thuộc trong đời sống hằng ngày tại Hà Tĩnh cũng như nhiều tỉnh, thành có thể vô tình làm tổn thương người mà mình yêu thương.
Podcast tản văn: Chớm đông

Podcast tản văn: Chớm đông

Trong cái se lạnh đầu đông, đôi khi, chỉ một làn khói bếp, một mùi hương quen thuộc cũng đủ khiến ta nhớ về những năm tháng tuổi thơ êm đềm.
Tôn vinh vẻ đẹp truyền thống nhân Ngày Văn hóa Việt Nam

Tôn vinh vẻ đẹp truyền thống nhân Ngày Văn hóa Việt Nam

Mừng Ngày Văn hóa Việt Nam, các không gian văn hóa, điểm di tích trong Phố cổ Hà Nội (phường Hoàn Kiếm, Hà Nội) tổ chức nhiều hoạt động với quy mô lớn. Các hoạt động tập trung vào tôn vinh những giá trị văn hóa truyền thống như các nghề thủ công, nghệ thuật biểu diễn, thú chơi truyền thống của người Hà Nội.
Podcast tản văn: Bông hoa giấy gửi cô

Podcast tản văn: Bông hoa giấy gửi cô

Tình cảm thầy trò luôn là ký ức đẹp theo năm tháng. Một bông hoa giấy nhỏ bé cũng đủ gửi gắm lòng biết ơn và nỗi nhớ thương dành tặng cô giáo cũ.
Podcast truyện ngắn: Cô Hương

Podcast truyện ngắn: Cô Hương

Trên hành trình khôn lớn, tình yêu thương, sự sẻ chia và dìu dắt của thầy cô luôn là những ký ức đẹp trong lòng mỗi học trò.
Rộn ràng ngày hội kết đoàn

Rộn ràng ngày hội kết đoàn

Hướng tới Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc, Ngày Văn hóa Việt Nam, các địa phương ở Hà Tĩnh đang triển khai nhiều hoạt động thiết thực, tạo không khí vui tươi, góp phần phát huy tinh thần tương thân tương ái, gắn kết cộng đồng.
Hai thí sinh Hà Tĩnh cùng vào đêm Chung kết và trao giải Sao Mai 2026

Hai thí sinh Hà Tĩnh cùng vào đêm Chung kết và trao giải Sao Mai 2026

Hai thí sinh Hà Tĩnh là Nguyễn Mộc An và Hoàng Thu Hà cùng giành quyền góp mặt tại đêm Chung kết và trao giải Sao Mai 2026 sau đêm Liveshow 6 diễn ra tối 8/11. Đáng chú ý, Hoàng Thu Hà nhận được sự đồng thuận của đa số thành viên Ban Giám khảo để tiếp tục hành trình tại cuộc thi, sau màn bỏ phiếu đầy kịch tính ngay trên sân khấu.
Mùa cỏ hồng duy nhất trong năm ở Đà Lạt

Mùa cỏ hồng duy nhất trong năm ở Đà Lạt

Hai tháng cuối năm, cỏ hồng trải màu rực rỡ ở khu vực thung lũng Vàng, suối Vàng, thảo nguyên Masara, khi thời tiết khu vực Đà Lạt cũ (Lâm Đồng) bắt đầu khô ráo và se lạnh.
Podcast truyện ngắn: Con cháu sum vầy

Podcast truyện ngắn: Con cháu sum vầy

Khi ở tuổi xế chiều, niềm vui của cha mẹ đôi khi thật giản dị. Đó là khi được quây quần bên mâm cơm gia đình, được cảm nhận sự quan tâm của những người thân yêu.
Sôi nổi hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam

Sôi nổi hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam

Hướng tới Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc (18/11) và kỷ niệm 80 năm Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất, Hà Tĩnh đang triển khai nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể thao từ tỉnh đến cơ sở, góp phần khơi dậy niềm tự hào truyền thống, lan tỏa các giá trị văn hóa quê hương trong đời sống cộng đồng.
Podcast tản văn: Giao mùa nhớ quê

Podcast tản văn: Giao mùa nhớ quê

Với tác giả Nguyễn Bá Thuyết, người con Hà Tĩnh đã xa quê gần 45 năm, quê hương vẫn là miền ký ức sâu nặng. Đôi khi, chỉ một làn gió lạnh đầu mùa cũng đủ gợi về mái nhà xưa.
Họa sĩ Lê Quang Lĩnh: Khi nghị lực hóa thành sắc màu

Họa sĩ Lê Quang Lĩnh: Khi nghị lực hóa thành sắc màu

Không để những khiếm khuyết cơ thể giới hạn ước mơ, họa sĩ Lê Quang Lĩnh (Hà Tĩnh) đã lấy nghị lực và đam mê hội họa làm điểm tựa, vươn lên khẳng định tài năng, truyền đi thông điệp mạnh mẽ về ý chí và khát vọng sống.
Gìn giữ và phát huy các giá trị di tích lịch sử ở Tùng Lộc

Gìn giữ và phát huy các giá trị di tích lịch sử ở Tùng Lộc

Với 18 di tích lịch sử, trong đó có 4 di tích cấp quốc gia, xã Tùng Lộc (Hà Tĩnh) đang huy động nguồn lực xã hội hóa, đẩy mạnh tu bổ, tôn tạo và số hóa tư liệu, góp phần lan tỏa truyền thống văn hóa và bồi đắp niềm tự hào quê hương.
Podcast truyện ngắn: Hiên nhà trở gió

Podcast truyện ngắn: Hiên nhà trở gió

Khi những ngày cuối thu dần khép lại, gió lạnh bắt đầu ùa về, lòng người như muốn tìm về một miền yêu thương, nơi có bóng dáng mẹ hiền và hơi ấm thân thuộc của mái nhà xưa.
Mỏng manh cánh hoa mỹ nhân gọi đông về

Mỏng manh cánh hoa mỹ nhân gọi đông về

Có những mùa hoa chẳng cần lời hẹn ước vẫn đều đặn trở về như một cuộc hẹn dịu dàng với đất trời. Tháng 11, phố phường Thành Sen (Hà Tĩnh) lại được đánh thức bởi sắc hồng của hoa mỹ nhân.
Xin chào,
Tôi là Chatbot của
Báo Hà Tĩnh
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về
Báo Hà Tĩnh nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!