Dư luận cả nước, đặc biệt là người dân ở Hà Tĩnh vẫn chưa hết xót xa trước vụ cháy xe khách giường trên cao tốc Diễn Châu – Bãi Vọt khiến nam sinh H.V.G.H. (SN 2008, trú phường Thành Sen, tỉnh Hà Tĩnh) tử vong vừa qua.
Theo đó, tối 2/1, nam sinh 18 tuổi cùng bạn đi xe khách từ Hà Tĩnh ra Hà Nội trong dịp nghỉ tết Dương lịch. Vào lúc 23h45', khi di chuyển tới hầm Thần Vũ (xã Thần Lĩnh, Nghệ An) của cao tốc Diễn Châu – Bãi Vọt, xe khách bất ngờ bốc cháy dữ dội. Khi đám cháy được khống chế, lực lượng chức năng phát hiện G.H. đã tử vong trong xe.
Hình ảnh chiếc xe khách trơ trọi khung sắt sau vụ cháy là nỗi ám ảnh khôn nguôi về sự mong manh của con người trước “bà hỏa”. Sự ra đi của nam sinh mới chỉ 18 tuổi – độ tuổi đẹp nhất của cuộc đời với bao hoài bão còn dang dở là nỗi đau dai dẳng với người thân.
Vụ việc thương tâm như một hồi chuông báo động về tình trạng mất an toàn cháy nổ phương tiện giao thông. Điều này càng đáng lo ngại hơn khi trong thời gian gần đây, trên địa bàn Hà Tĩnh cũng đã xảy ra khá nhiều vụ việc xe bị cháy khi đang lưu thông trên đường.
Đặc biệt, có những vụ cháy xe không chỉ xảy ra trong thời điểm nắng nóng khắc nghiệt, mà ngay cả khi thời tiết bình thường, “bà hỏa” cũng có thể gây cháy phương tiện.
Đơn cử như rạng sáng 30/11/2025, xe ô tô giường nằm mang BKS 29E - 289.xx chở 17 hành khách lưu thông trên quốc lộ 1 tuyến tránh thị xã Hồng Lĩnh (cũ), tỉnh Hà Tĩnh theo hướng Nam - Bắc. Khi di chuyển tới địa phận phường Nam Hồng Lĩnh, xe bất ngờ bốc cháy. Phát hiện sự việc, tài xế đã nhanh chóng tấp xe vào lề đường và hô hoán hành khách xuống xe.
Với sự hỗ trợ từ lực lượng Cảnh sát PCCC&CNCH Hà Tĩnh, vụ cháy xe nhanh chóng được khống chế, không gây thiệt hại về người.
Hay như vào lúc 14h30' ngày 26/11/2025, xe tải mang BKS 36C - 347.xx lưu thông trên cao tốc Hàm Nghi - Vũng Áng cũng đã bốc cháy dữ dội khi tới địa phận xã Kỳ Xuân. Vụ hoả hoạn được khống chế sau đó nhưng gần như xe tải và hàng hóa trên phương tiện này đã bị thiêu rụi hoàn toàn.
Theo phân tích của các chuyên gia kỹ thuật ô tô và lực lượng cảnh sát PCCC&CNCH, nguyên nhân dẫn đến các vụ cháy xe khi đang lưu thông thường bắt nguồn từ sự chủ quan của con người, cùng với sự xuống cấp của phương tiện, trong đó, nguyên nhân hàng đầu là sự cố về điện.
“Hiện nay trên khá nhiều phương tiện, nhất là xe khách giường nằm, các nhà xe thường lắp thêm nhiều thiết bị điện. Việc lắp đặt thêm nhiều thiết bị tiêu thụ điện không theo thiết kế của nhà sản xuất, như đèn LED trang trí, màn hình TV, dàn âm thanh công suất lớn, tủ lạnh mini...) khiến dây dẫn bị quá tải rất dễ gây nên tình trạng chập cháy”, ông Phạm Tuấn Anh – Phó Giám đốc Công ty CP Đăng kiểm Hà Tĩnh nhìn nhận.
Cùng với đó, các sự cố kỹ thuật (rò rỉ nhiên liệu, bó phanh), hay chở hàng hóa dễ bắt lửa – thường xuất hiện ở các dòng xe cũ và xe tải chở hàng, cũng là những nguyên nhân gây ra các vụ cháy khi xe đang lưu thông trên đường.
Để hạn chế tối đa các sự cố cháy nổ với phương tiện giao thông, Phòng Cảnh sát PCCC&NCH Công an Hà Tĩnh khuyến cáo chủ xe, tài xế cần phải coi trọng việc bảo dưỡng định kỳ. Đây không chỉ là tuân thủ quy định đăng kiểm mà phải trở thành ý thức tự giác bảo vệ sinh mạng của chính mình.
Trước mỗi chuyến đi dài, nhất là với xe khách, xe tải, tài xế phải dành thời gian kiểm tra tổng quát phương tiện để kịp thời phát hiện dấu hiệu khác thường từ hệ thống điện, nhiên liệu và thay thế các thiết bị hư hỏng, xuống cấp, đảm bảo cho xe luôn vận hành ổn định.
Một giải pháp quan trọng khác là “tôn trọng” thiết kế nguyên bản của phương tiện. Các nhà xe nên kiên quyết “nói không” với việc can thiệp vào hệ thống điện của phương tiện, đừng vì “đẹp nhất thời” mà đặt tính mạng, tài sản của mình, của hành khách vào “vùng nguy hiểm”.
Tuy vậy, dù có cẩn trọng, chuẩn bị kỹ lưỡng đến đâu, rủi ro vẫn có thể ập đến bất ngờ. Và khi đó, kỹ năng xử lý tình huống như “phao cứu sinh” cuối cùng quyết định sự sống còn. Thực tế từ các vụ cháy xe cho thấy, nhiều trường hợp thiệt hại trở nên nghiêm trọng do tài xế hoảng loạn, xử lý sai cách trong “thời điểm vàng” (khoảng 1-3 phút đầu khi phát hiện sự cố).
Khi phát hiện có mùi khét lạ, khói bốc lên từ nắp capo hoặc gầm xe, việc đầu tiên và quan trọng nhất là phải giữ bình tĩnh. Tài xế cần nhanh chóng bật đèn cảnh báo khẩn cấp, quan sát gương chiếu hậu và từ từ đưa xe vào lề đường hoặc nơi thoáng đãng, tránh xa các khu dân cư hay cây xăng, tắt khóa điện ngay lập tức để ngắt nguồn cung cấp nhiên liệu và điện năng.
Nguyên tắc “bất di bất dịch” khi xe bị cháy là “tính mạng con người là trên hết”, do đó, ngay khi xe dừng, tất cả người trên xe phải nhanh chóng thoát ra ngoài. Đối với xe khách, lái xe và phụ xe phải hướng dẫn hành khách thoát hiểm, sử dụng búa phá kính trong trường hợp cửa ra vào bị kẹt.
Với người đi xe khách, khi có cháy, việc bảo vệ đường thở vô cùng quan trọng, nên sử dụng khẩu trang hoặc quần áo để che đường thở, di chuyển thấp người (khói luôn bay lên cao, sát sàn xe thường là nơi còn oxy để thở).
Trong trường hợp đám cháy mới khởi phát và còn nhỏ, nếu có sẵn bình chữa cháy trên xe, tài xế có thể cân nhắc việc dập lửa nhưng phải đảm bảo an toàn tuyệt đối. Trường hợp ngọn lửa đã lan rộng vào cabin hoặc gần bình nhiên liệu, hãy từ bỏ ý định cứu xe, di chuyển ra xa ít nhất 50m để tránh nguy cơ nổ bình xăng và gọi ngay cho Cảnh sát cứu hỏa 114.
