Nội bộ Đảng Cộng hòa Mỹ và cuộc xung đột Israel - Iran

Trong bối cảnh xung đột Iran - Israel leo thang, Đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump đang chia rẽ về việc liệu Mỹ có nên can dự vào một cuộc xung đột nữa hay không.

Từ trái sang: Tổng thống Mỹ Donald Trump, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, và Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei - Ảnh: THE AUSTRALIAN
Từ trái sang: Tổng thống Mỹ Donald Trump, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, và Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei - Ảnh: THE AUSTRALIAN

Báo New York Times chỉ ra ông Trump đang đứng giữa: Một bên là những người theo chủ nghĩa biệt lập, lo ngại rằng Israel có thể lôi kéo Mỹ vào một cuộc chiến mới ở Trung Đông. Một bên là những người "diều hâu" với Iran và ủng hộ Israel - những người từ lâu đã kêu gọi hành động quân sự kiểu này trong nhiều năm.

Kiến tạo hòa bình?

Ông Trump dường như bị kẹt giữa hai bên, liên tục dao động khi vừa cố gắng giữ cho Mỹ không liên quan với cuộc tấn công chưa từng có của Israel, vừa ca ngợi thành công của cuộc tấn công này và cảnh báo Iran rằng sẽ còn nhiều cuộc tấn công nữa.

"Hiện tại, tôi nghĩ điều này sẽ gây ra sự chia rẽ lớn trong cộng đồng ủng hộ phong trào MAGA (Làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại) trên mạng" - ông Charlie Kirk, nhà hoạt động cánh hữu và người dẫn podcast, bình luận.

Trong năm nay, ông Trump đã vài lần can ngăn Israel tấn công Iran, nói rằng ông muốn theo đuổi đàm phán với Tehran.

Vì thế ngay sau khi cuộc tấn công của Israel bắt đầu hôm 13-6, Nhà Trắng đã phát đi tuyên bố từ Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, khẳng định Washington không tham gia vào chiến dịch quân sự tấn công Iran.

Tuy nhiên, trong các cuộc phỏng vấn sau đó, Tổng thống Trump cho biết ông đã điện đàm với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, thừa nhận biết trước về kế hoạch tấn công và gọi các cuộc không kích là "tuyệt vời".

Trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump còn cảnh báo Iran về những cuộc tấn công "thậm chí tàn bạo hơn nữa".

Ông Elliott Abrams - nhà nghiên cứu Trung Đông tại Hội đồng Quan hệ đối ngoại (CFR) - nhận thấy ông Trump đã thay đổi lập trường về việc Israel có nên tấn công Iran hay không. Nhưng theo ông, Israel cũng đã đánh cược rằng nếu Tel Aviv hành động, thì ông Trump cuối cùng cũng sẽ ủng hộ.

"Ông Trump, trong phần lớn thời gian ông ấy tại vị, đã luôn nói 'không, chúng tôi đang đàm phán, đừng làm vậy'. Thế nhưng người Israel đã tấn công, và hôm nay ông Trump lại gọi đó là điều tuyệt vời" - nhà nghiên cứu này lưu ý.

Trong chiến dịch tranh cử tổng thống Mỹ, ông Trump từng hứa sẽ chấm dứt các cuộc chiến trên toàn cầu, và trong bài phát biểu nhậm chức, ông nói muốn được nhớ đến như một tổng thống kiến tạo hòa bình.

Nhưng cho đến nay, những nỗ lực ngoại giao của ông Trump vẫn chưa thể giúp chấm dứt cuộc chiến giữa Nga - Ukraine cũng như cuộc xung đột giữa Israel - Hamas.

Nhà cửa bị hư hại tại một địa điểm bị trúng tên lửa Iran ở thành phố Ramat Gan, gần Tel Aviv, Israel ngày 14-6 - Ảnh: AFP
Nhà cửa bị hư hại tại một địa điểm bị trúng tên lửa Iran ở thành phố Ramat Gan, gần Tel Aviv, Israel ngày 14-6 - Ảnh: AFP

99:1

Đối với nhiều thành viên Đảng Cộng hòa, các cuộc không kích của Israel lẽ ra đã phải diễn ra từ lâu, giữa nỗi lo Iran đang tiến gần hơn tới việc đạt được năng lực hạt nhân hoàn chỉnh.

"Số lượng thành viên Đảng Cộng hòa không coi việc Iran sở hữu vũ khí hạt nhân là mối đe dọa đối với Israel và thế giới là vô cùng nhỏ" - Thượng nghị sĩ Lindsey Graham, thành viên Đảng Cộng hòa từ bang South Carolina và là đồng minh thân thiết của Tổng thống Trump, cho biết.

Ông nói: "Đại đa số thành viên Đảng Cộng hòa ủng hộ việc Israel sử dụng vũ lực quân sự để vô hiệu hóa mối đe dọa hạt nhân từ Iran".

Tuy nhiên, một phe khác trong số những người ủng hộ trung thành nhất của ông Trump lại có quan điểm khác. Họ cho rằng các cuộc tấn công của Israel và viễn cảnh Mỹ dính líu vào cuộc xung đột sẽ đi ngược lại với chính sách đối ngoại "Nước Mỹ trên hết" của ông Trump.

"Lượng email phản đối việc Israel thực hiện hành động này là cực kỳ áp đảo, tôi phải nói là tỉ lệ tới 99 trên 1" - ông Kirk nói về những phản hồi mà ông nhận được từ người nghe của mình.

Một số người ủng hộ MAGA lập luận rằng cuộc tấn công của Israel nhằm vào cả các cơ sở hạt nhân và các chỉ huy quân sự cấp cao Iran là một phần nỗ lực châm ngòi cho cuộc xung đột lớn hơn và lôi kéo Mỹ tham gia.

Ngày 13-6, các quan chức Mỹ cho biết Lầu Năm Góc đang triển khai tàu chiến và các khí tài quân sự khác tại Trung Đông để giúp bảo vệ Israel và binh sĩ Mỹ trong khu vực khỏi bất kỳ hành động trả đũa nào khác từ Iran.

"Vấn đề cốt lõi là chúng ta không thể để mình bị lôi kéo - một cách không thể tránh khỏi - vào một cuộc chiến trên lục địa Á - Âu, dù là ở Trung Đông hay Đông Âu" - ông Stephen K. Bannon, cựu cố vấn cấp cao của ông Trump và vẫn có mối quan hệ thân cận với ông, nhấn mạnh.

Ông nói về Israel: "Này, các anh đã làm điều đó. Các anh đặt đất nước của mình lên trên hết. Việc bảo vệ đất nước các anh là ưu tiên trước nhất. Điều đó không sao cả, nhưng chúng tôi cũng phải đặt việc phòng thủ của chúng tôi lên hàng đầu".

Đứng ngoài hò hét

Tuy vậy, ông Michael Rubin, nhà nghiên cứu tại Viện Doanh nghiệp Mỹ (AEI), cho rằng chính quyền ông Trump chỉ đang "đứng ngoài hò hét".

Vị này nhận định: "Ông Trump có thể sẽ giữ nước Mỹ tránh xa xung đột và đề nghị làm trung gian hòa giải. Nhưng ở thời điểm hiện tại, về cơ bản ông ấy chỉ đang cố duy trì tình trạng cân bằng. Vấn đề lớn hơn sẽ diễn ra tại Quốc hội Mỹ trong các cuộc tranh luận về viện trợ cho Israel và làm đầy kho vũ khí của Israel".

tuoitre.vn

Đọc thêm

Mỹ tạm nới lỏng trừng phạt đối với dầu mỏ Iran

Mỹ tạm nới lỏng trừng phạt đối với dầu mỏ Iran

Ngày 20/3, Mỹ tạm thời dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với dầu mỏ của Iran nhằm ứng phó cuộc khủng hoảng nguồn cung do cuộc chiến tại Trung Đông gây ra. Quyết định nới lỏng này cho phép Iran bán 140 triệu thùng dầu thô cùng các sản phẩm dầu mỏ khác đã được chất lên tàu trước ngày 20/3 và có hiệu lực đến ngày 19/4.
Mỹ cân nhắc dỡ bỏ trừng phạt đối với dầu Iran trên tàu ngoài khơi

Mỹ cân nhắc dỡ bỏ trừng phạt đối với dầu Iran trên tàu ngoài khơi

Ngày 20-3 (giờ Việt Nam), truyền thông quốc tế dẫn lời Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết, Washington cân nhắc sớm dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với lượng dầu Iran đang mắc kẹt trên các tàu chở dầu ngoài khơi, nhằm kiềm chế giá dầu tăng vọt do tắc nghẽn eo biển Hormuz.
Xe chở nghị sĩ Thái Lan bị tấn công

Xe chở nghị sĩ Thái Lan bị tấn công

Theo phóng viên TTXVN tại Bangkok, xe của ông Kamolsak Leewamae, nghị sĩ thuộc đảng Prachachart đại diện cho tỉnh Narathiwat (Thái Lan), đã bị phục kích và tấn công bằng súng.
Venezuela thay Bộ trưởng Quốc phòng

Venezuela thay Bộ trưởng Quốc phòng

Tổng thống lâm thời Rodriguez thông báo bổ nhiệm lãnh đạo cục phản gián Gustavo Gonzalez Lopez làm Bộ trưởng Quốc phòng, thay ông Vladimir Padrino Lopez.
Fed giữ nguyên lãi suất

Fed giữ nguyên lãi suất

Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) giữ nguyên lãi suất trong phiên họp chính sách thứ 2 từ đầu năm nay, đúng như dự báo của thị trường.
Iran tuyên bố muốn chấm dứt chiến tranh hoàn toàn

Iran tuyên bố muốn chấm dứt chiến tranh hoàn toàn

Xung đột tại Trung Đông tiếp tục diễn biến phức tạp khi Iran vừa tiến hành các đợt tấn công mới nhằm vào Israel và một số nước vùng Vịnh. Tuy nhiên bên cạnh đó, nước này cũng tuyên bố mong muốn chấm dứt chiến tranh “hoàn toàn và vĩnh viễn”.
Cuba khôi phục lưới điện sau 29 giờ gián đoạn

Cuba khôi phục lưới điện sau 29 giờ gián đoạn

Cuba đã khôi phục lại lưới điện vào ngày 17/3 và đưa nhà máy nhiệt điện chạy dầu lớn nhất hoạt động trở lại, qua đó chấm dứt tình trạng mất điện trên toàn quốc kéo dài hơn 29 giờ.