Phát huy vai trò hội thẩm nhân dân trong cải cách tư pháp giai đoạn mới

Tòa án nhân dân hai cấp tỉnh Hà Tĩnh hiện có 218 hội thẩm nhân dân, trong đó tòa cấp tỉnh có 24 vị, các tòa án khu vực có 194 vị.

Nhiệm kỳ 2021 - 2026, tòa án hai cấp tỉnh Hà Tĩnh đã giải quyết 13.069 vụ án (sơ thẩm 12.070 vụ, việc; phúc thẩm 989 vụ, việc), trong đó hội thẩm tòa án hai cấp đã tham gia xét xử 6.419 vụ án, chiếm 49% trên tổng số vụ án tòa án đã giải quyết.

Thời gian qua, trước bối cảnh tội phạm ngày càng tinh vi, các tranh chấp dân sự và khiếu kiện hành chính tiếp tục diễn biến phức tạp, các hội thẩm đã dành nhiều thời gian nghiên cứu hồ sơ, nắm chắc nội dung vụ án. Trong quá trình xét xử, hội thẩm chủ động tham gia xét hỏi, làm rõ các tình tiết liên quan, đánh giá khách quan và toàn diện chứng cứ, giúp hội đồng xét xử đưa ra phán quyết chặt chẽ về pháp lý, đúng người, đúng tội, đúng quy định, không để lọt tội phạm nhưng cũng không làm oan người vô tội.

Ở các lĩnh vực dân sự, hành chính, kinh tế, lao động, hoạt động xét xử đảm bảo thấu tình đạt lý, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước, cơ quan, tổ chức và công dân; đồng thời giữ vững nguyên tắc thẩm phán và hội thẩm nhân dân độc lập, chỉ tuân theo pháp luật. Sự tham gia đầy đủ, trách nhiệm của hội thẩm đã góp phần giúp phiên tòa diễn ra đúng kế hoạch, nâng cao chất lượng xét xử và chất lượng tranh tụng.

Tại hội nghị, các đại biểu tập trung trao đổi về công tác phối hợp giữa tòa án nhân dân và đoàn hội thẩm nhân dân; những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn xét xử; đồng thời đề xuất giải pháp nhằm bồi dưỡng, nâng cao chất lượng đội ngũ hội thẩm, cũng như hoàn thiện cơ chế, chính sách dành cho lực lượng này.

Thời gian tới, đoàn hội thẩm nhân dân tiếp tục thực hiện các nghị quyết của Đảng, Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội về công tác cải cách tư pháp, gắn việc thực hiện các nhiệm vụ công tác của ngành với việc thực hiện các yêu cầu của cải cách tư pháp, trong đó đặc biệt chú trọng việc triển khai các văn kiện Đại hội XIII của Đảng, Nghị quyết số 99/2025/UBTVQH15 ngày 25/9/2025 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội ban hành quy chế tổ chức và hoạt động của đoàn hội thẩm.

Tăng cường mối quan hệ thông tin, phối hợp giữa tòa án và trưởng đoàn hội thẩm nhân dân để thực hiện tốt nhiệm vụ xét xử. Tăng cường tập huấn, bồi dưỡng, nâng cao trình độ nghiệp vụ, kỹ năng xét xử; trang bị tài liệu, văn bản pháp luật cho các vị hội thẩm nhân dân hai cấp.

Tổ chức sơ kết, tổng kết công tác hội thẩm nhân dân để đánh giá tình hình hoạt động và đưa ra các giải pháp phù hợp nâng cao chất lượng công tác. Chuẩn bị tốt công tác hiệp thương, giới thiệu nhân sự để bầu hội thẩm nhân dân nhiệm kỳ 2026 - 2031, đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp trong tình hình mới...