(Baohatinh.vn) - Từng là dòng nước trong xanh gắn bó với đời sống người dân địa phương, nhưng hiện nay, Bàu Hàn (xã Tứ Mỹ, Hà Tĩnh) bị bèo tây, rác thải bủa vây gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng.
Từng là một nhánh phân lũ quan trọng của sông Ngàn Phố, gắn bó mật thiết với đời sống của người dân vùng hạ Hương Sơn cũ, nhưng nhiều năm nay, Bàu Hàn đang dần trở thành “vùng nước chết” bởi bèo tây, rác thải bủa vây.Bàu Hàn bắt nguồn từ khu vực Choi (trung tâm vùng hạ Hương Sơn cũ), kéo dài khoảng 6 km rồi đổ ra hói Hạ Vàng. Trong ký ức của nhiều người dân, đây từng là nhánh sông có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc điều tiết nước mỗi mùa mưa lũ.Tuy nhiên, từ sau khi đê Choi được xây dựng vào những năm 1960 (sau này có thời gian gọi là quốc lộ 8B – đoạn từ cầu Mỹ Thịnh đi Nầm), dòng chảy tự nhiên bị chia cắt, Bàu Hàn trở thành vùng nước biệt lập. Theo thời gian, việc không được nạo vét, khơi thông khiến lòng Bàu Hàn bị bồi lắng nghiêm trọng.Nhiều đoạn hình thành các bãi nổi, cây cối mọc um tùm. Điều đáng lo ngại hơn là tình trạng bèo tây phát triển dày đặc, phủ kín mặt nước nhưng không được xử lý trong nhiều năm qua.“Trước đây, Bàu Hàn thuộc địa giới hành chính chung của nhiều xã. Việc thiếu đầu mối quản lý thống nhất khiến khu vực này trở thành nơi tập kết rác thải tự phát của người dân. Cùng với đó, dòng nước tù đọng đã khiến môi trường sinh thái dưới mặt nước suy kiệt nghiêm trọng”, ông Lê Anh Thuyết (bên phải) - người dân thôn 4, xã Tứ Mỹ cho biết.
Theo phản ánh của người dân địa phương, Bàu Hàn trước đây có nguồn nước trong, nhiều tôm, cá và gắn với sinh hoạt hằng ngày của cư dân hai bên bờ. Thế nhưng, hiện nhiều đoạn chuyển màu đen đục, bốc mùi hôi thối do xác bèo phân hủy, nước thải sinh hoạt, chăn nuôi từ các khu dân cư như Tây Hà, Nam Hà… đổ xuống.
“Bèo tây phủ kín mặt nước khiến ruồi muỗi, rắn rết sinh sôi rất nhiều. Người dân đã nhiều lần kiến nghị chính quyền có giải pháp xử lý nhưng đến nay vẫn chưa được cải thiện”, ông Phạm Văn Đàn - người dân thôn Tây Hà, xã Tứ Mỹ cho hay.
Người dân địa phương mong muốn Bàu Hàn sớm được dọn dẹp, khơi thông dòng chảy để có thể trở thành “lá phổi xanh” của xã Tứ Mỹ.Để làm sạch Bàu Hàn không chỉ dựa vào những đợt ra quân dọn dẹp mang tính tạm thời mà cần giải pháp tổng thể, lâu dài như: nạo vét, xử lý nguồn nước, kiểm soát ô nhiễm từ khu dân cư, xây dựng phương án khai thác cảnh quan...Khi có lộ trình và giải pháp cụ thể, Bàu Hàn mới có thể..."hồi sinh".
Địa phương đã cho một số hộ dân thuê diện tích mặt nước tại khu vực Bàu Hàn để nuôi trồng thủy sản. Tại những khu vực được các hộ cải tạo, bèo tây cơ bản được dọn sạch, mặt nước thông thoáng hơn. Tuy nhiên, phần lớn diện tích còn lại vẫn đang trong tình trạng ô nhiễm.
Nhằm khai thác hiệu quả không gian mặt nước này, địa phương đã đưa dự án quy hoạch, cải tạo Bàu Hàn thành hồ sinh thái vào danh mục đầu tư công trung hạn giai đoạn 2027 - 2030. Thời gian tới, xã sẽ tiếp tục huy động nguồn lực, từng bước xử lý ô nhiễm để phát triển khu vực này theo hướng sinh thái.