Phát huy dân chủ, gỡ “điểm nghẽn” các dự án trọng điểm
Gia đình bà Vũ Thị Duyên (thôn Hoa Tân, xã Kỳ Hoa) đang cùng cơ quan chức năng rà soát lại tài sản trong vùng ảnh hưởng dự án đường dây 500kV Vũng Áng - rẽ Hà Tĩnh - Đà Nẵng (mạch 3, 4). Là một trong 4 hộ phải di dời tái định cư, quyết định rời nơi ở gắn bó qua nhiều thế hệ không hề dễ dàng. Thế nhưng, sau nhiều cuộc đối thoại, được giải thích đầy đủ về chủ trương, chính sách và ý nghĩa của dự án, gia đình thống nhất phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.
“KKT Vũng Áng là động lực tăng trưởng của Hà Tĩnh. Muốn phát triển thì phải có hạ tầng, gia đình chúng tôi chấp nhận hy sinh lợi ích riêng vì lợi ích chung, chỉ mong Nhà nước bố trí nơi ở mới thuận lợi để sớm ổn định cuộc sống” - bà Duyên chia sẻ.
Không riêng gia đình bà Duyên, 65 hộ dân trong vùng ảnh hưởng dự án tại xã Kỳ Hoa cơ bản đồng thuận. Ông Võ Tá Cương - Chủ tịch UBND xã Kỳ Hoa cho biết: “Khó khăn lớn nhất trong công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) là xác định nguồn gốc đất và giải quyết những băn khoăn của người dân về quyền lợi sau thu hồi đất. Ngay từ đầu, xã xác định đặt công tác dân vận lên trước một bước. Tất cả phương án được công khai để người dân cùng bàn bạc; từng trường hợp được đối thoại, giải thích cụ thể về quy định pháp luật và quyền lợi được hưởng. Khi đã hiểu, người dân sẵn sàng đồng hành cùng chính quyền”.
Tại dự án đường từ quốc lộ 12C đến Khu liên hợp gang thép Formosa Hà Tĩnh, những đoàn xe, máy móc được tập trung để thi công kịp hoàn thành trước ngày 31/8. Ít ai biết rằng, dự án bị chậm tiến độ vì vướng 160m chiều dài mặt bằng tại tổ dân phố (TDP) Tây Yên, phường Vũng Áng.
Theo ông Nguyễn Vũ Tuấn - Chủ tịch Hội đồng Bồi thường hỗ trợ tái định cư phường Sông Trí (thực hiện GPMB các dự án tại KKT Vũng Áng): Dự án đường từ quốc lộ 12C đến Khu liên hợp gang thép Formosa Hà Tĩnh có 34 hộ tại TDP Tây Yên chưa thống nhất phương án bồi thường diện tích đất nông nghiệp. Hội đồng bồi thường hỗ trợ tái định cư cùng chính quyền địa phương kiên trì gặp gỡ từng hộ, lắng nghe kiến nghị, rà soát chính sách, giải đáp những băn khoăn của người dân. Sau nhiều tháng đối thoại, đến tháng 6/2026, các hộ đồng thuận bàn giao mặt bằng phục vụ thi công dự án.
Không chỉ KKT Vũng Áng, tinh thần lấy người dân làm trung tâm trong công tác GPMB đang được nhiều địa phương vận dụng hiệu quả. Điển hình là dự án đường Lê Duẩn kéo dài (phường Thành Sen) vừa hoàn thành sau 10 năm dang dở. Phường đã phối hợp Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh tập trung tháo gỡ từng vướng mắc. Từ tuyên truyền, đối thoại đến rà soát hồ sơ, chính sách bồi thường, những khúc mắc kéo dài của 3 hộ dân đã được giải quyết trên cơ sở đồng thuận.
Cách làm đặt người dân ở vị trí trung tâm cũng mang lại kết quả tích cực tại dự án đường vành đai phía Đông. Đến ngày 30/6/2026, phường Trần Phú đã bàn giao 100% mặt bằng, tạo điều kiện để dự án triển khai đúng tiến độ.
Ông Dương Đình Phúc - Phó Chủ tịch UBND phường Trần Phú cho hay: “Thách thức lớn nhất của dự án không chỉ là việc di dời nhà ở mà còn là công tác di dời 147 ngôi mộ. Địa phương huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc, xây dựng kế hoạch theo từng giai đoạn, xác định rõ mốc thời gian cho từng phần việc; đẩy mạnh tuyên truyền, đối thoại, làm tốt công tác dân vận, nhất là vận dụng đầy đủ cơ chế, chính sách hiện hành để thực hiện”.
Thực tế cho thấy, khi người dân được cung cấp đầy đủ thông tin, được lắng nghe ý kiến, đối thoại thẳng thắn và bảo đảm quyền lợi hợp pháp, những vướng mắc tưởng chừng khó tháo gỡ cũng dần được giải quyết. Chính sự đồng thuận ấy đang trở thành “chìa khóa” giúp nhiều dự án hạ tầng trọng điểm vượt qua “điểm nghẽn” mặt bằng, tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn mới.
Đồng thuận từ người dân - Động lực cho những chuyển động mới
Bước trên tuyến đường khang trang dẫn vào giáo xứ Kẻ Tùng, thôn Đức La (trước đây là thôn Quyết Tiến), xã Đức Quang, ít ai biết rằng, con đường này trước vốn nhỏ hẹp, việc đi lại và vận chuyển nông sản khó khăn. Để có tuyến đường rộng 5,5m hôm nay, 45 hộ giáo dân đã tự nguyện hiến hơn 1.150m2 đất vườn, đất sản xuất. Điều đáng quý không chỉ nằm ở diện tích đất được hiến mà còn ở cách chính quyền và ban công tác mặt trận thôn tạo dựng sự đồng thuận.
Theo ông Bùi Đình Lan - người từng làm nhiệm vụ Trưởng thôn Quyết Tiến (từ năm 2025 - 6/2026): “Trong bối cảnh “tấc đất tấc vàng”, nếu chỉ tuyên truyền bằng khẩu hiệu thì khó thành công. Ban cán sự thôn đã đến từng nhà, phân tích để người dân thấy rõ lợi ích lâu dài của việc mở rộng đường; rằng mỗi mét đất hiến hôm nay sẽ đổi lại điều kiện sản xuất thuận lợi hơn, giá trị đất đai cao hơn và cơ hội phát triển của cả cộng đồng. Chúng tôi không vận động bằng mệnh lệnh mà bằng sự chia sẻ. Khi bà con hiểu việc mình làm không chỉ cho địa phương mà còn vì lợi ích của con cháu sau này thì mọi người đều nhất trí”.
Không chỉ trong xây dựng hạ tầng, bài toán đồng thuận còn đặt ra trong quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy. Việc lựa chọn cán bộ thôn, TDP từng được dự báo khó khăn bởi liên quan đến vị trí công tác, uy tín và tâm tư của đội ngũ cán bộ cơ sở. Tuy nhiên, tại nhiều địa phương, quá trình này diễn ra êm thuận nhờ kiên trì thực hiện công khai tiêu chí lựa chọn, phát huy dân chủ và lấy năng lực, sự tín nhiệm của Nhân dân làm thước đo.
Sau khi sắp xếp từ 33 thôn xuống còn 15, xã Thiên Cầm không chỉ tinh gọn bộ máy mà còn tạo được bước chuyển về chất lượng đội ngũ cán bộ cơ sở. Nhiều cán bộ trẻ, tốt nghiệp đại học được tín nhiệm giao đảm nhận các chức danh ở thôn, góp phần giúp bộ máy mới nhanh chóng vận hành hiệu quả.
Theo ông Từ Tuấn Phương - Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Thiên Cầm: Ngay khi có chủ trương sắp xếp, Ban Thường vụ Đảng ủy xã nhiều lần họp bàn phương án nhân sự, thành lập tổ công tác làm việc với từng chi bộ để rà soát nguồn cán bộ, lắng nghe ý kiến cơ sở, bảo đảm việc lựa chọn được thực hiện dân chủ, khách quan. Trên nền tảng đồng thuận ấy, địa phương mạnh dạn trao cơ hội cho những nhân tố trẻ có năng lực, triển vọng, đáp ứng yêu cầu của bộ máy mới.
Những vấn đề khó khăn được giải quyết thấu đáo đều nhờ sự đồng thuận từ cơ sở. Thực tiễn ở Hà Tĩnh cho thấy, đồng thuận xã hội không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của sự minh bạch trong chủ trương, sự công bằng trong chính sách, sự tận tâm của đội ngũ cán bộ cơ sở và trên hết là việc người dân được lắng nghe, được tham gia vào quá trình quyết định những vấn đề liên quan trực tiếp đến mình. Khi lợi ích của mỗi người được đặt trong lợi ích chung của cộng đồng, những việc khó sẽ được giải quyết. Đó cũng chính là nền tảng để Hà Tĩnh triển khai thành công các chủ trương lớn, tạo động lực cho phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.
