Thắp sáng ngọn lửa tình yêu với sự nghiệp sân khấu

(Baohatinh.vn) - Lễ kỷ niệm 95 năm năm sinh, tưởng nhớ 20 năm ngày mất của nhà viết kịch Phan Lương Hảo - người đầu tiên ở Hà Tĩnh vinh dự được truy tặng giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật năm 2012 do gia đình tổ chức đã lan tỏa nhiều giá trị tới đông đảo giới văn nghệ sĩ tỉnh nhà.

Ông Phan Lương Hảo sinh ra trong một gia đình nhà Nho yêu nước ở vùng quê ven bờ sông La, thuộc thôn Hoa Đình, xã Bùi Xá (nay là Bùi La Nhân) huyện Đức Thọ, mảnh đất cùng thời đã sản sinh khá nhiều văn nhân nghệ sĩ như nhà điêu khắc Điềm Phùng Thị, nhà văn Nguyễn Xuân Thiều, các nhà thơ Lương Sĩ Cầm, Nguyễn Quốc Anh...

Thắp sáng ngọn lửa tình yêu với sự nghiệp sân khấu

Chủ tịch Hội đồng Nhà nước Trường Chinh tặng hoa cho tác giả Phan Lương Hảo và diễn viên chính vở kịch hát Mai Thúc Loan. Ảnh tư liệu

Năm 1948, ông nhập ngũ, tham gia đánh Pháp với chức vụ Trung đội phó. Sau khi xuất ngũ, từ năm 1957, ông chuyển công tác tại Vụ Nghệ thuật Bộ Văn hóa. Năm 1962, ông trở về quê, làm cán bộ ở Ty Văn hóa Hà Tĩnh. Năm 1969, ông là một trong những hội viên sáng lập và là Ủy viên BCH nhiệm kỳ đầu của Hội Văn nghệ Hà Tĩnh. Sau tách tỉnh, ông nghỉ hưu, sống với vợ con ở phường Nam Hồng, TX Hồng Lĩnh. Cố tác gia Phan Lương Hảo là hội viên Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam, liên tục giữ chức vụ Ủy viên BCH, Trưởng ban Sân khấu Hội Văn học nghệ thuật Hà Tĩnh từ khóa I đến khóa IV.

Chưa tính diễn ca, thơ Đường, nhà viết kịch Phan Lương Hảo đã viết trên 30 vở kịch, hoạt cảnh, tổ khúc dân ca, được in ấn, dàn dựng ở Trung ương và địa phương. Những vở kịch tiêu biểu của ông trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ có thể kể: Cô thủ kho (1966), Bóng đa đầu làng (1967), Gái núi Nài (1968), Trận địa mới (1970), Cô Tám (1973), Bên công sự (1975)… Chiến tranh kết thúc, hòa bình lập lại cũng là khi ông đang ở độ sung sức sáng tạo và lần lượt cho ra mắt các vở kịch: Gói quà (1979), Chuông đồng hồ báo thức (1984), Mai Thúc Loan (1985), Khúc hát rừng thông (1986), Xôn xao rừng quế (1990)…

Đặc biệt, vở kịch hát “Mai Thúc Loan” giành HCV tại Hội diễn sân khấu chuyên nghiệp toàn quốc được tổ chức tại TP Vinh năm 1985 đã đặt dấu mốc khẳng định kịch hát dân ca Nghệ Tĩnh chính thức trở thành một thể loại trong vườn hoa kịch hát dân tộc. Vở cải lương “Xôn xao rừng quế” giành giải A tại Hội diễn sân khấu chuyên nghiệp toàn quốc năm 1990 ở Hải Phòng.

Vào những năm cuối đời, ông vừa phải kiên cường chống chọi với bệnh tật, vừa miệt mài lao động nghệ thuật để tiếp tục cho ra đời diễn ca Huyền thoại núi Hồng (1998); 2 vở kịch dài Đi tìm rốn mỏ (2001) và Trăng soi nỗi oán (2002). Do tuổi cao sức yếu lại lâm trọng bệnh, ông đã tạ thế vào ngày 21/7/2003 (nhằm ngày 22/6 năm Quý Mùi) trong nỗi tiếc thương của gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp và công chúng mến mộ.

Thắp sáng ngọn lửa tình yêu với sự nghiệp sân khấu

Trích đoạn “Khúc ca ly biệt” trong vở “Mai Thúc Loan” của cố tác giả Phan Lương Hảo do Câu lạc bộ Dân ca, dân vũ Thành Sen biểu diễn.

Trong suốt cuộc đời và sự nghiệp hoạt động văn hóa, văn nghệ của mình, kịch tác gia Phan Lương Hảo đã từng giành được nhiều phần thưởng cao quý như: tặng thưởng của Ủy ban toàn quốc Liên hiệp Các hội Văn học nghệ thuật Việt Nam; Huân chương Chiến thắng hạng Ba; Huân chương chống Mỹ cứu nước hạng Nhất; kỷ niệm chương Vì sự nghiệp Văn học nghệ thuật Việt Nam; kỷ niệm chương Vì sự nghiệp Văn hóa Việt Nam; nhiều bằng khen của Bộ Văn hóa - Thông tin, UBND tỉnh.

Đặc biệt, với những cống hiến xuất sắc trên lĩnh vực sân khấu, năm 2012, nhà viết kịch Phan Lương Hảo được Chủ tịch nước truy tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật cho tập “Ca kịch chọn lọc”. Năm 2020, được sự giúp đỡ của Tỉnh ủy, UBND tỉnh và Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật Hà Tĩnh, Nhà xuất bản Sân khấu đã cho ra mắt tuyển tập Phan Lương Hảo.

“Thân xác ấy dẫu về làm cát bụi/ Hồn lửa còn reo trong ký ức bao người” (thơ P.T.H). Đã 20 năm kể từ ngày nhà viết kịch Phan Lương Hảo rời xa cõi tạm về với tổ tiên, nhưng chắc chắn cuộc đời và sự nghiệp của ông vẫn sống mãi trong tâm tưởng của nhiều người, bởi ông xứng danh là một nghệ sĩ chân chính, dám cháy hết mình cho những đam mê sáng tạo, là tấm gương mẫu mực về thái độ ứng xử với quê hương, dòng tộc, gia đình.

Trong lễ kỷ niệm, tưởng nhớ 95 năm năm sinh, 20 năm ngày mất của nhà viết kịch Phan Lương Hảo, nhiều nghệ sĩ, nghệ nhân, trong đó có những người từng là đồng nghiệp cùng thời như diễn viên Xuân Ngô, Hồng Loan, Hoài Thanh, Thanh Mai hay thế hệ đàn em như Nghệ nhân Nhân dân Vũ Thị Thanh Minh, nhạc sĩ Mạnh Chiến, Nghệ sĩ Nhân dân Hồng Lựu và đông đảo khán giả đều không nén nổi xúc động khi được thưởng thức trích đoạn “Khúc ca ly biệt” trong vở kịch thơ “Mai Thúc Loan” do diễn viên của CLB Dân ca, dân vũ Thành Sen thể hiện. Lời chia tay của Mai Thúc Loan (nghệ nhân Trần Văn Sang thủ vai) với người yêu là cô Vải (Nghệ nhân dân gian Phan Thùy Diễm thủ vai), cảnh ông bị quân lính triều đình đến bắt đi, dân làng dang tay bảo vệ ông đã gây xúc động sâu sắc.

Làn điệu ví, giặm Nghệ Tĩnh đưa khán giả về với cội nguồn lịch sử quê hương, đằm sâu, da diết, lay động. Trên khóe mắt nhiều khán giả, trong đó có nhiều người trẻ, nước mắt tuôn trào. Nghệ nhân Nhân dân Vũ Thị Thanh Minh (xã Cẩm Mỹ, Cẩm Xuyên) xúc động nói: “Cha tôi từng là diễn viên của Đoàn Văn công nhân dân Hà Tĩnh (nay là Nhà hát Nghệ thuật truyền thống), hôm nay được gặp những người cùng thời với ông, được xem trích đoạn vở kịch thơ “Mai Thúc Loan” do nhà viết kịch Phan Lương Hảo sáng tác dựa vào các làn điệu ví, giặm, tôi vô cùng xúc động vì được trở lại không khí sân khấu tỉnh nhà một thời”.

Nghệ nhân Lê Thị Kim Phú (CLB Dân ca, dân vũ Thành Sen) người được tham gia vai diễn quần chúng không giấu nổi niềm tự hào: “Lần đầu tiên tôi được tham gia diễn xuất, dù chỉ là vai phụ nhưng tôi vô cùng thích thú và yêu mến trích đoạn của vở diễn. Tôi mong muốn được tiếp tục biểu diễn để lan tỏa những thông điệp tới người xem”.

Thắp sáng ngọn lửa tình yêu với sự nghiệp sân khấu

Nhà văn Phan Trung Hiếu, con trai nhà viết kịch Phan Lương Hảo phát biểu tại lễ kỷ niệm.

Cùng với biểu diễn trích đoạn vở kịch thơ, khán giả còn được thưởng thức các làn điệu khác của dân ca ví, giặm, được nghe diễn viên Hồng Loan (81 tuổi) ôn lại kỷ niệm đóng vai cô Tám, nhân vật chính trong vở kịch thơ “Cô Tám” do Đoàn Ca kịch Hà Tĩnh biểu diễn năm 1973. Nhiều văn nghệ sĩ có dịp hồi tưởng về những năm tháng văn nghệ sĩ cũng là chiến sĩ, phục vụ sự nghiệp giải phóng dân tộc. Bên cạnh dòng hồi ức về những năm tháng hào hùng, nhiều người bày tỏ niềm vui vì dân ca ví, giặm tiếp tục lan tỏa, sống mãi trong lòng Nhân dân.

Nhà văn Phan Trung Hiếu, con trai nhà viết kịch Phan Lương Hảo chia sẻ: “Lễ tưởng niệm 95 năm năm sinh, 20 năm ngày mất của cha tôi không chỉ là dịp để gia đình tưởng nhớ về người cha, người ông của mình mà còn là dịp để giới văn nghệ sĩ tỉnh nhà hội tụ, gặp gỡ, hiểu thêm về cuộc đời cống hiến của ông, thắp sáng ngọn lửa tình yêu với sự nghiệp sân khấu tỉnh nhà, lan tỏa những giá trị lớn lao của di sản dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh, tiếp thêm sức mạnh cho đội ngũ văn nghệ sĩ tỉnh nhà nói chung và con cháu chúng tôi nói riêng trong chặng đường tới”.

Chủ đề Đời sống văn hóa

Đọc thêm

Lan tỏa văn hóa quê hương bằng văn học - nghệ thuật

Lan tỏa văn hóa quê hương bằng văn học - nghệ thuật

Từ câu chuyện sáng tạo của những văn nghệ sĩ tham gia Giải thưởng VHNT Nguyễn Du lần thứ VIII cho thấy, mỗi tác phẩm không chỉ kết tinh sáng tạo, tâm huyết mà còn chuyên chở tình yêu, trách nhiệm với quê hương. Qua đó, những giá trị văn hóa và vẻ đẹp con người Hà Tĩnh tiếp tục được gìn giữ, bồi đắp và lan tỏa.
Nhà giáo cách mạng Dương Lung

Nhà giáo cách mạng Dương Lung

Cuộc đời đồng chí Dương Lung (quê xã Thạch Khê, Hà Tĩnh) là tấm gương cao đẹp của người cộng sản hết lòng vì dân, vì nước. Đồng chí đã được Đảng, Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý.
Đôi bàn tay già nặn đất thành "hoa”

Đôi bàn tay già nặn đất thành "hoa”

Ở tuổi 80, bà Lê Thị Sinh (thôn Xuân Hoa, xã Cổ Đạm, Hà Tĩnh) vẫn miệt mài nhào đất, nặn nồi, gìn giữ ký ức về một nghề truyền thống từng nổi tiếng khắp vùng.
Khi KOL, KOC trở thành đại sứ du lịch Hà Tĩnh

Khi KOL, KOC trở thành đại sứ du lịch Hà Tĩnh

Thông qua các hoạt động khảo sát, trải nghiệm và sáng tạo nội dung trên nền tảng số, các KOL, KOC đang góp phần đưa cảnh sắc, văn hóa, ẩm thực và con người Hà Tĩnh đến gần hơn với công chúng, mở thêm hướng quảng bá và kết nối du lịch địa phương.
Rà soát, “điểm danh” số hóa di sản nhằm bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa

Rà soát, “điểm danh” số hóa di sản nhằm bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa

Đợt kiểm kê được triển khai trên phạm vi toàn tỉnh nhằm rà soát, đánh giá đầy đủ hiện trạng di sản văn hóa phi vật thể, di sản tư liệu và hệ thống di tích. Qua đó, Hà Tĩnh có cơ sở dữ liệu khoa học phục vụ công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa trong giai đoạn mới.
Nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh - Sống trong lòng người ở lại

Nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh - Sống trong lòng người ở lại

Kỷ niệm 100 năm Ngày sinh nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh (24/10/1926 – 24/10/2026), người thân, đồng nghiệp và thế hệ tiếp nối càng thêm trân trọng những công trình khảo cứu văn hóa giá trị của ông, kính trọng một trí tuệ uyên bác cùng tấm lòng nhân hậu, trọn nghĩa, trọn tình với quê hương Hà Tĩnh.
Thơ Thái Kim Đỉnh - mạch nguồn trong trẻo, đậm hồn quê Nghệ - Tĩnh

Thơ Thái Kim Đỉnh - mạch nguồn trong trẻo, đậm hồn quê Nghệ - Tĩnh

Có những người đi qua cuộc đời bằng những dấu mốc công danh, sự nghiệp; cũng có những người lưu giữ hành trình của mình bằng trang sách, vần thơ và sự bền bỉ của một tấm lòng đối với con người, quê hương. Với nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh (1926 - 2017), thơ ca không phải toàn bộ sự nghiệp, nhưng là một mạch nguồn quan trọng, chảy suốt đời sống tinh thần của ông.
Bác sĩ Nguyễn Xuân Lam - tiếng quê hương nâng nhịp bước cuộc đời

Bác sĩ Nguyễn Xuân Lam - tiếng quê hương nâng nhịp bước cuộc đời

Tròn 20 năm sau quyết định đưa huyền thoại Ngã ba Đồng Lộc lên sóng truyền hình trực tiếp trên kênh HTV9, Đài Truyền hình TP Hồ Chí Minh, bác sĩ Nguyễn Xuân Lam trở lại chiến trường xưa trong một chiều thu lặng gió. Với người cựu chiến binh, doanh nhân quê Hà Tĩnh, tình yêu quê hương chưa bao giờ dừng lại ở nỗi nhớ mà đã hóa thành hành trang tri thức, thành bản lĩnh cống hiến trên mỗi nhịp bước cuộc đời.
Theo mũi kim, giữ nghề nón Đan Du

Theo mũi kim, giữ nghề nón Đan Du

Từ những chiếc lá, vành tre... người dân thôn Đan Du (xã Kỳ Khang, Hà Tĩnh) đã làm nên những chiếc nón lá mộc mạc, đồng thời gìn giữ nghề truyền thống của nhiều thế hệ.
Để di sản văn hóa phi vật thể của Hà Tĩnh thành sản phẩm du lịch

Để di sản văn hóa phi vật thể của Hà Tĩnh thành sản phẩm du lịch

Dù sở hữu kho tàng di sản phi vật thể đồ sộ, nổi bật là dân ca ví, giặm và ca trù đã được UNESCO ghi danh, Hà Tĩnh vẫn đứng trước bài toán: Làm thế nào để những giá trị văn hóa ấy thực sự trở thành sản phẩm du lịch, để du khách có thể tiếp cận, doanh nghiệp có thể khai thác và nghệ nhân có thêm điều kiện gắn bó với di sản.
Người cán bộ xã ở Hà Tĩnh tâm huyết lan tỏa dân ca ví, giặm trên không gian số

Người cán bộ xã ở Hà Tĩnh tâm huyết lan tỏa dân ca ví, giặm trên không gian số

Hơn một thập kỷ gắn bó với phong trào văn hóa cơ sở, ngoài công việc của một công chức, anh Nguyễn Viết Bình - Phó Chánh Văn phòng HĐND, UBND xã Tùng Lộc (Hà Tĩnh) còn dành tâm huyết, sáng tạo cách làm mới để đưa những câu hát ông cha vươn xa, chạm đến trái tim hàng vạn người nghe trên không gian số.
Trung thu - Tỏa sáng những mùa trăng

Trung thu - Tỏa sáng những mùa trăng

Tết Trung thu ở Hà Tĩnh ngày nay mang nhiều dáng vẻ mới, với không gian, hình thức và trải nghiệm ngày càng hiện đại. Song, những giá trị làm nên hồn cốt của ngày tết đoàn viên vẫn được gìn giữ, trao truyền qua các thế hệ, để nét đẹp văn hóa truyền thống tiếp tục hiện diện tự nhiên trong đời sống đương đại.
Hà Tĩnh tổ chức lễ giỗ lần thứ 206 của Đại thi hào Nguyễn Du

Hà Tĩnh tổ chức lễ giỗ lần thứ 206 của Đại thi hào Nguyễn Du

Lễ giỗ lần thứ 206 của Đại thi hào Nguyễn Du không chỉ là nghi thức tri ân công lao bậc danh nhân văn hóa thế giới, mà còn là dịp quê hương Hà Tĩnh khơi dậy niềm tự hào, tiếp nối và lan tỏa tinh hoa ngôn ngữ cùng mạch nguồn giá trị nhân văn cao đẹp của dân tộc cho muôn đời sau.
Truyền thống vẻ vang của dòng họ cách mạng

Truyền thống vẻ vang của dòng họ cách mạng

Từ những năm tháng phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh sục sôi đến hôm nay, câu chuyện về đồng chí Phan Viết Chiểu - Bí thư đầu tiên của Huyện ủy Nghi Xuân và gia đình luôn được nhắc nhớ như một phần ký ức tự hào của quê hương Cổ Đạm (Hà Tĩnh).
Xin chào,
Tôi là Chatbot của
Báo Hà Tĩnh
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về
Báo Hà Tĩnh nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!