Quốc hội Peru ngày 17/2 thông qua kiến nghị khiển trách ông Jose Jeri với 75 phiếu thuận, 24 phiếu chống, khiến ông bị phế truất chỉ sau 4 tháng nắm quyền. Ông Jeri từng là chủ tịch quốc hội Peru, được bầu làm Tổng thống lâm thời sau khi cựu tổng thống Dina Boluarte bị luận tội và phế truất hồi tháng 10/2025.
Ông Jeri là tổng thống thứ 7 của Peru kể từ năm 2016. Đây là lần thứ 8 quốc gia này thay lãnh đạo trong chưa đầy một thập kỷ bất ổn chính trị.
"Chức vụ Chủ tịch Quốc hội bị khuyết, vì vậy, chức vụ Tổng thống cũng bị khuyết", ông Fernando Rospigliosi, quyền lãnh đạo Quốc hội, phát biểu sau khi ông Jeri, 39 tuổi, bị phế truất.
Các nhóm nghị sĩ sẽ họp để thống nhất danh sách ứng viên cho vị trí Chủ tịch Quốc hội. Quốc hội Peru sẽ bỏ phiếu hôm nay để chọn tổng thống lâm thời tiếp theo.
Ông Jeri bị cáo buộc có hành vi sai phạm liên quan đến các cuộc gặp kín với doanh nhân người Trung Quốc Zhihua Yang, có công ty được chính phủ Peru cấp quyền khai thác theo hình thức nhượng quyền.
Cuộc gặp đầu tiên diễn ra tại một nhà hàng Trung Quốc ở thủ đô Lima cuối tháng 12/2025, làm dấy tranh cãi khi tổng thống lâm thời bước vào nhà hàng với áo trùm đầu. Ông Jeri tiếp tục xuất hiện với kính râm khi gặp ông Zhihua ngày 6/1. Cả hai cuộc gặp đều không được ghi nhận trong hồ sơ công vụ tổng thống.
Ông Jeri bác bỏ mọi cáo buộc sai trái và nói các cuộc gặp chỉ mang tính "ngẫu nhiên". Ông cũng phủ nhận việc doanh nhân này từng đề nghị bất kỳ ưu ái hay hỗ trợ nào.
Truyền thông địa phương cũng đưa tin ông Yang từng bày tỏ sự quan tâm tới dự án lắp đặt hàng nghìn camera giám sát trên hệ thống xe buýt công cộng, với tổng trị giá ước tính khoảng 30 triệu USD.
Giới chức Peru thừa nhận đã có các cuộc thảo luận với đại diện doanh nghiệp Trung Quốc, song kiên quyết phủ nhận việc chịu sức ép hay có bất kỳ hành vi sai phạm nào.
Các báo cáo độc lập khác cho biết một doanh nhân Trung Quốc khác là Ji Wu Xiaodong, người đang bị quản thúc tại gia do cáo buộc liên quan đến đường dây khai thác gỗ lậu, đã nhiều lần ra vào dinh tổng thống trong khoảng thời gian từ tháng 12/2025 đến tháng 1. Ông Jeri khẳng định không hay biết về tình trạng pháp lý của ông Ji Wu và bác bỏ mọi cáo buộc làm trái quy định.
Văn phòng Công tố Peru đã mở cuộc điều tra về nghi vấn "bảo trợ bất hợp pháp" và "hành vi môi giới ảnh hưởng có tình tiết tăng nặng". Cuộc bỏ phiếu bãi nhiệm ông Jeri diễn ra bởi theo luật của Peru, tổng thống đương nhiệm được hưởng quyền miễn trừ truy tố, đồng nghĩa bất cứ động thái pháp lý nào cũng chỉ có thể được tiến hành sau khi tổng thống rời nhiệm sở.
Ông Jeri cho rằng đây là một "chiến dịch chính trị" nhắm vào mình nhằm gây bất ổn cho chính phủ.
Hồi tháng 1, ông Jeri thừa nhận các cuộc gặp đã diễn ra và xin lỗi về cách thức tiến hành.
"Tôi thừa nhận sai sót và công khai xin lỗi vì đã gặp gỡ theo cách như vậy, làm nảy sinh hoài nghi và tạo ra đủ loại chuyện sai sự thật, hoàn toàn không có cơ sở", ông nói.
Tình trạng bất ổn chính trị của Peru bắt nguồn từ nhiệm kỳ của ông Alberto Fujimori, người bị phế truất năm 2000 sau bê bối liên quan đến lãnh đạo tình báo. Ông Fujimori bị kết án các tội danh tham nhũng, biển thủ và vi phạm nhân quyền.
