Từ truyện "Sọ Dừa" có chi tiết "sọ người": Cần chọn dị bản phù hợp trẻ em

Đặt cùng một câu hỏi với TS Giáo dục Nguyễn Thụy Anh và nhà thơ - nhà báo Dương Kỳ Anh về việc nên ứng xử thế nào với các dị bản truyện cổ tích Việt Nam, hai nhân vật cùng có quan điểm: Cần lựa chọn các phiên bản truyện phù hợp cho trẻ em.

TS Nguyễn Thụy Anh cho rằng: “Phụ huynh khi đọc truyện cho con cái nên chủ động lựa chọn các phiên bản truyện khảo dị phù hợp, bởi không thiếu lựa chọn.

Với các truyện như Tấm Cám, Thạch Sanh, Thánh Gióng hay Sọ Dừa, tôi vẫn giữ quan điểm chấp nhận vì đó là truyện cổ dân gian, nếu thay đổi thì sẽ làm mất đi những giá trị dân gian. Hồi nhỏ, khi đọc truyện Tấm Cám, tôi không thấy cô Tấm ác. Bây giờ, khi đã trưởng thành, tôi mới thấy đó là một hành động ác. Người lớn ai cũng nói như vậy là ác. Nhưng vấn đề là, liệu con trẻ có nghĩ như chúng ta không?

Từ truyện "Sọ Dừa" có chi tiết "sọ người": Cần chọn dị bản phù hợp trẻ em ảnh 1

Hình minh họa chi tiết “sọ người” trong truyện “Sọ Dừa” của NXB Hồng Đức

Qua quan sát trẻ con, tôi rút ra kết luận là trẻ con không phải bao giờ cũng tiếp nhận như cách người lớn nghĩ. Chi tiết "sọ người" trong Sọ Dừa chưa chắc đã làm trẻ em sợ hãi như người lớn nghĩ”.

Trạng thái cảm xúc, phản ứng tâm lý của trẻ, cảm nhận về sự vật, thậm chí, sự tưởng tượng của trẻ đều dựa trên trải nghiệm thực tế. Bởi vậy, trẻ em có thể sợ từ "đêm" vì cảm giác về ban đêm đối với chúng là rất đáng sợ, còn "sọ người" các em lại chưa nhìn thấy bao giờ nên không hiểu hết ý nghĩa của từ đó. Cũng như vậy, từ "sấm chớp" hay "bố mắng" cũng nghe đáng sợ hơn "sọ người".

Trả lời câu hỏi nên đưa truyện cổ dân gian truyền miệng vào sách in như thế nào cho phù hợp, theo TS Thụy Anh, truyện cổ khi in sách cần có xuất xứ rõ ràng. “Chẳng hạn, một câu chuyện ghi rõ là truyện dân gian vùng nào do nhà nghiên cứu Nguyễn Đổng Chi sưu tầm, hay một đoạn văn về Thánh Gióng ghi rõ là nằm trong một tác phẩm của nhà thơ Nguyễn Đình Thi. Hay nhà văn Nguyễn Huy Tưởng cũng viết truyện thiếu nhi từ các tích truyện dân gian. Không thể viết và in sách không ghi nguồn rồi coi đó là truyện dân gian sưu tầm” – chị nói thêm.

Còn nhà thơ Dương Kỳ Anh thì quan tâm với việc cần phải lựa chọn những dị bản phù hợp với thuần phong mỹ tục của người Việt và không tạo cho người đọc cảm giác ghê rợn.

Theo nhà thơ “Truyện cổ tích dành cho mọi đối tượng, nhưng chủ yếu là trẻ em. Nếu để nghiên cứu thì ta có thể chấp nhận những chi tiết Thạch Sanh chém trăn tinh phọt óc hay Tấm Cám có thể làm mắm em mình gửi cho dì ghẻ. Nhưng để in sách phục vụ đối tượng trẻ em thì hoàn toàn khác. Chính nhà xuất bản, rồi đến phụ huynh phải là bộ lọc. Quan điểm của tôi là những xuất bản phổ biến thì phải dựa trên cơ sở nhân văn nhân ái và không thể cổ súy cho hành vi bạo lực”.

Theo Thể thao & Văn hóa

Đọc thêm

Podcast tản văn: Hoa giấy trước hiên nhà

Podcast tản văn: Hoa giấy trước hiên nhà

Giữa tiết trời tháng Tư giao mùa, giàn hoa giấy trước hiên vẫn lặng lẽ vương mình đón nắng như gợi nhắc khoảng trời bình yên gắn liền với bao điều giản dị mà vô cùng thấm thía..
Podcast truyện ngắn: Bình yên tuổi già

Podcast truyện ngắn: Bình yên tuổi già

Ở tuổi “thất thập cổ lai hy”, được sống an nhiên, sớm tối có bạn bầu bạn, vui vầy giữa tình làng nghĩa xóm đó là một niềm hạnh phúc giản dị mà quý giá vô cùng...
Tiếng cười dí dỏm trong nói lối Yên Huy

Tiếng cười dí dỏm trong nói lối Yên Huy

Ở Hà Tĩnh, nhắc đến nghệ thuật nói lối, người ta thường nhớ về làng Yên Huy xưa, nơi những câu nói mộc mạc mà hóm hỉnh đã trở thành một phần đời sống tinh thần của người dân.
Podcast tản văn: Khi hè vừa chạm ngõ

Podcast tản văn: Khi hè vừa chạm ngõ

Những ngày đầu hè thật dịu dàng, không chỉ mang theo nắng mới mà còn khẽ đánh thức những kỷ niệm yêu thương về bà, về mẹ và những tháng ngày tuổi thơ nơi làng quê thân thuộc.
 Hà Tĩnh tham gia Hội chợ du lịch quốc tế Việt Nam VITM 2026

Hà Tĩnh tham gia Hội chợ du lịch quốc tế Việt Nam VITM 2026

Việc tham gia VITM 2026 không chỉ giúp Hà Tĩnh quảng bá hình ảnh mảnh đất, con người đến bạn bè trong nước và quốc tế, mà còn khẳng định nỗ lực hội nhập, thích ứng với xu hướng chuyển đổi số và phát triển du lịch xanh.
Podcast truyện ngắn: Thầy bảo vệ

Podcast truyện ngắn: Thầy bảo vệ

Trong mỗi ngôi trường luôn có những con người lặng lẽ, quen đến mức ta vô tình lướt qua. Nụ cười hiền của bác bảo vệ gợi bao ký ức, nhắc ta về sự tận tụy giản dị.
 Du lịch làng biển “kể chuyện” quê hương

Du lịch làng biển “kể chuyện” quê hương

Từ những homestay mộc mạc bên bờ biển, đến các trải nghiệm làng nghề đậm bản sắc, người dân Hà Tĩnh đang từng bước liên kết, hình thành mô hình du lịch cộng đồng giàu sức hút.
Nối dài chuỗi concert quốc gia

Nối dài chuỗi concert quốc gia

Chương trình nghệ thuật chính luận đặc biệt “Âm vang Tổ quốc” mở đầu chuỗi “Tự hào là người Việt Nam” 2026, tiếp nối chuỗi “concert quốc gia” năm 2025.
 Mùa hoa anh đào tại Nhật Bản

Mùa hoa anh đào tại Nhật Bản

Hoa anh đào phủ hồng nhiều điểm đến ở Nhật Bản, song xuất hiện nhiều cây đổ liên tiếp tại Tokyo khiến du khách e ngại về mùa ngắm hoa năm nay.
Truyện ngắn: Mắt khói

Truyện ngắn: Mắt khói

Trong cuộc sống có những cuộc gặp gỡ đến rồi đi nhẹ như khói, mang theo những ký ức. Giữa yêu thương và lạc lối, vạn vật rồi sẽ tan đi, chỉ còn dư âm đọng lại trong lòng.
Podcast tản văn: Miền nhớ tháng Tư

Podcast tản văn: Miền nhớ tháng Tư

Tháng Tư cứ thế gõ cửa tâm hồn bằng sắc nắng hanh vàng và những hoài niệm xa xăm, để thấy thời gian không chỉ là sự chuyển mùa, mà còn là những dấu gạch nối đầy hoài niệm.
Lễ khánh đản chùa Hương Tích năm 2026

Lễ khánh đản chùa Hương Tích năm 2026

Lễ khánh đản chùa Hương Tích, xã Can Lộc (Hà Tĩnh) là nghi lễ quan trọng trong chuỗi hoạt động lễ hội, nhằm quảng bá hình ảnh và thu hút du khách đến với “Hoan châu đệ nhất danh lam”.
"Cây mắt biếc" từng gây sốt, giờ ra sao?

"Cây mắt biếc" từng gây sốt, giờ ra sao?

Từng là nơi thu hút đông đảo người dân, du khách tham quan, chụp ảnh check-in khi xuất hiện trong bối cảnh phim, nhưng hiện nay “cây mắt biếc” ở thành phố Huế đã bị lãng quên.
Podcast truyện ngắn: Thư viện di động diệu kỳ

Podcast truyện ngắn: Thư viện di động diệu kỳ

Truyện ngắn “Thư viện di động diệu kì” của Phan Linh Châu là câu chuyện đẹp về ông Lâm lặng lẽ gieo niềm say mê đọc sách, để những ước mơ được tiếp nối giản dị qua các thế hệ.
Podcast tản văn: Mùa loa kèn tháng Tư

Podcast tản văn: Mùa loa kèn tháng Tư

Tháng Tư mang theo sắc nắng dịu dàng cũng là lúc hoa loa kèn nở trắng tinh khôi, mang vẻ đẹp giản dị mà thanh khiết, gợi về những ký ức rất riêng của mùa hạ chớm sang.
Podcast truyện ngắn: Tôi là Chuột Nhắt

Podcast truyện ngắn: Tôi là Chuột Nhắt

Truyện ngắn “Tôi là Chuột Nhắt” của tác giả Đoàn Lữ Thụy Phương với ngôn từ ngộ nghĩnh, đáng yêu kể về câu chuyện của chú Chuột Nhắt với những tâm sự và kỉ niệm tuổi thơ thú vị...
Kỷ lục tiền thưởng của Ai là triệu phú

Kỷ lục tiền thưởng của Ai là triệu phú

Game show Ai là triệu phú quyết định tăng mức thưởng lên 500 triệu đồng cho người chiến thắng ở câu hỏi cuối. Đây là số tiền thưởng kỷ lục của chương trình, gấp đôi mức cũ.
[Infographics] Du lịch Hà Tĩnh và những chỉ tiêu năm 2026

Du lịch Hà Tĩnh và những chỉ tiêu năm 2026

UBND tỉnh Hà Tĩnh vừa ban hành kế hoạch phát triển du lịch năm 2026 với hệ thống chỉ tiêu cụ thể cho từng lĩnh vực, hướng tới mục tiêu tổng doanh thu đạt gần 7.000 tỷ đồng.
Everest có thật sự cao nhất thế giới?

Everest có thật sự cao nhất thế giới?

Everest từ lâu được xem là ngọn núi cao nhất thế giới theo độ cao so với mực nước biển. Nhưng khi thay đổi cách đo, câu trả lời về đỉnh núi cao nhất hành tinh cũng thay đổi.
Podcast truyện ngắn: Bạn ngồi cuối lớp

Podcast truyện ngắn: Bạn ngồi cuối lớp

Truyện ngắn “Bạn ngồi cuối lớp” gợi dòng cảm xúc tháng Ba hoài niệm, đưa ta trở về tuổi trẻ với ước mơ và bao tâm tư tuổi mới lớn, từ đó thêm trân quý hành trình trưởng thành ý nghĩa...