Theo dự thảo sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 147/2024/NĐ-CP về quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet và thông tin trên mạng, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đề xuất người dùng dưới 16 tuổi không được đăng tải, bình luận, chia sẻ hoặc bày tỏ cảm xúc trên mạng xã hội nhằm tăng cường bảo vệ trẻ em trên môi trường số.
Đề xuất này đang nhận được nhiều sự quan tâm bởi mạng xã hội ngày càng trở thành một phần trong đời sống của giới trẻ. Bên cạnh những tiện ích trong học tập, kết nối và tiếp cận thông tin, môi trường số cũng đặt ra không ít thách thức đối với công tác quản lý, định hướng trẻ sử dụng mạng xã hội an toàn, có trách nhiệm.
Là phụ huynh có 4 con đều dưới 16 tuổi, anh Nguyễn Hữu Thái (xã Cẩm Xuyên) cho biết: “Việc quản lý con sử dụng mạng xã hội luôn là vấn đề khiến vợ chồng tôi trăn trở. Các con tôi ngày càng sử dụng mạng xã hội nhiều hơn. Cháu lớn đã bắt đầu quan tâm đến việc đăng tải hình ảnh, video, theo dõi lượt thích, bình luận của bạn bè. Vợ chồng tôi nhiều lần nhắc nhở, giới hạn thời gian sử dụng nhưng không phải lúc nào các con cũng thực hiện nghiêm túc. Nếu quy định mới được thông qua, tôi ủng hộ vì sẽ giúp phụ huynh có thêm cơ sở để định hướng con sử dụng mạng xã hội phù hợp hơn”.
Bên cạnh sự đồng tình của phụ huynh, một số học sinh cho rằng việc tăng cường bảo vệ trẻ trên môi trường số cần được thực hiện theo hướng phù hợp, bảo đảm an toàn nhưng vẫn tạo điều kiện để các em khai thác những giá trị tích cực từ công nghệ. Không chỉ là không gian giải trí, mạng xã hội hiện còn trở thành kênh trao đổi thông tin, hỗ trợ học tập và duy trì kết nối của nhiều học sinh. Vì vậy, việc cấm tương tác trên mạng xã hội cần được cân nhắc để không ảnh hưởng đến nhu cầu học tập, giao tiếp chính đáng của các em.
“Em thấy đề xuất đưa ra để bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng là cần thiết, nhưng không nên cấm hoàn toàn. Bởi mạng xã hội cũng là nơi chúng em trao đổi bài vở, nhận thông báo của lớp, thực hiện bài tập nhóm, kết nối với thầy cô, bạn bè. Nếu không được bình luận, chia sẻ, việc học tập và trao đổi có thể gặp một số bất tiện”, em Trần Thị Quỳnh Trang (phường Vũng Áng) bày tỏ.
Thực tế cho thấy, trẻ em đang tiếp cận môi trường số ngày càng sớm. Khảo sát Disrupting Harm tại Việt Nam năm 2025 do UNICEF, INTERPOL và ECPAT cho thấy, 82% trẻ từ 12-13 tuổi và 93% trẻ từ 14-15 tuổi sử dụng Internet hằng ngày.
Bên cạnh lợi ích trong học tập, kết nối, môi trường số cũng đặt ra nhiều thách thức trong quản lý, định hướng trẻ sử dụng an toàn. Trẻ có thể đối mặt với tình trạng bị bắt nạt trực tuyến, lộ thông tin cá nhân, tiếp cận nội dung độc hại hoặc chịu áp lực từ việc chạy theo lượt thích, sự công nhận trên không gian mạng.
Tiến sĩ Lê Thị Bích Ngọc - Giảng viên bộ môn Tâm lý - Giáo dục, Trường Đại học Hà Tĩnh đánh giá: “Việc không cho phép người dưới 16 tuổi đăng bài, bình luận, chia sẻ trên mạng xã hội có thể giúp giảm những hành vi tiêu cực khi các em chưa có đầy đủ khả năng nhận diện rủi ro trên môi trường số. Tuy nhiên, cần có cách tiếp cận phù hợp với từng nhóm tuổi, bởi khả năng nhận thức, nhu cầu giao tiếp và mức độ tự chủ của trẻ có sự khác biệt”.
Ở góc độ pháp lý, luật sư Nguyễn Xuân Hiển - Giám đốc Công ty Luật KTD Chi nhánh miền Trung cho rằng: “Đây là định hướng phù hợp với xu thế tăng cường bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng của nhiều quốc gia. Việc người dưới 16 tuổi không được đăng tải, bình luận hay chia sẻ nội dung không đồng nghĩa với việc cấm trẻ sử dụng mạng xã hội, mà nhằm giảm nguy cơ các em trở thành nạn nhân hoặc vô tình phát tán nội dung độc hại, xâm phạm đời tư, bị lôi kéo vào các hành vi vi phạm pháp luật. Để quy định phát huy hiệu quả, các nền tảng cần có cơ chế xác thực độ tuổi minh bạch, khả thi; đồng thời cha mẹ, thầy cô cũng cần nâng cao trách nhiệm trong việc giám sát, định hướng các con sử dụng mạng xã hội”.
Dự thảo đang trong quá trình lấy ý kiến và cần tiếp tục được hoàn thiện trước khi áp dụng. Trong bối cảnh môi trường số phát triển nhanh chóng, bảo vệ trẻ trên không gian mạng không chỉ cần những quy định quản lý, mà còn cần sự đồng hành của gia đình, nhà trường và xã hội trong việc trang bị kỹ năng để các em sử dụng công nghệ an toàn, có trách nhiệm.
