Trong căn nhà nhỏ của gia đình chị Nguyễn Thị Hoài (xã Cẩm Xuyên), những lá thư cũ, tấm huân chương và kỷ vật của bố luôn được chị nâng niu gìn giữ. Mỗi kỷ vật được đặt trang trọng trong tủ kính đều gợi nhắc về những năm tháng chiến tranh mà chị đã được nghe suốt từ thuở nhỏ.
Chị Hoài cho biết: "Từ nhỏ, tôi đã lớn lên cùng những câu chuyện và những vết thương chiến tranh trên cơ thể bố. Mỗi lần nhìn bố đi lại khó khăn hay nghe bố nhắc về đồng đội, tôi càng trân trọng cuộc sống bình yên hôm nay".
Lớn lên trong gia đình có ông nội là bộ đội, chị Nguyễn Thị Quỳnh Trang (phường Vũng Áng) được nuôi dưỡng bằng những bài học về kỷ luật, trách nhiệm và lòng yêu nước. Đó cũng là hành trang theo chị trên hành trình trưởng thành.
"Ông luôn dạy con cháu phải sống tử tế, giữ lời hứa, biết yêu thương mọi người và không ngại khó khăn. Ngày nhỏ tôi nghĩ ông nghiêm khắc, nhưng càng lớn càng hiểu đó là những bài học được ông đúc kết từ những năm tháng trong quân ngũ. Chính những điều ông dạy giúp tôi trưởng thành hơn " - chị Trang nói.
Chiến tranh đã lùi xa nhưng những ký ức về "một thời hoa lửa" vẫn hiện hữu trong đời sống hôm nay qua những câu chuyện của các thương, bệnh binh và các hoạt động tri ân được duy trì hằng năm. Mỗi dịp tháng Bảy về, đông đảo đoàn viên, thanh niên lại cùng nhau dâng hương, thắp nến tri ân các anh hùng liệt sĩ, thăm hỏi gia đình chính sách và lắng nghe những nhân chứng lịch sử kể về những năm tháng chiến tranh.
Khi lịch sử được kể bằng chính ký ức của những người từng đi qua bom đạn, những bài học về lòng yêu nước, sự hy sinh và trách nhiệm cũng trở nên gần gũi, chân thực hơn với thế hệ trẻ. Từ những trải nghiệm ấy, lòng biết ơn dần được chuyển hóa thành ý thức học tập, rèn luyện và khát vọng cống hiến cho quê hương, đất nước.
Chị Bùi Thị Như Quỳnh - Bí thư Đoàn xã Thiên Cầm đánh giá: "Giáo dục truyền thống cách mạng luôn là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của tổ chức đoàn. Chúng tôi không chỉ hướng đến việc tổ chức các hoạt động tri ân mà quan trọng hơn là tạo cơ hội để đoàn viên, thanh niên được trực tiếp gặp gỡ, lắng nghe những nhân chứng lịch sử. Khi những câu chuyện về sự hy sinh được truyền lại bằng cảm xúc và trải nghiệm thực tế, các bạn trẻ sẽ hiểu sâu sắc hơn giá trị của hòa bình, từ đó hình thành ý thức trách nhiệm với bản thân, cộng đồng và quê hương".
Sự tri ân chỉ thực sự trọn vẹn khi ký ức được tiếp nối bằng hành động. Điều các thương, bệnh binh mong muốn không phải là những lời ngợi ca, mà là nhìn thấy thế hệ trẻ biết trân trọng hòa bình, sống có trách nhiệm và sẵn sàng cống hiến. Bởi khi những giá trị ấy được gìn giữ và lan tỏa, sự hy sinh của các thế hệ đi trước sẽ tiếp tục có ý nghĩa trong hành trình phát triển của quê hương, đất nước.
Ở tuổi 65, đôi chân vẫn mang di chứng chiến tranh, nhưng ông Nguyễn Xuân Toàn (xã Cẩm Xuyên) luôn xúc động khi thấy ngày càng nhiều đoàn viên, thanh niên đến thăm hỏi, lắng nghe những câu chuyện của mình. Với ông đó là niềm vui bởi những giá trị của quá khứ vẫn đang được gìn giữ trong cuộc sống hôm nay.
Ông Toàn chia sẻ: "Chúng tôi đã đi qua chiến tranh nên càng thấm thía giá trị của hòa bình. Nhìn các cháu hôm nay được học tập, được lớn lên trong cuộc sống yên bình là điều khiến chúng tôi hạnh phúc nhất. Tôi chỉ mong thế hệ trẻ luôn biết trân trọng những gì mình đang có, không ngừng học tập, rèn luyện, sống có trách nhiệm với gia đình, quê hương và đất nước. Mỗi thế hệ có một cách cống hiến khác nhau, nhưng nếu đều nỗ lực vì đất nước thì đó đã là sự tiếp nối xứng đáng đối với những hy sinh của cha ông".
Những câu chuyện về một thời hoa lửa sẽ còn được trao truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác, không chỉ để nhắc nhớ về quá khứ mà còn bồi đắp lòng yêu nước, trách nhiệm và khát vọng cống hiến. Khi lòng biết ơn được chuyển hóa thành hành động, quá khứ sẽ không chỉ được gìn giữ trong ký ức mà còn trở thành động lực để người trẻ viết tiếp những giá trị tốt đẹp cho quê hương, đất nước.
