Tò mò, chia sẻ clip nhạy cảm, người dùng mạng xã hội có thể vướng lao lý

Ngày 15/9, Công an xã Càng Long (tỉnh Vĩnh Long) cho biết, Cơ quan CSĐT đã khởi tố bị can, bắt tạm giam Đoàn Anh Khoa (35 tuổi) để điều tra về hành vi “Làm nhục người khác”. Trước đó, do mâu thuẫn tình cảm, Khoa phát tán 6 clip riêng tư của bạn gái lên mạng xã hội, ảnh hưởng nghiêm trọng đến danh dự, nhân phẩm của nạn nhân.

Tại Phú Thọ, ngày 14/10, Công an xã Yên Lập đã xử phạt N.X.H. (34 tuổi) 12,5 triệu đồng vì đăng tải video có nội dung khiêu dâm, đồi trụy tại một quán karaoke lên Facebook. Sau khi làm việc với cơ quan công an, người này thừa nhận vi phạm, tự giác gỡ bỏ bài viết và cam kết không tái phạm.

Hai vụ việc với tính chất, mức độ khác nhau cho thấy những hệ lụy pháp lý có thể phát sinh từ hành vi phát tán nội dung riêng tư, nhạy cảm trên không gian mạng.

Những ngày gần đây, mạng xã hội xuất hiện các clip đánh ghen, xô xát và hình ảnh nhạy cảm, thu hút sự chú ý của dư luận.

Đáng chú ý, mới đây nhất, đoạn video ghi lại cảnh một phụ nữ và một người đàn ông có hành vi "thân mật" trong chiếc ô tô VinFast VF3 màu trắng được chia sẻ rộng rãi, kéo theo nhiều bình luận, suy đoán về những người liên quan.

Không chỉ khơi gợi sự tò mò, hiếu kỳ của một bộ phận người xem, việc đoạn clip được công khai, lan truyền trên mạng xã hội còn đặt ra những vấn đề pháp lý liên quan đến quyền riêng tư, quyền đối với hình ảnh, danh dự và nhân phẩm của những người xuất hiện trong video.

Trao đổi về vấn đề này, luật sư Phan Văn Chiều – Giám đốc Công ty Luật TNHH Hà Châu cho biết, pháp luật không cấm người dân ghi nhận, đăng tải, chia sẻ hình ảnh, video phản ánh các sự việc trong đời sống xã hội. Đây cũng là biểu hiện của quyền tự do ngôn luận và quyền tiếp cận thông tin của công dân. Tuy nhiên, việc thực hiện các quyền này phải tuân thủ quy định pháp luật.

Đối với những clip ghi lại cảnh tranh cãi, xô xát liên quan đến chiếc ô tô VF3 màu trắng, luật sư cho rằng cần phân biệt rõ giữa việc ghi hình, chia sẻ nhằm phản ánh sự việc với hành vi lợi dụng clip để xuyên tạc, đưa thông tin sai sự thật hoặc xúc phạm người liên quan. Bởi, việc ghi hình để lưu giữ tài liệu, bảo vệ quyền lợi hợp pháp hoặc phục vụ giải quyết tranh chấp cần được xem xét trên cơ sở hoàn cảnh, mục đích và cách thức thực hiện. Người có hình ảnh, video liên quan có thể cung cấp cho cơ quan có thẩm quyền để xác minh, giải quyết, nhưng không vì thế mà được tùy ý công khai trên mạng xã hội.

Luật sư Phan Văn Chiều nhấn mạnh: "Trách nhiệm pháp lý không chỉ đặt ra với người trực tiếp quay phim, chụp ảnh mà còn có thể áp dụng đối với cả những người đăng lại, chia sẻ, phát tán nội dung vi phạm. Không thể lấy lý do không phải người đăng tải đầu tiên để phủ nhận trách nhiệm của mình. Mỗi người cần nhận thức rõ ranh giới giữa quyền tự do chia sẻ thông tin và hành vi xâm phạm quyền nhân thân của người khác. Tùy tính chất, mức độ và hậu quả, người vi phạm có thể phải chịu trách nhiệm hành chính, dân sự, thậm chí hình sự nếu đủ yếu tố cấu thành tội phạm".

Cụ thể, theo điểm a khoản 1 Điều 95 Nghị định số 174/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, tần số vô tuyến điện, giao dịch điện tử và công nghệ thông tin: hành vi lợi dụng mạng xã hội để cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân bị phạt tiền từ 20-30 triệu đồng.

Người đưa thông tin sai sự thật, xâm phạm danh dự, nhân phẩm, uy tín của người khác còn có thể phải chịu trách nhiệm dân sự. Theo khoản 1 Điều 34 Bộ luật Dân sự năm 2015, danh dự, nhân phẩm, uy tín của cá nhân là bất khả xâm phạm và được pháp luật bảo vệ, cá nhân có quyền yêu cầu tòa án bác bỏ thông tin sai lệch, buộc người vi phạm xin lỗi, cải chính công khai và bồi thường thiệt hại nếu có đủ căn cứ. Trách nhiệm này cũng có thể áp dụng với người chia sẻ, phát tán lại thông tin nếu hành vi đủ điều kiện làm phát sinh trách nhiệm theo quy định pháp luật.

Ở mức độ nghiêm trọng hơn, hành vi này có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội “Làm nhục người khác” (Điều 155) hoặc “Vu khống” (Điều 156) theo Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017 và năm 2025. Theo khoản 1 Điều 155, người xúc phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm người khác có thể bị phạt cảnh cáo, phạt tiền từ 10-30 triệu đồng hoặc cải tạo không giam giữ đến 3 năm. Đối với tội “Vu khống”, người bịa đặt, loan truyền thông tin biết rõ là sai sự thật nhằm xúc phạm danh dự, nhân phẩm hoặc gây thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của người khác có thể bị phạt tiền 10-50 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 2 năm hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 1 năm.

Đáng lo ngại, một số người dùng mạng xã hội còn khai thác clip, hình ảnh nhạy cảm để câu view, gắn link bán hàng... Không chỉ xâm phạm quyền riêng tư, danh dự, nhân phẩm của người liên quan, hành vi này còn tiềm ẩn nguy cơ biến sự tổn thương của người khác thành công cụ kiếm tiền, thậm chí hình thành hoạt động có tổ chức. Pháp luật không cấm kinh doanh, quảng cáo, tiếp thị liên kết trên mạng xã hội, song mọi hoạt động thương mại đều phải tôn trọng quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân. Tùy tính chất, mức độ vi phạm, người thực hiện có thể phải chịu trách nhiệm pháp lý tương ứng.

Mỗi sự việc cần được nhìn nhận khách quan, trên cả phương diện pháp lý và ứng xử. Trong một số trường hợp, dù hành vi vi phạm nghĩa vụ chung thủy trong hôn nhân cần được xem xét theo quy định của Luật Hôn nhân và gia đình, nhưng những tổn thương, bức xúc cá nhân không thể là lý do để công khai hình ảnh riêng tư, xúc phạm danh dự, nhân phẩm người khác. Bởi một hành vi sai trái không thể được giải quyết bằng một hành vi vi phạm khác. Sự tỉnh táo, lòng tôn trọng và ý thức thượng tôn pháp luật không chỉ bảo vệ quyền lợi của mỗi cá nhân mà còn góp phần gìn giữ một môi trường mạng văn minh, lành mạnh.