Trong tháng 7 và tháng 8, những người hoạt động không chuyên trách ở xã, phường, thị trấn (gọi tắt là cán bộ không chuyên trách cấp xã) đón nhận 2 tin vui khi được “tăng lương” đến 2 lần.
Lần thứ nhất, trợ cấp của cán bộ không chuyên trách cấp xã được tăng lên hơn 20% khi tăng lương cơ sở từ mức 1.490.000 đồng/tháng lên mức 1.800.000 đồng/tháng từ ngày 1/7.
Theo Nghị định 34/2019/NĐ-CP, mức khoán quỹ phụ cấp cho cán bộ không chuyên trách tại một đơn vị hành chính cấp xã được tính theo lương cơ sở. Do đó, khi lương cơ sở tăng từ ngày 1/7, mức khoán này cũng được tăng theo.
Lần thứ hai, kể từ ngày 1/8, Nghị định 33/2023/NĐ-CP quy định về cán bộ, công chức cấp xã và người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, thôn, tổ dân phố có hiệu lực thi hành đã đẩy mức khoán quỹ phụ cấp cho cán bộ không chuyên trách cấp xã lên một lần nữa.
Theo đó, mức khoán quỹ phụ cấp cho cán bộ không chuyên trách cấp xã ở đơn vị hành chính cấp xã loại I tăng từ 16 lần lên 21 lần mức lương cơ sở; đơn vị hành chính cấp xã loại II tăng từ 13,7 lần lên 18 lần mức lương cơ sở; đơn vị hành chính cấp xã loại III tăng từ 11,4 lần lên 15 lần mức lương cơ sở.
Cán bộ không chuyên trách xã, phường, thị trấn có thêm nhiều quyền lợi BHXH (Ảnh minh họa: Q.A.).
Sắp tới, cán bộ không chuyên trách cấp xã sẽ được thêm quyền lợi bảo hiểm xã hội (BHXH). Cụ thể, dự thảo Luật BHXH sửa đổi bổ sung quyền lợi với nhóm đối tượng này khi tham gia bảo hiểm, được thụ hưởng thêm 2 chế độ BHXH là ốm đau và thai sản.
Theo quy định hiện hành, BHXH bắt buộc bao gồm 5 chế độ: ốm đau; thai sản; tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp; hưu trí và tử tuất. Tuy nhiên, cán bộ không chuyên trách cấp xã mới chỉ được áp dụng 2 chế độ là hưu trí và tử tuất.
Trong báo cáo đánh giá tác động của chính sách trong dự án Luật BHXH (sửa đổi) trình Quốc hội, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội cho biết: “Trong quá trình tổng kết thi hành Luật BHXH 2014, nhiều ý kiến của các Đại biểu Quốc hội, kiến nghị cử tri đều đề nghị thực hiện cả 5 chế độ BHXH bắt buộc với nhóm đối tượng người hoạt động không chuyên ở cấp xã nói trên”.
Khảo sát thực tiễn của Bộ LĐ-TB&XH cũng cho thấy, hầu hết cán bộ không chuyên trách cấp xã đều có nhu cầu được tham gia cả 5 chế độ BHXH bắt buộc.
Theo Bộ LĐ-TB&XH, việc tăng thêm 2 chế độ ốm đau và thai sản đáp ứng được nguyện vọng của các cán bộ không chuyên trách cấp xã; gia tăng thêm sự bảo vệ đối với người lao động khi không may ốm đau hoặc gặp phải sự kiện bảo hiểm (mang thai, sinh con...).
Khi được tham gia và thụ hưởng thêm các quyền lợi BHXH, người lao động sẽ yên tâm gắn bó hơn với công việc, từ đó nâng cao năng suất lao động, hiệu quả công việc.
Phương án này còn tạo ra những tác động tích cực đối với nữ giới. Bởi ốm đau, thai sản là 2 chế độ rất quan trọng đối với phụ nữ để đảm bảo thực hiện quyền, thiên chức làm mẹ của mình.
Đặc biệt, việc đóng BHXH vào quỹ ốm đau và thai sản hoàn toàn thuộc trách nhiệm của người sử dụng lao động nên cán bộ không chuyên trách cấp xã sẽ được hưởng thêm 2 chế độ này mà không phải đóng thêm chi phí. Ở đây, người sử dụng lao động là nhà nước nên chi phí đóng thêm sẽ do ngân sách nhà nước chi trả.
Do vậy, khi thực hiện quy định này thì chỉ có ngân sách nhà nước phát sinh thêm kinh phí đóng vào quỹ ốm đau và thai sản. Hiện nay có khoảng 86.000 người là cán bộ không chuyên trách cấp xã đang tham gia BHXH diện bắt buộc 2 chế độ.
Khi bổ sung thêm chế độ ốm đau và thai sản, số kinh phí ngân sách nhà nước tăng thêm hơn 73 tỷ đồng/năm.
