World Cup 2026: Khi người lao động "xứ sương mù" mất ngủ

Nhưng mùa World Cup năm nay mang đến một biến số chưa từng có trong tiền lệ: múi giờ Bắc Mỹ. Và lần này, câu chuyện không còn chỉ là vài nghìn cú điện thoại báo ốm giả nữa. Nó đang trở thành một vấn đề kinh tế và xã hội đủ sức khiến cả giới doanh nghiệp lẫn chính phủ phải ngồi lại tính toán nghiêm túc trước khi trái bóng lăn.

Muốn hiểu mức độ thiệt hại sắp tới, hãy nhìn lại những gì đã xảy ra. Tại kỳ World Cup 2022, nước Anh mất khoảng 1,2 tỷ bảng (khoảng 1,6 tỷ USD) vì năng suất lao động sụt giảm, với ước tính 500.000 ngày nghỉ ốm có liên quan trực tiếp đến giải đấu, theo dữ liệu từ Viện Nhân sự và Phát triển Anh quốc (CIPD) và Cơ quan Thống kê quốc gia Anh (ONS). Kỳ World Cup tại Nga năm 2018, khi đội Anh bất ngờ tiến vào bán kết, cũng để lại tình trạng tương tự với 300.000-400.000 ngày vắng mặt bất thường của người lao động. Năm nay, với lịch đấu kéo dài 39 ngày và thể thức mở rộng lên 48 đội, con số được dự báo là hơn 650.000 ngày nghỉ ốm và nền kinh tế Anh có nguy cơ tổn thất trên 1,4 tỷ bảng.

Điều làm World Cup 2026 thực sự khác biệt chính là cái mà giới phân tích đang gọi là "yếu tố 3 giờ sáng". Một trận khởi tranh lúc 9 giờ tối theo giờ miền Đông nước Mỹ tương đương 2 giờ sáng tại Anh; trận đá lúc 5 giờ chiều theo giờ Thái Bình Dương sẽ rơi vào khoảng 1 giờ sáng BST (giờ mùa Hè của Anh). Thậm chí có những trận dự kiến khởi tranh muộn tới 5 giờ sáng giờ Anh. Đây là kịch bản gợi lại ký ức về World Cup 2002 tại Nhật Bản và Hàn Quốc - kỳ giải khét tiếng nhất trong lịch sử về mức độ phá vỡ nhịp sinh hoạt tại các quốc gia châu Âu. Hai mươi bốn năm sau, lịch sử chuẩn bị lặp lại, nhưng ở quy mô lớn hơn nhiều.

Để hiểu tại sao con số thiệt hại lần này có thể phá vỡ mọi kỷ lục trước đó, cần nhìn vào một thực tế đơn giản mà các cuộc khảo sát đã xác nhận. Hơn 50% số người Anh dự định theo dõi giải có kế hoạch xem trực tiếp thay vì xem lại sau. Trong số đó, 26% cho biết sẽ thức đến quá 11 giờ đêm, và 12% sẵn sàng bật TV cho những trận khởi tranh lúc 5 giờ sáng. Đây không phải là những người hâm mộ cuồng nhiệt thiểu số. Đây là một lát cắt rất rộng của xã hội Anh, từ công nhân xây dựng đến nhân viên ngân hàng, từ y tá ca đêm đến giáo viên tiểu học.

Và đội tuyển Anh không phải là lý do duy nhất. Nhiều người lao động tại Anh sẽ theo dõi các đội tuyển gắn với nguồn gốc và di sản của họ, như Bồ Đào Nha, Senegal, Nam Phi, Australia, Colombia, Côte d’Ivoire. Đây là thực tế của một nước Anh đa văn hóa và có nghĩa là làn sóng vắng mặt tại công sở sẽ không gói gọn vào những ngày đội nhà thi đấu, mà rải đều suốt 39 ngày của giải.

Bên cạnh con số tổn thất, lại có một nghịch lý thú vị mà bất kỳ nhà quan sát kinh tế nào cũng không thể bỏ qua. Đúng vào thời điểm hàng loạt quán pub đang vật lộn sinh tồn - khoảng hai cơ sở đóng cửa mỗi ngày trong quý đầu năm 2026 - World Cup đến như một đợt hồi sức khẩn cấp. Người tiêu dùng Anh được dự báo sẽ chi 898 triệu bảng tại các quán pub, bar và nhà hàng trong suốt giải, gồm 536 triệu bảng tiền đồ uống và 361 triệu bảng tiền ăn. Một kỳ World Cup, hai thực tế tồn tại song song: nền kinh tế bị bào mòn ở một đầu, và được bơm căng phồng ở đầu kia.

Câu hỏi thực sự đặt ra cho giới doanh nghiệp không phải là làm thế nào để ngăn nhân viên xem bóng đá, mà là: làm thế nào để quản lý điều không thể tránh khỏi một cách khôn ngoan nhất? Ông William Stokes, Giám đốc điều hành của Co-Space, nhận định World Cup sẽ trở thành "một phép thử thực sự cho văn hoá doanh nghiệp, tính linh hoạt và sự tin tưởng trong nội bộ". Đây là cách đặt vấn đề trúng tâm điểm. Bởi vì sau tất cả những con số, điều còn lại vẫn là văn hoá ứng xử trong một tổ chức.

Nhà tuyển dụng nào cứng nhắc sẽ thua. Nhà tuyển dụng nào bị động cũng sẽ thua theo một cách khác. Nhà tuyển dụng thông minh sẽ xem World Cup là cơ hội ngắn hạn để nâng cao tinh thần và sự gắn kết, trong khi vẫn duy trì sự công bằng và chuyên nghiệp. Đó không phải là sự nhượng bộ, mà là quản trị có chiều sâu.

Nước Anh sắp bước vào 39 ngày mà cả một đất nước sẽ vừa làm việc, vừa mắt nhắm mắt mở, vừa thầm nhẩm tính giờ đấu theo giờ BST. Không ai có thể thay đổi điều đó. Người khôn ngoan không chỉ biết cách sống chung với nó, mà còn biết cách biến chính cơn say bóng đá ấy thành một nguồn lực, dù nhỏ, cho tổ chức của mình.