Nội dung nêu tại dự thảo Nghị quyết về điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh của Ủy ban Thường vụ Quốc hội gửi Bộ Tư pháp thẩm định. Theo đó, Bộ Tài chính đề xuất trình phương án nâng mức giảm trừ gia cảnh cho người nộp thuế từ 11 triệu đồng mỗi tháng lên 15,5 triệu và người phụ thuộc từ 4,4 triệu lên 6,2 triệu đồng.
Mức giảm trừ gia cảnh này áp dụng theo tốc độ tăng thu nhập bình quân đầu người. Từ 2020 đến nay, tốc độ tăng GDP bình quân đầu người khoảng 40-42%.
Với phương án này, theo Bộ Tài chính, người có thu nhập tiền lương, tiền công 15 triệu đồng mỗi tháng không phải nộp thuế thu nhập cá nhân sau khi trừ các khoản bảo hiểm xã hội, y tế, thất nghiệp. Còn nếu thu nhập 20 triệu đồng, khoản thuế phải nộp khoảng 120.000 đồng một tháng sau khi trừ chi phí bảo hiểm.
Trường hợp có 1 người phụ thuộc, cá nhân thu nhập 25 triệu đồng sẽ nộp thuế 33.750 đồng; còn thu nhập 35 triệu mức đóng là 265.000 đồng. Trường hợp có các khoản phụ cấp, trợ cấp, tham gia bảo hiểm hưu trí tự nguyện được trừ trước khi tính thuế thì số thuế phải nộp thấp hơn, hoặc không.
Khi áp dụng mức giảm trừ dự kiến này, hầu hết người nộp thuế ở bậc 1 sẽ chuyển sang không phải nộp thuế (chiếm 95% số người nộp bậc 1 hiện hành). Cùng với đó, một phần cá nhân thuộc bậc 2 chuyển sang bậc 1 hoặc không phải đóng thuế. Tương tự, những người ở các bậc thuế còn lại đều được giảm số thuế thu nhập cá nhân phải nộp.
Dự kiến, số thu ngân sách từ thuế thu nhập cá nhân còn khoảng 84.477 tỷ đồng, giảm 21.000 tỷ mỗi năm so với hiện hành. Số người còn phải nộp thuế là 2,21 triệu người, giảm 2,18 triệu người (49,66%) do chuyển từ bậc 1 sang diện không chịu thuế.
Hiện mức giảm trừ gia cảnh là 11 triệu đồng và mỗi người phụ thuộc 4,4 triệu đồng một tháng. Mức này duy trì từ tháng 7/2020. Cá nhân được trừ các khoản bảo hiểm, giảm trừ gia cảnh, phụ cấp, trợ cấp... số còn lại mới là thu nhập tính thuế thu nhập cá nhân. Mức này sẽ được nhà chức trách tính toán thay đổi khi CPI tăng trên 20%.
Góp ý trước đó, một số địa phương đề nghị nâng mức giảm trừ gia cảnh lên cao hơn đề xuất của Bộ Tài chính. Cụ thể, đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Điện Biên cho rằng mức phù hợp nên là 20 triệu đồng (tương đương 240 triệu đồng một năm) cho người nộp thuế và 10 triệu đồng người phụ thuộc. Việc này nhằm đảm bảo công bằng, nuôi dưỡng nguồn thu, hỗ trợ người dân vượt qua áp lực chi phí sinh hoạt ngày càng lớn, mở rộng diện tự nguyện kê khai và nộp thuế.
Giảm trừ gia cảnh điều chỉnh căn cứ vào mức tăng của chỉ số CPI từ 2021-2025 có thể đạt 21.24%. Tuy nhiên, theo đoàn đại biểu TP HCM, chỉ số CPI của Việt Nam gồm 752 mặt hàng, như các loại thiếu yếu như thực phẩm, đồ uống, nhà ở, giáo dục, di chuyển, y tế. Nhưng thực thế chi phí sống của người dân thường liên quan mật thiết với số ít nhóm hàng hóa đáp ứng nhu cầu cơ bản như ăn, mặc, ở... Các mặt hàng này đã tăng rất mạnh 5 năm qua, chẳng hạn giá gạo thêm gần 40%, thịt heo trên 60%, nhà chung cư hơn 50%.
Do đó, họ kiến nghị điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh cho người nộp thuế tăng tương ứng 50%, lên 16,5 triệu đồng, người phụ thuộc lên 6,6 triệu đồng một tháng.
Dự thảo Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ được xem xét, nếu thông qua sẽ áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026.
