Chào tuần mới: Từ bản “Tuyên ngôn độc lập”

Đó là bản Tuyên ngôn độc lập do Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc tại Quảng trường Ba Đình lịch sử ngày 2/9/1945.

Thật bất ngờ khi vào dịp kỷ niệm 76 năm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 2/9 này, NXB Kim Đồng đã cho ra mắt cuốn sách Bác Hồ viết Tuyên ngôn độc lập của tác giả Kiều Mai Sơn, một nhà báo 8x. Điều đó cho thấy hoàn cảnh ra đời, nội dung của bản Tuyên ngôn độc lập vẫn đầy sức lôi cuốn đối với các thế hệ người viết, người đọc hôm nay, bên cạnh giá trị trường tồn cùng lịch sử dân tộc và nhân loại.

Cuốn sách “Bác Hồ viết Tuyên ngôn Độc lập” của tác giả Kiều Mai Sơn

Một trong những ý nghĩa luôn thời sự và mới mẻ trong Tuyên ngôn độc lập, đó là:“Tất cả mọi người đều sinh ra có quyền bình đẳng. Tạo hóa cho họ quyền không ai có thể xâm phạm. Trong những quyền ấy, có quyền được sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc”. Đó cũng là những quyền được ghi trong bản Tuyên ngôn độc lập năm 1776 của nước Mỹ.

Và: “Người ta sinh ra tự do và bình đẳng về quyền lợi, và phải luôn luôn được tự do và bình đẳng về quyền lợi” - Tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền của cách mạng Pháp 1789 đã ghi rõ như thế.

Đó là một trong những vấn đề mà chúng ta luôn thấy mới mẻ, thời sự và có một ý nghĩa sâu xa bên cạnh những quyền cơ bản của đất nước như độc lập dân tộc, bình đẳng giữa các dân tộc, quyền tự quyết của các dân tộc đã được ghi rõ trong bản tuyên ngôn lịch sử.

Tuyên ngôn độc lập do Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc trong ngày 2/9/1945, không những công bố cho cả thế giới biết rằng nước Việt Nam từ đây đã trở thành một nước độc lập mà còn chỉ ra con đương phát triển tiến bộ.

Ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình (Hà Nội), Chủ tịch Hồ Chí Minh trịnh trọng đọc Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Ảnh: Tư liệu/TTXVN

Bản Tuyên ngôn độc lập năm 1776 của nước Mỹ và bản Tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền của cách mạng Pháp 1789 được coi là 2 văn bản mang tư tưởng tiến bộ nhất thời bấy giờ của thế giới và việc Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng như Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đưa vào bản Tuyên ngôn độc lập của nước Việt Nam mới rõ ràng đã chỉ ra con đường phát triển của đất nước là phải đi theo con đường văn minh, tiến bộ của nhân loại.

Đi theo con đường hòa bình và phát triển, đi theo con đường mà ở đó mỗi người dân đều được tự do, bình đẳng, đều có quyền mưu cầu hạnh phúc thực sự, ở đó mỗi người dân “ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành …” như mong ước tột bậc của Bác Hồ.

Tư tưởng độc lập, tự do, văn minh và tiến bộ cho đất nước, tư tưởng dân chủ, bình đẳng cho mỗi người dân là tư tưởng xuyên suốt và nhất quán trong cuộc đời hoạt động cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Cho đến khi Chủ tịch Hồ Chí Minh viết di chúc, tư tưởng đó một lần nữa đã được Người chỉ rõ. Người đã chỉ ra cuộc chiến đấu “khổng lồ” của đất nước chúng ta sau khi đã chiến thắng các đế quốc to là “Chống lại những gì cũ kỹ, hư hỏng, để tạo ra cái mới mẻ, tốt tươi …” (Trích di chúc của Bác Hồ).

Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh chính là chúng ta phải loại bỏ những cái gì đã cũ kỹ, hư hỏng để tạo ra những cái mới mẻ, tốt tươi, để mỗi người dân đều có quyền tự do, bình đẳng, quyền được mưu cầu hạnh phúc trên đất nước này, tôi thiển nghĩ vậy.