Chính quyền địa phương 2 cấp ở Hà Tĩnh: Chủ động gỡ việc từ cơ sở

Ngày 26/9/2025, UBND xã Hà Linh tiếp nhận đơn của bà Hồ Thị Liên phản ánh việc khoảng 8-10m² đất của gia đình bị cấp chồng sang giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của hộ bà Trương Thị Lan, dẫn đến tranh chấp.

Ngay sau khi tiếp nhận phản ánh, chính quyền địa phương tổ chức làm việc với các bên liên quan, kiểm tra hồ sơ địa chính và đo đạc trực tiếp tại hiện trường. Quá trình xác minh được thực hiện công khai, có sự chứng kiến của các bên.

Sau khi được giải thích rõ căn cứ pháp lý và tổ chức đối thoại, hai gia đình thống nhất phương án tự thỏa thuận. Gia đình bà Hồ Thị Liên đồng ý để bà Trương Thị Lan tiếp tục sử dụng phần diện tích đang làm lối đi theo hiện trạng đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; đồng thời, hộ bà Trương Thị Lan hỗ trợ một phần kinh phí đối với diện tích có liên quan đến tranh chấp.

Bà Trương Thị Lan chia sẻ: "Ban đầu gia đình tôi còn băn khoăn, nhưng khi cán bộ xã xuống kiểm tra, đối chiếu rõ ràng thì mọi việc được làm sáng tỏ và chúng tôi thống nhất cách giải quyết".

Để giải quyết kịp thời các kiến nghị của người dân, ngay từ đầu nhiệm kỳ, xã Hà Linh triển khai mô hình "Ngày thứ Bảy không hẹn". Theo đó, tùy từng vụ việc, tổ công tác trực tiếp xuống thôn làm việc với người dân, nắm tình hình và tháo gỡ ngay tại cơ sở. Sau một năm triển khai, xã đã tiếp nhận 61 vụ việc, giải quyết dứt điểm 52 vụ, các vụ còn lại đang được xử lý theo lộ trình.

Ông Nguyễn Trí Đồng - Phó Chủ tịch UBND xã Hà Linh trao đổi: "Chúng tôi xác định giải quyết sớm, dứt điểm ngay từ đầu là nguyên tắc xuyên suốt trong tiếp nhận và xử lý kiến nghị của người dân, qua đó góp phần hạn chế phát sinh vụ việc phức tạp".

Tại xã Thiên Cầm, một vụ tranh chấp ranh giới đất đai kéo dài giữa gia đình ông Nguyễn Tuấn Anh (thôn Tân Hải) với hộ liền kề cũng được tháo gỡ nhờ sự vào cuộc của chính quyền địa phương. Thửa đất nhiều năm không sử dụng nên ranh giới bị mờ. Khi hộ liền kề xây dựng công trình đã lấn sang một phần diện tích đất. Ngay sau khi tiếp nhận phản ánh, UBND xã thành lập tổ công tác, trực tiếp đo đạc hiện trường, đối chiếu hồ sơ địa chính qua các thời kỳ với sự chứng kiến của các bên liên quan.

Ông Nguyễn Tuấn Anh cho biết: "Nhờ chính quyền địa phương kịp thời vào cuộc, tổ chức kiểm tra và đối chiếu hồ sơ ngay tại hiện trường nên vụ việc được làm rõ. Các bên cũng thống nhất phương án giải quyết, đảm bảo quyền lợi và giữ được tình làng nghĩa xóm".

Từ những vụ việc trên cho thấy sự thay đổi rõ nét trong phương thức hoạt động của địa phương sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Thay vì chờ người dân nhiều lần kiến nghị, cán bộ chủ động xuống cơ sở, trực tiếp đối thoại, xác minh và tháo gỡ ngay từ đầu.

Tại nhiều địa phương, các mô hình như "Ngày thứ Bảy không hẹn", "Tiếp dân tận ngõ, rõ việc tận nhà", "Tổ công tác lưu động giải quyết tồn đọng hồ sơ đất đai"... đang phát huy hiệu quả. Điểm chung là đưa cán bộ đến gần người dân hơn, kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng và xử lý vụ việc khi mới phát sinh.

Ông Phan Xuân Trị, xã Yên Hòa cho biết: "Thời gian trước, gia đình tôi có kiến nghị liên quan đến quyền sử dụng phần đất ở do bố mẹ để lại từ trước năm 1980. Khi kiến nghị được tiếp nhận, chính quyền địa phương đã nhanh chóng vào cuộc, xác minh và hướng dẫn cụ thể để gia đình hoàn thiện thủ tục. Đến nay, nguồn gốc đất đã được làm rõ, quyền lợi của gia đình được đảm bảo."

Theo ông Phan Quang Cương, Chủ tịch UBND xã Yên Hòa, địa phương luôn xác định phải chủ động nắm chắc tình hình, tăng cường tuyên truyền và hỗ trợ người dân kịp thời. Việc thành lập các tổ hỗ trợ đã giúp nhiều thủ tục được giải quyết nhanh hơn, hạn chế phát sinh vướng mắc kéo dài.

Thống kê của Thanh tra tỉnh, từ ngày 1/7/2025 đến 25/6/2026, toàn tỉnh tiếp nhận gần 2.800 đơn thư. Trong đó, khoảng 87% vụ việc kiến nghị, phản ánh đã được giải quyết. Đáng chú ý, nhiều vụ việc được xử lý ngay từ khi mới phát sinh thông qua việc nắm bắt tình hình và làm việc trực tiếp tại cơ sở.

Ông Lê Anh Sơn, Chánh Thanh tra tỉnh Hà Tĩnh cho biết: "Thanh tra tỉnh Hà Tĩnh tăng cường phối hợp với chính quyền địa phương để xử lý ngay từ giai đoạn đầu khi đơn thư mới phát sinh. Đồng thời duy trì các nhóm trao đổi thường xuyên để kịp thời hướng dẫn, tháo gỡ những vụ việc phức tạp."

Việc chủ động tiếp cận, xử lý sớm và tăng cường đối thoại trực tiếp với người dân đang trở thành phương thức vận hành xuyên suốt của chính quyền địa phương 2 cấp tại Hà Tĩnh. Cách làm này không chỉ giải quyết hiệu quả các kiến nghị ngay từ cơ sở mà còn góp phần củng cố niềm tin của người dân đối với chính quyền, tạo nền tảng cho sự ổn định và phát triển của địa phương.