Chủ trương đúng, cách làm quyết liệt, sáng tạo
Xác định rõ việc triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp là chủ trương lớn, có tác động sâu rộng đến tổ chức bộ máy, đội ngũ cán bộ và phương thức vận hành của toàn hệ thống chính trị, BTV Tỉnh ủy Hà Tĩnh đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt, đồng bộ, vừa sắp xếp tổ chức bộ máy, vừa bảo đảm hoạt động thông suốt, không để gián đoạn trong phục vụ Nhân dân.
Tháng 4/2025, tỉnh đã tổ chức quán triệt nghiêm túc các nghị quyết, kết luận của Trung ương về sắp xếp đơn vị hành chính, xây dựng mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Cùng với đó, công tác thông tin, tuyên truyền được đẩy mạnh, giúp tạo sự đồng thuận trong hệ thống chính trị và Nhân dân.
Tỉnh đã tập trung cao rà soát, sửa đổi quy định, quy chế một cách đồng bộ, vừa tháo gỡ vướng mắc trong thực tiễn, vừa kiến nghị Trung ương điều chỉnh các nội dung liên quan đến tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương 2 cấp. Song song với đó, công tác kiểm tra, giám sát được tăng cường. Nhiều đoàn công tác của Tỉnh ủy, UBND tỉnh trực tiếp làm việc tại cơ sở để nắm tình hình, tháo gỡ khó khăn ngay từ đầu. Nhờ cách làm bài bản, quyết liệt nhưng linh hoạt, bộ máy mới sau sắp xếp từng bước vận hành ổn định, tạo nền tảng quan trọng cho giai đoạn chuyển đổi mô hình quản trị.
Sau sắp xếp, bộ máy các cấp được tinh gọn đáng kể. Ở cấp tỉnh, các cơ quan tham mưu giúp việc Tỉnh ủy giảm còn 5 cơ quan; khối chính quyền còn 14 sở, ngành và tương đương, giảm 5 sở và 1 tổ chức hành chính cấp tỉnh; đồng thời giảm 29 phòng, 3 chi cục và 1 ban thuộc sở. Ở cấp xã, từ 209 xã, phường trước đây được sắp xếp còn 69 đơn vị, gồm 60 xã và 9 phường. Mỗi địa phương đều được tổ chức các phòng chuyên môn và trung tâm phục vụ hành chính công, bảo đảm thực hiện đầy đủ chức năng quản lý nhà nước ngay tại cơ sở.
Tinh gọn tổ chức bộ máy gắn với nâng cao hiệu quả hoạt động, BTV Tỉnh ủy đã lãnh đạo, chỉ đạo triển khai các giải pháp tăng cường năng lực cho cấp xã thông qua thực hiện điều động, biệt phái, luân chuyển cán bộ các cấp. Trong năm qua, BTV Tỉnh ủy đã thực hiện điều động, luân chuyển 24 đồng chí là cán bộ từ các sở, ban, ngành cấp tỉnh về giữ các chức vụ bí thư đảng ủy, phó bí thư đảng ủy xã, phường; tiếp nhận 26 cán bộ, viên chức cơ quan cấp tỉnh vào làm công chức cấp xã; tăng cường hơn 100 công chức, viên chức ở các sở, đơn vị sự nghiệp cấp tỉnh biệt phái về cơ sở…, góp phần xử lý tình trạng thừa, thiếu cục bộ, bảo đảm bộ máy vận hành ngay từ giai đoạn đầu.
Bên cạnh đó, sự vận hành ổn định của mô hình chính quyền 2 cấp thời gian qua còn ghi nhận dấu ấn rõ nét từ việc đổi mới tư duy quản trị, chuyển từ đánh giá định tính sang định lượng bằng sản phẩm cụ thể thông qua bộ công cụ đo lường hiệu quả công việc (KPI).
Ông Bùi Quang Dương - Phó Giám đốc Sở Nội vụ cho biết: “Linh hoạt trong công tác luân chuyển, điều động, biệt phái cán bộ góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy chính quyền cơ sở, giải quyết kịp thời các vướng mắc phát sinh từ thực tiễn và phục vụ tốt hơn nhu cầu của người dân, doanh nghiệp. Đồng thời chủ trương này cũng tạo môi trường thực tế thuận lợi để đào tạo, rèn luyện và nâng cao năng lực thực chiến cho đội ngũ cán bộ, công chức của tỉnh trong giai đoạn mới”.
Chính quyền gần dân, sát dân
Không chỉ tinh gọn tổ chức bộ máy, thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đã cho thấy rõ hiệu quả trong thực tiễn vận hành, đặc biệt là đổi mới phương thức quản trị theo hướng phân cấp mạnh hơn, rõ trách nhiệm hơn và gần dân hơn. Thời gian qua, tỉnh đã phân cấp, ủy quyền hơn 350 nhiệm vụ cho cấp xã và các cơ quan chuyên môn; nhiều địa phương tiếp tục thực hiện ủy quyền nội bộ.
Ông Phan Trọng Bình - Chủ tịch UBND xã Cẩm Xuyên cho biết: “Khi được phân cấp nhiều hơn, chính quyền cấp xã chủ động xử lý công việc ngay từ cơ sở, không còn phải chờ xin ý kiến qua nhiều cấp như trước. Đặc biệt, việc điều chỉnh cơ chế ngân sách và tăng quyền chủ động trong quản lý tài chính giúp địa phương linh hoạt hơn trong bố trí nguồn lực, giải quyết kịp thời các nhiệm vụ phát sinh, nhất là những vấn đề liên quan trực tiếp đến đời sống người dân. Trách nhiệm của cấp xã lớn hơn nhưng cũng tạo điều kiện để phục vụ người dân nhanh hơn, hiệu quả hơn”.
Bên cạnh việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, Hà Tĩnh xác định cải cách hành chính và chuyển đổi số là 2 trụ cột quan trọng để nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị. Trong một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, toàn tỉnh đã tiếp nhận hơn 577.000 hồ sơ thủ tục hành chính, tỷ lệ giải quyết trước và đúng hạn đạt gần 98%; tỷ lệ số hóa hồ sơ, kết quả giải quyết đạt 99%.
Đặc biệt, việc đưa vào vận hành ứng dụng Công dân số Hà Tĩnh (i-HaTinh) và đường dây nóng 19009038 đã trở thành kênh tương tác trực tiếp giữa người dân và chính quyền. Sau 3 tháng vận hành, hệ thống đã tiếp nhận và phân phối cho các đơn vị liên quan xử lý 1.628 phản ánh; trong đó 1.464 phản ánh đã được giải quyết, đạt tỷ lệ trên 90%.
Trong năm qua, toàn tỉnh đã tiếp nhận hơn 577.000 hồ sơ thủ tục hành chính, tỷ lệ giải quyết trước và đúng hạn đạt gần 98%.
Bà Nguyễn Thị Thiện (tổ dân phố Hưng Thịnh, phường Sông Trí) chia sẻ: “Trước đây làm thủ tục đất đai phải đi lại nhiều lần, có khi thiếu giấy tờ lại phải bổ sung. Lần này tôi làm ngay tại xã, cán bộ hướng dẫn rất cụ thể nên hồ sơ được tiếp nhận nhanh, không phải đi xa. Tôi thấy rất thuận lợi, tiết kiệm thời gian và chi phí”.
Cùng với đó, các địa phương cũng đổi mới mạnh mẽ cách tiếp cận người dân với nhiều mô hình sáng tạo như: “Ngày thứ Bảy không hẹn”, “Tiếp dân tận ngõ, rõ việc tận nhà”; “Tổ công tác lưu động giải quyết tồn đọng hồ sơ đất đai”...
Vận hành bộ máy mới, dù đối mặt nhiều khó khăn và khối lượng công việc lớn, năm 2025, Hà Tĩnh vẫn duy trì đà tăng trưởng tích cực với GRDP đạt 8,78%; 6 tháng năm 2026 đạt 12,79%. Những kết quả đó đã phần nào chứng minh hiệu quả bộ máy sau sắp xếp đang từng bước vận hành thông suốt, hiệu quả, tạo nền tảng cho giai đoạn mới.
Tại hội nghị sơ kết một năm vận hành chính quyền địa phương 2 cấp (ngày 27/5), đồng chí Nguyễn Duy Lâm - Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh khẳng định: “Việc vận hành bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp trên địa bàn tỉnh bước đầu đã đáp ứng yêu cầu đề ra. Qua đó, khẳng định chủ trương đúng đắn, kịp thời của Trung ương về đổi mới mô hình quản trị mới, đảm bảo tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, gần dân, sát dân và phục vụ Nhân dân tốt hơn. Đồng thời, thể hiện tinh thần đoàn kết, quyết tâm chính trị cao, sự chủ động, sáng tạo của các cấp ủy, chính quyền, cán bộ, đảng viên và Nhân dân toàn tỉnh trong tổ chức thực hiện. Đây là nền tảng quan trọng để Hà Tĩnh tiếp tục hoàn thiện tổ chức bộ máy, nâng cao chất lượng quản trị địa phương, thúc đẩy phát triển KT-XH của tỉnh trong giai đoạn tới”.
Nhấn mạnh yêu cầu, nhiệm vụ trong bối cảnh mới, đồng chí Bí thư Tỉnh ủy đề nghị các cấp, ngành, địa phương, đơn vị tiếp tục quán triệt và tổ chức thực hiện nghiêm túc, hiệu quả các chủ trương của Trung ương và của tỉnh về xây dựng, hoàn thiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; xác định đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, xuyên suốt trong nhiệm kỳ. Đồng thời, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với phân bổ nguồn lực và nâng cao năng lực tổ chức thực hiện ở cơ sở; tăng cường kiểm tra, giám sát, bảo đảm bộ máy vận hành thông suốt, hiệu lực, hiệu quả. Trọng tâm là tiếp tục cải cách hành chính, thúc đẩy chuyển đổi số, xây dựng hệ thống dữ liệu dùng chung, phục vụ tốt hơn công tác chỉ đạo, điều hành và nhu cầu của người dân, doanh nghiệp. Cùng với đó, tập trung thực hiện quyết liệt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số theo tinh thần chỉ đạo của Trung ương và của tỉnh, tạo động lực phát triển mạnh mẽ trong giai đoạn mới.
Với nền tảng đã có và tinh thần chỉ đạo quyết liệt của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp ở Hà Tĩnh đang tiếp tục vận hành, điều chỉnh và hoàn thiện theo thực tiễn, từ đó, tạo động lực cho những bước chuyển tiếp theo trong bối cảnh mới.
