(Baohatinh.vn) - Chùa Hang (thị xã Hồng Lĩnh, Hà Tĩnh), thời gian gần đây được biết đến là một quần thể kiến trúc độc đáo, thu hút ngày càng đông đảo du khách thập phương về tịnh tâm vãn cảnh. Chùa được phục dựng, tôn tạo và thu hút du khách không bởi yếu tố tâm linh nằm trong huyền tích mà chính là bằng yếu tố tự nhiên, nguyên sơ, dung dị…
99 đỉnh non cao Hồng Lĩnh ẩn chứa rất nhiều câu chuyện văn hoá, lịch sử trong quá trình phát triển của Hà Tĩnh cũng như của dân tộc. Cùng với những những hang động kỳ bí là những huyền tích phản ánh quá trình kiến tạo văn hoá của vùng đất Hà Tĩnh. Trải qua bao thăng trầm, dâu bể, nhiều công trình, dấu tích đã bị rêu phong thời gian phủ lấp. Nhưng cũng chính trong thăng trầm, dâu bể ấy, nhiều di tích vẫn còn tồn tại, được tôn tạo và tiếp tục toả rạng trong đời sống văn hoá hiện đại…
Một trong số những di tích may mắn không trở thành phế tích ấy là Chùa Hang - ngôi chùa độc đáo nằm trong hang đá mé sườn tây núi Mồng Gà thuộc dãy núi Hồng Lĩnh. Sau hơn 20 năm được phát hiện, khôi phục, tôn tạo, chùa Hang nay đã trở thành một quần thể kiến trúc độc đáo, được ví như một “Đà Lạt thu nhỏ” giữa lòng Hà Tĩnh, là chốn gửi trao niềm tin tâm linh của phật tử bốn phương.
Mùa xuân, khi lá thông vào độ xanh nhất, khi mặt nước con hồ dưới chân chùa đương kỳ tĩnh lặng nhất, những bước chân trẩy hội lại nô nức tìm về ngôi chùa trong hang đá trên đỉnh Mồng Gà ấy. Đường lên chùa tuy dốc cao ngoằn ngoèo nhưng qua chút gian nan đó, ngay khi vừa chớm chân chùa, du khách đã ngỡ ngàng như lạc bước vào chốn thần tiên với thông reo vi vu, với ẩn hiện những mái ngói trong mây núi in bóng mặt hồ. Du khách đến Chùa Hang ngoài việc tụng kinh niệm phật cầu mong điềm lành còn có thể thưởng lãm cảnh sắc thiên nhiên hiền hoà, thả mình an lạc trong mây núi…
Chùa Hang mặc dù đã trở thành một địa chỉ tâm linh, là chốn đi về trao gửi niềm tin của đông đảo phật tử, du khách nhưng đến nay chưa một ai tìm được tài liệu ghi chép về lịch sử của ngôi chùa, chỉ biết rằng, chùa được phát hiện cách đây 20 năm bởi một người dân trú tại tổ dân phố 7, phường Bắc Hồng, thị xã Hồng Lĩnh.
Chùa Hang sau ngày tôn tạo, đi vào hoạt động đã nhận được rất nhiều công đức của phật tử và các doanh nghiệp. Ngày càng có nhiều hạng mục, công trình được xây dựng, nâng chùa Hang trở thành một quần thể kiến trúc với các điểm tín ngưỡng như: Khuôn viên tượng quan âm Cung A Di Đà, Cung Tam bảo, Cung thờ mẫu, Cung thờ tượng quan âm và khu vực thờ Thiên thủ Thiên Nhẫn. Các điểm tín ngưỡng thờ tự này được xây dựng rất khiêm nhường, không khoa trương và được phân bố khá đều giữa hệ thống đường tản bộ, vườn cảnh tạo nên mối tổng hòa trong không gian thờ tự vừa cổ kính vừa hiện đại, vừa dung dị, gần gũi lại rất uy nghiêm.
Thong dong đi giữa ngàn thông chùa Hang, trong tiếng gõ mõ tụng kinh thanh tịnh của thầy lễ, tôi cứ mường tượng về những con người đã không quản ngại gian nan, vất vả, tháng ngày bền bỉ phát núi, đắp đường, trồng hoa, xây nhà… Hôm nay, tôi không có duyên gặp họ nhưng tôi chắc chắn rằng họ đều mang một gương mặt phúc hậu và tâm can sáng trong để làm nên một điểm du lịch tâm linh độc đáo của Hà Tĩnh hôm nay.
Là một vùng đất không rộng lớn, song đến nay, Hà Tĩnh đã có 5 di sản và 2 danh nhân được UNESCO vinh danh. Thành quả ấy là niềm tự hào của mỗi người dân và phản ánh hành trình bền bỉ, đầy tâm huyết của những người làm văn hóa.
Sắp bước vào tuổi 100, cụ bà Ngô Thị Thu ở thị trấn Nghèn cũ (nay là xã Can Lộc, Hà Tĩnh) vẫn nhớ như in khoảnh khắc lịch sử tháng Tám năm 1945 – khi bà đọc lời hiệu triệu khởi nghĩa, giành chính quyền về tay Nhân dân.
Ngày nay nhiều nghề truyền thống đang dần mai một. Thế nhưng giữa lòng Thành Sen, tỉnh Hà Tĩnh vẫn có những con người bền bỉ giữ gìn nghề may áo dài truyền thống.
Hình ảnh về huyền thoại "Đặc công rừng Sác" - Anh hùng LLVT, liệt sỹ Trần Văn Dần, người con quê xã Đan Hải, tỉnh Hà Tĩnh đã được phục dựng nhờ các tài liệu lưu trữ tại Đại học Texas Tech - Hoa Kỳ.
Tại chương trình “Cùng Việt Nam tiến bước”, hàng nghìn cán bộ, chiến sỹ lực lượng vũ trang cùng người dân Hà Tĩnh đồng loạt sải bước với mục tiêu lan tỏa thông điệp “1 tỷ bước chân tiến vào kỷ nguyên mới”.
80 năm qua, kể từ khi đất nước giành độc lập, văn hóa luôn là mạch nguồn nuôi dưỡng tinh thần, bản sắc và sức mạnh đoàn kết của người Hà Tĩnh. Đặc biệt, từ sau công cuộc đổi mới, ngành Văn hóa Hà Tĩnh đã có bước tiến dài trong nỗ lực bảo tồn và làm tỏa sáng di sản cha ông.
Mộ và đền thờ Nguyễn Hoành Từ (phường Hà Huy Tập, tỉnh Hà Tĩnh) không chỉ là điểm đến văn hóa tâm linh mà còn là trường học lịch sử sống động cho mọi thế hệ.
Trong Cách mạng Tháng 8/1945, quân và dân Hà Tĩnh cùng cả nước vùng lên đập tan xiềng xích nô lệ, thực dân phong kiến, lập nên nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa, đưa cách mạng nước ta bước sang một kỷ nguyên mới.
Những ngôi đình làng ở Hà Tĩnh không chỉ là nơi sinh hoạt văn hóa, mà còn lưu giữ những ký ức, đặc biệt trong phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh và Cách mạng tháng Tám.
Thời gian qua, nhiều di tích lịch sử - văn hóa ở Hà Tĩnh được xếp hạng các cấp đã góp phần “đánh thức” ký ức dòng tộc, làng xã, thắp lên niềm tự hào cội nguồn trong mỗi người dân.
Anh Nguyễn Văn Mạnh (SN 1985, ở phường Thành Sen, tỉnh Hà Tĩnh) khuyết một bàn tay nhưng lại có biệt tài vẽ và đắp tranh nổi. Dù mất đi đôi bàn tay nhưng việc được sống với niềm đam mê, thỏa sức tạo nên những bức tranh tường sống động, anh Mạnh cảm thấy cuộc đời mình vẫn vẹn nguyên ý nghĩa.
Hoàng Xuân Hãn là Giáo sư Toán học, kỹ sư, nhà sử học, nhà ngôn ngữ học, nhà nghiên cứu văn hóa, giáo dục nổi tiếng. Suốt cuộc đời, ông không ngừng cống hiến miệt mài cho nhiều lĩnh vực khác nhau.
Trong nhịp sống hiện đại gấp gáp, câu chuyện 6 hộ dân ở xã Đồng Lộc (Hà Tĩnh) hiến đất, mở lối đi cho người hàng xóm nghèo như một nét đẹp dung dị, ấm áp giữa đời thường.
Quá trình sắp xếp đơn vị hành chính, tên các xã, phường mới ở Hà Tĩnh được lựa chọn kỹ lưỡng, mang nhiều ý nghĩa, gắn với lịch sử, văn hóa, lợi thế địa phương và phù hợp với xu thế hội nhập, nhận được sự đồng thuận từ Nhân dân.
Từ điểm tựa là các giá trị truyền thống, gia đình ông Kiều Minh Khánh và bà Nguyễn Thị Dung ở phường Bắc Hồng Lĩnh (Hà Tĩnh) đã viết nên câu chuyện đẹp về một mái ấm gần nửa thế kỷ đong đầy yêu thương, lan tỏa giá trị sống tích cực trong cộng đồng.
Sau hơn 54 năm kể từ ngày Anh hùng LLVTND, liệt sỹ Trần Văn Dần (xã Đan Hải, Hà Tĩnh) hy sinh, mùa hè này, những kỷ vật đơn sơ, những nét bút mang khí chất của người lính đặc công rừng Sác ấy đã trở về với gia đình bằng một cách đầy bất ngờ và rất cảm động.
Từ vùng “đất chết” oằn mình trong lửa đạn chiến tranh, cựu binh Trường Sa Nguyễn Hải Đường ở thôn Hồng Sơn (xã Trường Lưu, Hà Tĩnh) đã hồi sinh, trở thành mô hình kinh tế trù phú, cho thu nhập 2 tỷ đồng/năm.
Cầu Nhe (Hà Tĩnh), kể từ 15/4/1968, không đơn thuần chỉ là một địa danh mà đã trở thành một vùng đất thiêng. Tháng Bảy, dưới chân cầu, sông vẫn thì thầm câu chuyện bi hùng một thuở cha ông...
Trong lịch sử, Hà Tĩnh từng có nhiều bậc danh nho, hiền tài và đại thần được giao trọng trách giữ chức Tế tửu (Hiệu trưởng) của Văn Miếu – Quốc Tử Giám.
Trong vô vàn câu chuyện về Ngã ba Đồng Lộc huyền thoại đã trở nên quen thuộc, ít ai biết rằng, những con ngõ, ngôi nhà ở thôn Mai Long (xã Xuân Lộc, Hà Tĩnh) là nơi từng lưu dấu bước chân, tiếng cười nói của 10 nữ liệt sỹ TNXP Tiểu đội 4, Đại đội 552 trước lúc họ đi vào bất tử.
Hơn 50 năm gắn bó cùng tranh cổ động, họa sĩ Hoàng Hữu Trí (trú xã Gia Hanh, tỉnh Hà Tĩnh) không chỉ lưu giữ ký ức một thời, mà còn tiếp tục truyền đi niềm tin, lý tưởng và giá trị nghệ thuật qua từng nét vẽ.
Làng Trường Lưu xưa - xã Trường Lưu nay tự hào với 3 di sản được UNESCO vinh danh. Không dừng lại ở một danh xưng hành chính ở Hà Tĩnh, Trường Lưu còn ẩn chứa trong đó nhiều giá trị văn hóa đặc sắc, riêng có, được lưu truyền qua nhiều thế hệ.
Từ một câu chuyện trong sử sách, tên gọi Thành Sen (Hà Tĩnh) đã ra đời và theo suốt dặm dài lịch sử của vùng đất này. Tên gọi ấy đã ăn sâu vào ký ức, trở thành niềm tự hào của nhiều thế hệ.
Không chỉ dũng cảm thời kháng chiến chống Mỹ, ông Hoàng Văn Bé - cựu TNXP ở xã Đan Hải (Hà Tĩnh) còn là tấm gương sáng về nghị lực vượt khó, tinh thần cống hiến cho quê hương trong thời bình.
Tháng 7 này trở nên đặc biệt hơn với nhiều gia đình liệt sỹ ở Hà Tĩnh khi phần mộ người thân được đưa về yên nghỉ nơi đất mẹ, khi tấm bằng “Tổ quốc ghi công” được trao tặng trang nghiêm, trọng thể.
Những ngày tháng Bảy, đất nước lại lặng mình trong những ký ức thiêng liêng về những năm tháng khói lửa. Trong dòng chảy lịch sử ấy, lực lượng TNXP Hà Tĩnh để lại nhiều dấu ấn hào hùng, góp phần viết nên bản hùng ca bất tử bằng sức trẻ và lòng yêu nước cháy bỏng.
Sau gần 1 năm, gần chục ha đất đầm lầy, cỏ lác bên bờ sông Đông (phường Thành Sen, Hà Tĩnh) đã được cải tạo thành các đảo nhân tạo, làm nơi trú ngụ cho các loài chim.
Mỗi độ tháng Bảy, Khu di tích Ngã ba Đồng Lộc (Hà Tĩnh) lại rộn ràng với muôn vàn bước chân của du khách mọi miền, mang theo lòng tri ân thiêng liêng, thành kính.