Dịch Truyện Kiều: Lan tỏa giá trị kiệt tác văn học Việt Nam ra thế giới

(Baohatinh.vn) - Đến nay, Truyện Kiều đã được chuyển ngữ sang khoảng 20 ngôn ngữ với gần 80 bản dịch khác nhau, trong đó các ngôn ngữ như Anh, Pháp, Trung, Nhật, Hàn có nhiều bản nhất.

image-9689.jpg

Chiều 22/11, Sở VH-TT&DL Hà Tĩnh phối hợp với Quỹ Bảo tồn và Phát huy giá trị di sản Nguyễn Du và Truyện Kiều tổ chức tọa đàm khoa học “Dịch Truyện Kiều”.

Tham dự tọa đàm có Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thị Nguyệt; các học giả, nhà khoa học, giáo sư, tiến sĩ, nhà nghiên cứu, nhà thơ, nhà văn trong và ngoài nước, cùng hội viên Hội Kiều học Việt Nam tại Hà Tĩnh.

Giáo sư, Tiến sỹ Trần Nho Thìn (Đại học Quốc gia Hà Nội), ông Hà Văn Thạch - Chủ tịch Hội đồng quản lý Quỹ Bảo tồn và phát huy giá trị di sản Nguyễn Du và Truyện Kiều; Phó Giám đốc Sở VH-TT&DL Nguyễn Công Thành cùng chủ trì tọa đàm.

bqbht_br_anh-chi-nguyet.jpg
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thị Nguyệt cùng các đại biểu tham dự tọa đàm.
bqbht_br_khach-quoc-te.jpg
Buổi tọa đàm có sự tham dự của nhiều học giả hàng đầu trong và ngoài nước.

Đề dẫn tọa đàm, ông Hà Văn Thạch - Chủ tịch Hội đồng quản lý Quỹ Bảo tồn và phát huy giá trị di sản Nguyễn Du và Truyện Kiều nhấn mạnh: Dịch Truyện Kiều là hành trình gian nan nhưng đầy ý nghĩa. Mỗi bản dịch, dù hoàn chỉnh hay chưa trọn vẹn, đều là cánh cửa lan tỏa Truyện Kiều ra độc giả quốc tế, đưa văn học, văn hóa Việt Nam kết nối, hội nhập với văn hóa nhân loại, góp phần làm sáng hơn giá trị nhân văn và tư tưởng lớn của Đại thi hào Nguyễn Du.

Đến nay, Truyện Kiều đã được chuyển ngữ sang khoảng 20 ngôn ngữ với gần 80 bản dịch khác nhau, trong đó các ngôn ngữ như Anh, Pháp, Trung, Nhật, Hàn có nhiều bản nhất.

bqbht_br_ong-thach.jpg
Ông Hà Văn Thạch - Chủ tịch Hội đồng quản lý Quỹ Bảo tồn và phát huy giá trị di sản Nguyễn Du và Truyện Kiều phát biểu đề dẫn tọa đàm.

Tại tọa đàm, các học giả và dịch giả trong nước, quốc tế đã trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm và phương pháp chuyển tải vẻ đẹp tinh tế của thơ lục bát, đồng thời thảo luận những hướng nghiên cứu mới để lan tỏa sâu hơn giá trị của Truyện Kiều trong bối cảnh toàn cầu hóa.

Đặc biệt, GS. John Stauffer (nguyên Quyền Trưởng khoa Anh Văn Đại học Harvard - Hoa Kỳ), GS. Paul Hoover (nguyên Quyền Trưởng khoa Viết sáng tạo Đại học San Francisco - Hoa Kỳ) và nhà thơ, dịch giả Nguyễn Đỗ - thành viên dự án dịch Truyện Kiều sang tiếng Anh phiên bản mới, đã chia sẻ hành trình “dịch để sống lại” bằng tiếng Anh. Mục tiêu là giữ vẻ đẹp đa tầng, nhạc tính và tinh thần Việt của kiệt tác của Đại thi hào Nguyễn Du trong không gian tiếng Anh đương đại.

bqbht_br_ong-tay.jpg
GS. Paul Hoover (Hoa Kỳ) chia sẻ về hành trình dịch Truyện Kiều sang tiếng Anh.

Dịch giả Nguyễn Đỗ cho rằng, Truyện Kiều là “đỉnh cao ngôn từ khó dịch”, để chạm tới hồn thơ Kiều, người dịch phải thấm nhuần chữ Nôm – tiếng Việt cổ, có cảm quan thi ca và năng lực tiếng Anh – Mỹ tinh tế. AI có thể dịch nghĩa, nhưng không thể dịch thơ. Không có trải nghiệm sống, không có cảm xúc, công cụ sẽ không thể tái tạo tinh thần tác phẩm.

bqbht_br_anh-chu-tri.jpg
Nhà thơ – dịch giả Nguyễn Đỗ trao đổi về những thách thức trong dịch thuật Truyện Kiều.

Tọa đàm khoa học “Dịch Truyện Kiều” được đánh giá là hoạt động ý nghĩa trong chuỗi sự kiện kỷ niệm 260 năm ngày sinh Danh nhân văn hóa thế giới – Đại thi hào Nguyễn Du (1765–2025) và 205 năm ngày mất của ông. Sự kiện không chỉ tri ân Đại thi hào, mà còn khẳng định sức sống bền bỉ và giá trị toàn cầu của Truyện Kiều, viên ngọc sáng trong kho tàng văn học Việt Nam, góp phần quảng bá hình ảnh đất nước và con người Việt Nam đến bạn bè quốc tế.

Trước đó, tại Di tích Quốc gia đặc biệt Khu lưu niệm Nguyễn Du, các đại biểu đã đến dâng hoa, dâng hương ở mộ phần và linh điện Đại thi hào, tưởng nhớ công lao và những đóng góp to lớn của Đại thi hào Nguyễn Du đối với dân tộc cũng như nền văn học Việt Nam và cả thế giới.

bqbht_br_anh-thap-huong.jpg
Các đại biểu đã đến dâng hương tại Khu mộ Đại thi hào Nguyễn Du.

Chủ đề KỶ NIỆM 260 NĂM NGÀY SINH ĐẠI THI HÀO NGUYỄN DU

Đọc thêm

Podcast truyện ngắn: Trong lớp học nghiêng

Podcast truyện ngắn: Trong lớp học nghiêng

Câu chuyện "Trong lớp học nghiêng" kể về tình cảm cô trò vùng cao gian khó, nơi những món quà 20/11 mộc mạc tiếp thêm động lực cho những giáo viên cắm bản.
Podcast tản văn: Chạm vào mùa đông

Podcast tản văn: Chạm vào mùa đông

Có những điều tưởng đã quen thuộc, vậy mà mỗi khi trời trở lạnh, ta lại thấy nhớ. Nhớ bữa cơm nóng bên gia đình, nhớ chén nước chè xanh và những lời mẹ dặn dò mỗi khi đi xa.
Nhạy cảm… nghèo!

Nhạy cảm… nghèo!

Đôi khi, một từ ngữ vốn quen thuộc trong đời sống hằng ngày tại Hà Tĩnh cũng như nhiều tỉnh, thành có thể vô tình làm tổn thương người mà mình yêu thương.
Podcast tản văn: Chớm đông

Podcast tản văn: Chớm đông

Trong cái se lạnh đầu đông, đôi khi, chỉ một làn khói bếp, một mùi hương quen thuộc cũng đủ khiến ta nhớ về những năm tháng tuổi thơ êm đềm.
Tôn vinh vẻ đẹp truyền thống nhân Ngày Văn hóa Việt Nam

Tôn vinh vẻ đẹp truyền thống nhân Ngày Văn hóa Việt Nam

Mừng Ngày Văn hóa Việt Nam, các không gian văn hóa, điểm di tích trong Phố cổ Hà Nội (phường Hoàn Kiếm, Hà Nội) tổ chức nhiều hoạt động với quy mô lớn. Các hoạt động tập trung vào tôn vinh những giá trị văn hóa truyền thống như các nghề thủ công, nghệ thuật biểu diễn, thú chơi truyền thống của người Hà Nội.
Podcast tản văn: Bông hoa giấy gửi cô

Podcast tản văn: Bông hoa giấy gửi cô

Tình cảm thầy trò luôn là ký ức đẹp theo năm tháng. Một bông hoa giấy nhỏ bé cũng đủ gửi gắm lòng biết ơn và nỗi nhớ thương dành tặng cô giáo cũ.
Podcast truyện ngắn: Cô Hương

Podcast truyện ngắn: Cô Hương

Trên hành trình khôn lớn, tình yêu thương, sự sẻ chia và dìu dắt của thầy cô luôn là những ký ức đẹp trong lòng mỗi học trò.
Rộn ràng ngày hội kết đoàn

Rộn ràng ngày hội kết đoàn

Hướng tới Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc, Ngày Văn hóa Việt Nam, các địa phương ở Hà Tĩnh đang triển khai nhiều hoạt động thiết thực, tạo không khí vui tươi, góp phần phát huy tinh thần tương thân tương ái, gắn kết cộng đồng.
Hai thí sinh Hà Tĩnh cùng vào đêm Chung kết và trao giải Sao Mai 2026

Hai thí sinh Hà Tĩnh cùng vào đêm Chung kết và trao giải Sao Mai 2026

Hai thí sinh Hà Tĩnh là Nguyễn Mộc An và Hoàng Thu Hà cùng giành quyền góp mặt tại đêm Chung kết và trao giải Sao Mai 2026 sau đêm Liveshow 6 diễn ra tối 8/11. Đáng chú ý, Hoàng Thu Hà nhận được sự đồng thuận của đa số thành viên Ban Giám khảo để tiếp tục hành trình tại cuộc thi, sau màn bỏ phiếu đầy kịch tính ngay trên sân khấu.
Mùa cỏ hồng duy nhất trong năm ở Đà Lạt

Mùa cỏ hồng duy nhất trong năm ở Đà Lạt

Hai tháng cuối năm, cỏ hồng trải màu rực rỡ ở khu vực thung lũng Vàng, suối Vàng, thảo nguyên Masara, khi thời tiết khu vực Đà Lạt cũ (Lâm Đồng) bắt đầu khô ráo và se lạnh.
Podcast truyện ngắn: Con cháu sum vầy

Podcast truyện ngắn: Con cháu sum vầy

Khi ở tuổi xế chiều, niềm vui của cha mẹ đôi khi thật giản dị. Đó là khi được quây quần bên mâm cơm gia đình, được cảm nhận sự quan tâm của những người thân yêu.
Xin chào,
Tôi là Chatbot của
Báo Hà Tĩnh
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về
Báo Hà Tĩnh nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!