Đóng cửa bãi rác Thiên Cầm: Những vướng cần tháo gỡ!

Chủ tịch UBND thị trấn Thiên Cầm Nguyễn Đình Kỷ cho biết, năm 2005, huyện Cẩm Xuyên có chủ trương xây dựng bãi rác tạm thời với quy mô gần 2 ha trên địa bàn của tổ dân phố Hoàng Hoa nhằm tiếp nhận rác thải được thu gom từ xã Cẩm Nhượng và thị trấn Thiên Cầm. Vì là bãi rác tạm nên công nghệ xử lý ở đây cũng đơn giản là san gạt, phun thuốc diệt muỗi, thuốc khử mùi, rắc vôi bột và san đất để lấp rác.

“Với công nghệ xử lý thô sơ như vậy, sẽ khó tránh khỏi những ảnh hưởng đến môi trường. Song, vì lợi ích chung nên bà con nhân dân thị trấn Thiên Cầm vẫn đồng thuận với chủ trương xây dựng bãi rác tạm nằm sát khu du lịch của huyện” - ông Nguyễn Đình Kỷ cho biết thêm.

Chính quyền, người dân thị trấn Thiên Cầm đã nhiều lần đề nghị nhưng đến nay việc đóng cửa bãi rác vẫn chưa thể thực hiện.

Theo ông Nguyễn Văn Trường - Bí thư Chi bộ, Trưởng ban công tác mặt trận tổ dân phố Hoàng Hoa, việc đóng cửa bãi rác vào thời điểm hiện nay là cần thiết. Trước đây, khi chưa xây dựng được nhà máy xử lý rác thì chúng tôi chấp nhận để huyện xây dựng bãi rác tạm, tuy nhiên, hiện nay, đã có nhà máy xử lý rác quy mô được xây dựng ở xã Cẩm Quan, không có lý do gì lại không chuyển rác lên đó để xử lý theo công nghệ hiện đại. Bãi rác nằm ở khu vực đầu gió, khi được lấp đầy, quy trình xử lý hết sức đơn giản nên mỗi khi có gió đông, ruồi nhặng, mùi hôi bao trùm cả tổ dân phố. Không những sức khỏe của nhân dân bị ảnh hưởng, sự tồn tại của bãi rác tạm cũng tác động đến cảnh quan môi trường Khu du lịch biển Thiên Cầm. Sau nhiều lần tổ dân phố và UBND thị trấn đề nghị huyện Cẩm Xuyên đóng cửa bãi rác, đến nay, việc thu gom, tập kết rác ở đây vẫn tiến hành bình thường.

Trao đổi với chúng tôi về lý do chưa đóng cửa bãi rác tạm này, Phó Chủ tịch UBND huyện Cẩm Xuyên – Trần Hữu Duyệt cho biết, mặc dù huyện đã nhận được đề nghị của UBND thị trấn Thiên Cầm về việc đóng cửa bãi rác nhưng tại thời điểm hiện nay chưa thực hiện được. Theo hồ sơ thiết kế, đến năm 2018, công suất xử lý, chôn lấp của bãi rác mới hết. Hiện nay, Công ty TNHH MTV Quản lý công trình đô thị Hà Tĩnh chưa tiếp nhận rác thải do xe của HTX dịch vụ sinh thái biển Thiên Cầm vận chuyển tới vì huyện đang nợ công ty tiền xử lý rác. Ngoài ra, kinh phí để vận chuyển rác lên xử lý tại nhà máy và kinh phí xử lý rác sinh hoạt rất lớn, trong khi đó, nguồn kinh phí các cấp chưa bố trí kịp.

Theo tìm hiểu của chúng tôi, lượng rác thải phải xử lý trên địa bàn Cẩm Xuyên hơn 4.740 tấn/năm, hiện nay, Nhà máy rác tại Cẩm Quan chỉ mới tiếp nhận và xử lý khoảng 2.400 tấn, số còn lại đang được chôn lấp hoặc xử lý tại các khu vực khác trên địa bàn. Với tổng mức đầu tư 156 tỷ đồng, Nhà máy chế biến phân hữu cơ từ rác thải được xây dựng tại Cẩm Quan mỗi năm xử lý 25.000 tấn rác thải cho thành phố Hà Tĩnh và huyện Cẩm Xuyên. Đến nay, công suất xử lý rác của nhà máy mới chỉ đạt khoảng 70% công suất thiết kế. Nhà máy đủ khả năng tiếp nhận toàn bộ số lượng rác thải còn lại của huyện Cẩm Xuyên; tuy nhiên, do chưa giải quyết được vấn đề kinh phí nên ½ số lượng rác thải ở đây đang phải chôn lấp tại Thiên Cầm và một số địa điểm khác.

Theo lãnh đạo Công ty TNHH MTV Quản lý công trình đô thị Hà Tĩnh, là đơn vị hạch toán độc lập, tự thu, tự chi nên bắt buộc công ty phải thu tiền xử lý rác của Cẩm Xuyên theo đơn giá của UBND tỉnh. Đến thời điểm hiện tại, huyện Cẩm Xuyên đang nợ công ty gần 600 triệu đồng kinh phí xử lý rác, nếu tính đến hết năm 2014 thì số nợ có thể tăng lên hơn 1 tỷ đồng. Được biết, vừa qua, tỉnh đã có cơ chế hỗ trợ Cẩm Xuyên 70% số tiền xử lý rác tại nhà máy ở Cẩm Quan, số tiền huyện còn nợ nằm chủ yếu ở 30% ngân sách của huyện phải đóng góp vào.

Trong khi huyện Cẩm Xuyên vẫn đang “xoay” kinh phí để trả tiền xử lý rác thì gần ½ lượng rác thải của địa phương đang phải chôn lấp, xử lý thô sơ. Trong hoàn cảnh đó, bãi rác tạm ở thị trấn Thiên Cầm cũng phải tiếp nhận thêm rác của thị trấn Thiên Cầm, xã Cẩm Nhượng, Cẩm Phúc, Cẩm Nam và Cẩm Dương.