Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh do virus Ebola
Bộ Y tế vừa ra Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh do virus Ebola; trong đó cập nhật mới, bổ sung thêm một số nội dung so với Hướng dẫn được ban hành năm 2014.
Theo đó, hướng dẫn mới bổ sung, điều chỉnh các căn cứ pháp lý phù hợp với quy định hiện hành.
Về tác nhân gây bệnh, Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh do virus Ebola năm 2026 bổ sung thêm 6 chủng mới, trong đó thêm chủng Bombali ebolavirus (phát hiện 2018), và nhấn mạnh loài Zaire là loài duy nhất hiện có vaccine và thuốc đặc hiệu.
Về phương pháp xét nghiệm, Hướng dẫn mới bổ sung các kỹ thuật dùng trong phát hiện virus gây bệnh gồm: Test nhanh tìm kháng nguyên hoặc kháng thể để sàng lọc; xác định rõ kỹ thuật RT-PCR là tiêu chuẩn vàng; bổ sung phương pháp giải trình tự gen.
Về tiêu chuẩn chẩn đoán ca nghi ngờ, Hướng dẫn cập nhật tiêu chuẩn chẩn đoán ca bệnh nghi ngờ, trong đó các thông tin triệu chứng lâm sàng được lượng hóa chi tiết giúp dễ xác định hơn như: Bắt buộc có sốt 38 độ C và ít nhất 1 triệu chứng đặc hiệu và có yếu tố dịch tễ trong vòng 21 ngày.
Về điều trị, bổ sung các biện pháp điều trị hỗ trợ dinh dưỡng, tâm lý cho người bệnh. Đặc biệt lưu ý điều trị theo dõi cho người cao tuổi, suy giảm miễn dịch và trẻ em. Bổ sung các kháng thể đơn dòng (INMAZEB, EBANGA) áp dụng cho chủng Zaire. Không có chống chỉ định do rủi ro sinh mạng vượt qua rủi ro tác dụng phụ.
Về vaccine phòng bệnh, cập nhật vaccine Ervebo (rVSV-ZEBOV) đã được FDA và WHO phê duyệt năm 2019 để phòng ngừa chủng Zaire.
Hướng dẫn cũng bổ sung việc quản lý người tiếp xúc gần; bổ sung quy định cấm khắt khe như: Không được cho con bú sữa mẹ; không hiến máu, mô, tạng, tinh dịch trong vòng 21 ngày kể từ lần tiếp xúc cuối với các trường hợp tiếp xúc gần.
Với người mắc, sau xuất viện bắt buộc bệnh viện phải thông báo cho CDC địa phương để quản lý ca bệnh sau xuất viện.
Với xử lý tử thi mắc bệnh, bắt buộc hỏa táng theo hướng dẫn tại Thông tư số 21/2021/TT-BYT về quản lý bệnh truyền nhiễm nhóm A theo quy định Luật.
Theo Bộ Y tế, việc ban hành Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh do virus Ebola năm 2026 có ý nghĩa chiến lược, không chỉ tăng cường năng lực phát hiện sớm, chẩn đoán chính xác và nâng cao tỷ lệ cứu sống người bệnh, mà còn đảm bảo môi trường an toàn tối đa cho đội ngũ nhân viên y tế và cộng đồng. Sự ra đời của phác đồ này khẳng định năng lực hội nhập và sự sẵn sàng của ngành Y tế Việt Nam trước các thách thức an ninh y tế toàn cầu.
Bộ Y tế cũng khẳng định sẽ tiếp tục theo dõi sát sao tình hình dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm trên thế giới. Đồng thời, yêu cầu các Sở Y tế, các bệnh viện tuyến Trung ương và cơ sở khám, chữa bệnh trên toàn quốc khẩn trương tổ chức phổ biến, tập huấn và chuẩn bị sẵn sàng các phương án triển khai nghiêm túc Hướng dẫn chuyên môn mới này.
Dịch Ebola "đang vượt khỏi khả năng kiểm soát"
Theo hãng tin AFP của Pháp và AP của Mỹ, trong một phát biểu hôm 25/5, Tổng giám đốc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) Tedros Adhanom Ghebreyesus cho biết: “Chúng tôi đang khẩn trương mở rộng hoạt động, nhưng hiện tại dịch bệnh đang vượt xa khả năng kiểm soát của chúng tôi”.
Người đứng đầu WHO đồng thời kêu gọi các quốc gia giáp biên Cộng hòa Dân chủ Congo (DRC) cần hành động ngay lập tức. Trước đó cùng ngày, Uganda báo cáo thêm 2 ca Ebola mới, nâng tổng số ca xác nhận trong nước lên 7 ca.
Trong một bài đăng trên mạng xã hội hôm 24/5, ông Tedros Adhanom Ghebreyesus cho biết khi tăng cường giám sát tại DRC, đã phát hiện hơn 900 ca nghi nhiễm liên quan đến đợt bùng phát này.
Ebola là một bệnh do virus lây qua tiếp xúc trực tiếp với dịch cơ thể. Bệnh có thể gây xuất huyết nặng và suy đa cơ quan, dẫn đến tử vong.
Tâm điểm của đợt bùng phát lần này nằm ở tỉnh Ituri, phía Đông Bắc DRC, và đã lan sang các tỉnh lân cận, cách “điểm khởi phát” tới 200 km, thậm chí vượt biên sang Uganda.
Hiện chưa có vắc xin hoặc phương pháp điều trị đặc hiệu cho chủng Ebola Bundibugyo mới.
Tuần trước, WHO đã tuyên bố đợt bùng phát chủng Bundibugyo hiếm gặp này là tình trạng y tế khẩn cấp quốc tế, trong bối cảnh lo ngại lan rộng tại các thành phố ở DRC và Uganda.
Trong khi đó, Uganda ghi nhận thêm ca mới. Ngày 25/5, cơ quan y tế Uganda cho biết đã phát hiện thêm 2 ca xác nhận Ebola, nâng tổng số ca lên 7. Hai ca mới là nhân viên y tế tại một cơ sở y tế tư nhân ở thủ đô Kampala, đều là công dân Uganda.
Theo thông tin từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), từ ngày 5/5 đến 20/5/2026 tại Cộng hòa Dân chủ Congo và Uganda đã ghi nhận 600 ca nghi ngờ mắc Ebola trong đó có 139 ca tử vong, hơn 50 ca được chẩn đoán xác định nhiễm Bundibugyo – một trong 6 chủng của virus Ebola.
Ngày 17/5/2026, WHO công bố dịch bệnh Ebola do chủng Bundibugyo của virus Ebola tại Cộng hòa Dân chủ Congo và Uganda là sự kiện y tế công cộng khẩn cấp gây quan ngại quốc tế.
