Đừng để bạo lực gia đình chìm trong im lặng

Theo báo cáo của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Tĩnh, năm 2025, toàn tỉnh xảy ra 37 vụ bạo lực gia đình. Trong đó, bạo lực tinh thần chiếm nhiều nhất với 22 vụ, tiếp đến là bạo lực thân thể 14 vụ và bạo lực kinh tế 1 vụ. Người gây ra bạo lực chủ yếu là nam giới với 34 trường hợp, trong khi nữ giới có 3 trường hợp. Đáng chú ý, trong 37 người bị bạo lực có 34 nữ và 3 nam, trong đó có cả trẻ em, người cao tuổi - những nhóm dễ bị tổn thương, cần được quan tâm và bảo vệ.

Những con số trên cho thấy bạo lực gia đình vẫn là vấn đề cần được nhìn nhận nghiêm túc. Không chỉ gây tổn thương về thể chất, hành vi bạo lực còn có thể để lại những hệ lụy lâu dài về tâm lý, ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ em và làm suy giảm chất lượng cuộc sống của cả gia đình.

Đáng nói, số vụ bạo lực gia đình được thống kê có thể chưa phản ánh đầy đủ tình hình thực tế. Trong nhiều trường hợp, người bị bạo lực vẫn có tâm lý e ngại, mặc cảm, lo ảnh hưởng đến danh dự gia đình hoặc cho rằng đây là chuyện riêng, không muốn người ngoài can thiệp. Sự im lặng ấy vô tình tạo điều kiện để hành vi bạo lực tiếp diễn, thậm chí trở nên nghiêm trọng hơn.

Phòng, chống bạo lực gia đình vì thế không chỉ là việc xử lý khi vụ việc đã xảy ra mà trước hết phải bắt đầu từ phòng ngừa, xây dựng cách ứng xử văn minh trong mỗi gia đình. Luật Phòng, chống bạo lực gia đình quy định nhiều biện pháp nhằm ngăn chặn hành vi bạo lực, bảo vệ và hỗ trợ người bị bạo lực, đồng thời xử lý người có hành vi vi phạm. Trong đó, việc phát hiện sớm, can thiệp kịp thời và huy động sự tham gia của gia đình, cộng đồng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Thực tế tại Hà Tĩnh cho thấy, công tác phòng, chống bạo lực gia đình đã được triển khai bằng nhiều giải pháp. Năm 2025, có 29 người gây bạo lực được góp ý, phê bình trong cộng đồng dân cư; 1 trường hợp bị áp dụng biện pháp cấm tiếp xúc; 1 trường hợp bị xử phạt vi phạm hành chính và 6 trường hợp bị xử lý hình sự, phạt tù. Bên cạnh đó, 32 người bị bạo lực được tư vấn về tâm lý, tinh thần và pháp luật.

Công tác phòng ngừa cũng từng bước được chú trọng tại cơ sở. Toàn tỉnh hiện có 21 mô hình phòng, chống bạo lực gia đình theo chuẩn của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; 69 câu lạc bộ gia đình phát triển bền vững; 67 nhóm phòng, chống bạo lực gia đình; 69 địa chỉ tin cậy ở cộng đồng và 44 đường dây nóng. Các mô hình này là những kênh quan trọng giúp tuyên truyền, nâng cao nhận thức, phát hiện nguy cơ và hỗ trợ người dân khi xảy ra hoặc có nguy cơ xảy ra bạo lực gia đình.

Phát huy những kết quả đạt được, năm 2026, công tác gia đình và phòng, chống bạo lực gia đình tiếp tục được Hà Tĩnh triển khai gắn với xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở. Trong đó, tuyên truyền, nâng cao nhận thức và trang bị kỹ năng cho người dân được xác định là một trong những giải pháp quan trọng để phòng ngừa từ sớm.

Cuối tháng 8/2026, Chi hội Phụ nữ thôn Gia Phố (xã Hương Phố) đã tổ chức sinh hoạt chuyên đề với chủ đề “Tuyên truyền phòng, chống bạo lực gia đình và bình đẳng giới”. Tại đây, các hội viên được cung cấp kiến thức về nguyên nhân, hậu quả và cách phòng, chống bạo lực gia đình; đồng thời trao đổi về quyền, trách nhiệm và vai trò của phụ nữ trong thúc đẩy bình đẳng giới.

Thông qua những buổi sinh hoạt như vậy, kiến thức phòng, chống bạo lực gia đình được đưa đến gần hơn với người dân. Chị Nguyễn Thị Bình (thôn Gia Phố) cho biết: “Qua các buổi tuyên truyền, sinh hoạt chuyên đề, chúng tôi hiểu rõ hơn về những biểu hiện của bạo lực gia đình và cách phòng tránh. Quan trọng là mỗi người cần biết kiềm chế, tôn trọng nhau, không để những mâu thuẫn trong cuộc sống trở thành nguyên nhân dẫn đến hành vi làm tổn thương người thân”.

Cùng với hoạt động tuyên truyền ở cơ sở, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Tĩnh tiếp tục triển khai các chương trình về công tác gia đình, xây dựng đời sống văn hóa; kiểm tra, hướng dẫn thực hiện công tác gia đình, rà soát, sửa đổi hương ước, quy ước tại các thôn, tổ dân phố sau sắp xếp đơn vị hành chính… Sở Y tế Hà Tĩnh cũng triển khai dự án “Nhân rộng mô hình phòng ngừa và ứng phó bạo lực đối với phụ nữ và trẻ em gái tại Hà Tĩnh giai đoạn 2025 - 2027", qua đó nâng cao nhận thức và trách nhiệm của cộng đồng.

Để công tác phòng, chống bạo lực gia đình đạt hiệu quả, sự tham gia chủ động của các tổ chức đoàn thể, nhất là hội LHPN các cấp, có ý nghĩa quan trọng. Bà Trương Thị Lượng - Phó Chủ tịch Hội LHPN tỉnh Hà Tĩnh cho biết: “Thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức, trang bị kiến thức, kỹ năng phòng, chống bạo lực gia đình cho cán bộ, hội viên và người dân; đồng thời phát huy vai trò của tổ chức hội ở cơ sở trong việc nắm bắt tình hình, phát hiện sớm nguy cơ và kịp thời hỗ trợ phụ nữ, trẻ em là nạn nhân của bạo lực. Hội cũng sẽ tăng cường phối hợp với các ngành chức năng trong tư vấn, bảo vệ, hỗ trợ người bị bạo lực gia đình, góp phần xây dựng môi trường gia đình an toàn, bình đẳng, nơi mỗi thành viên được tôn trọng và yêu thương. Qua đó, từng bước vun đắp những mái ấm hạnh phúc, tạo nền tảng xây dựng cộng đồng văn minh, tiến bộ và phát triển bền vững”.

Để phòng ngừa và ngăn chặn bạo lực gia đình hiệu quả, sự lên tiếng của cộng đồng có vai trò đặc biệt quan trọng. Khi phát hiện vụ việc, người dân có thể thông báo tới UBND cấp xã nơi xảy ra hành vi bạo lực; cơ quan Công an hoặc Đồn Biên phòng nơi xảy ra bạo lực; cơ sở giáo dục nơi người bị bạo lực đang học tập; trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố, trưởng ban công tác mặt trận và các tổ chức chính trị - xã hội tại địa phương; người đứng đầu tổ chức chính trị - xã hội cấp xã và tổng đài điện thoại quốc gia về phòng, chống bạo lực gia đình để được tiếp nhận, hỗ trợ và xử lý kịp thời.

Bạo lực gia đình không phải là chuyện riêng khi hành vi đó xâm phạm đến quyền được an toàn, được tôn trọng và được bảo vệ của mỗi thành viên. Một lời lên tiếng đúng lúc, một sự can thiệp kịp thời hay một địa chỉ hỗ trợ được tìm đến đúng thời điểm có thể giúp ngăn chặn những tổn thương lớn hơn. Bởi vậy, cùng với các chế tài xử lý, điều cần thiết là xây dựng thái độ không dung túng cho bạo lực trong mỗi gia đình và cộng đồng. Khi mỗi người biết tôn trọng, chia sẻ, chủ động giải quyết mâu thuẫn và không thờ ơ trước hành vi bạo lực, những mái ấm an toàn, bình đẳng, hạnh phúc sẽ trở thành nền tảng để xây dựng cộng đồng văn minh, tiến bộ và phát triển bền vững.

Cục Văn hóa cơ sở, Gia đình và Thư viện – Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp thực hiện https://giadinh.bvhttdl.gov.vn/