Ngăn bạo lực, giữ bình yên mái ấm gia đình

Bước vào hôn nhân, chị L.T.H.N (xã Can Lộc) từng tin mình đã có một mái ấm trọn vẹn. Thế nhưng, những ngày sinh và chăm con nhỏ – khi cần sự sẻ chia nhất – lại trở thành chuỗi ngày chịu đựng bạo lực tinh thần. Sự lựa chọn ở nhà vun vén gia đình vô tình khiến chị trở thành người bị coi thường.

Chia sẻ về điều này, chị L.T.H.N cho biết: “Tôi lấy chồng được 4 năm và đối với tôi khoảng thời gian sinh con và chăm con tôi bị stress, không làm được việc gì. Mỗi lần chồng tôi đi nhậu hay nóng giận lên thường buông những lời chì chiết, nói tôi vô dụng. Và những lần đó tôi chỉ biết im lặng”

Tâm lý “xấu chàng hổ ai”, ngại điều tiếng khiến nhiều nạn nhân chọn cách giữ kín nỗi đau. Chính sự im lặng ấy có thể khiến bạo lực kéo dài và trở nên nghiêm trọng hơn. Theo thống kê của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Tĩnh, toàn tỉnh ghi nhận 58 vụ bạo lực gia đình năm 2023, giảm còn 38 vụ năm 2024, 37 vụ năm 2025 và năm 2026 tiếp tục có xu hướng giảm. Tuy vậy, những con số này chưa phản ánh đầy đủ thực trạng, bởi không ít trường hợp bạo lực tinh thần như sỉ nhục, đe dọa, kiểm soát tài chính hay cấm đoán giao tiếp vẫn diễn ra trong âm thầm và không được trình báo.

Để chuyển từ “giải quyết hậu quả” sang “phòng ngừa từ sớm, từ xa”, Hà Tĩnh đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, đưa Luật Phòng, chống bạo lực gia đình (sửa đổi năm 2022) vào cuộc sống thông qua các mô hình sinh hoạt cộng đồng.

Đến nay, Sở VH-TT&DL phối hợp với các địa phương xây dựng và duy trì 21 mô hình phòng, chống bạo lực gia đình theo chuẩn của Bộ VH-TT&DL, cùng 69 câu lạc bộ gia đình phát triển bền vững, 67 nhóm phòng, chống bạo lực gia đình, 69 địa chỉ tin cậy và 44 đường dây nóng tại cộng đồng.

Tại thôn Xuân Hoa, xã Cổ Đạm, CLB Phòng, chống bạo lực gia đình được thành lập từ cuối năm 2025 với hơn 40 thành viên, trong đó có cả phụ nữ và nam giới. Những buổi sinh hoạt định kỳ không chỉ trang bị kiến thức về phòng, chống bạo lực gia đình mà còn tạo không gian để các thành viên cùng chia sẻ kinh nghiệm xây dựng gia đình hạnh phúc, góp phần giữ gìn sự đoàn kết và bình yên ở khu dân cư.

Từ những mô hình ở cơ sở, công tác phòng ngừa bạo lực gia đình đang dần trở thành việc làm thường xuyên của các cấp, các ngành và cả cộng đồng. Không chỉ hòa giải, tháo gỡ những mâu thuẫn ngay từ khi mới nhen nhóm, các địa phương còn đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân thực hiện Luật Phòng, chống bạo lực gia đình, Luật Hôn nhân và Gia đình, Luật Bình đẳng giới.

Cùng với đó, các câu lạc bộ gia đình hạnh phúc, mô hình phòng, chống bạo lực gia đình và hệ thống địa chỉ tin cậy đã trở thành điểm tựa để lắng nghe, sẻ chia, hỗ trợ kịp thời, góp phần hóa giải mâu thuẫn và từng bước giảm thiểu bạo lực gia đình.

Dẫu nhịp sống hiện đại mang đến nhiều đổi thay, ở Hà Tĩnh, nếp nhà với đạo hiếu, sự kính trên nhường dưới vẫn được gìn giữ và tiếp nối qua nhiều thế hệ. Những gia đình tam, tứ đại đồng đường hay thông điệp "Bữa cơm gia đình - Gắn kết yêu thương" được ngành VH-TT&DL lan tỏa đã góp phần vun đắp những sợi dây gắn kết, để mỗi bữa cơm, mỗi cuộc trò chuyện trở thành điểm tựa bình yên cho mỗi thành viên.

Hiện nay, Hội Liên hiệp Phụ nữ các cấp tỉnh Hà Tĩnh đã xây dựng, duy trì và nhân rộng 489 mô hình, câu lạc bộ với gần 17.600 thành viên tham gia, tạo nên mạng lưới hỗ trợ rộng khắp trong công tác xây dựng gia đình hạnh phúc và phòng, chống bạo lực gia đình.

Từ những mô hình như “Vì sự an toàn cho phụ nữ và trẻ em”, “Mẹ và con gái”, “Khi mẹ vắng nhà”, “Gia đình hạnh phúc”, “Nuôi con khỏe, dạy con ngoan” đến các câu lạc bộ “Phòng, chống bạo lực gia đình”, mỗi hoạt động đều trở thành không gian để hội viên, phụ nữ, trẻ em và các thành viên trong gia đình được chia sẻ kinh nghiệm, trang bị kiến thức về bình đẳng giới, kỹ năng xây dựng tổ ấm và bảo vệ trẻ em.

Đặc biệt, các câu lạc bộ phòng, chống bạo lực gia đình tại cơ sở đang phát huy hiệu quả trong công tác phòng ngừa. Thông qua sinh hoạt định kỳ, tuyên truyền pháp luật, tư vấn và hỗ trợ kịp thời, nhiều mâu thuẫn được phát hiện, hòa giải từ sớm, góp phần hạn chế nguy cơ bạo lực và vun đắp những mái ấm bình yên.

Công tác quản lý nhà nước về gia đình cũng được Hà Tĩnh chú trọng và từng bước củng cố. Hằng năm, Sở VH-TT&DL tổ chức các lớp tập huấn về công tác gia đình, phòng, chống bạo lực gia đình; trang bị kỹ năng nhận diện, phòng ngừa bạo lực, kỹ năng tổ chức sinh hoạt các mô hình, câu lạc bộ về gia đình; đồng thời triển khai Bộ tiêu chí ứng xử trong gia đình.

Những hoạt động này được gắn với thực hiện Kế hoạch số 96 của UBND tỉnh về Chiến lược phát triển gia đình Việt Nam đến năm 2030, góp phần đưa công tác phòng, chống bạo lực gia đình đi vào chiều sâu và ngày càng thực chất hơn.

Trong dòng chảy phát triển và hội nhập, cấu trúc và cách thức gắn kết giữa các thành viên trong gia đình có nhiều đổi thay, nhưng những giá trị của sự yêu thương, tôn trọng và trách nhiệm vẫn là nền móng của một mái ấm bền vững. Bởi phòng, chống bạo lực gia đình không chỉ dừng lại ở việc ngăn chặn những tổn thương, mà còn là hành trình vun đắp văn hóa ứng xử trong mỗi ngôi nhà và ngoài cộng đồng.

Khi mỗi thành viên biết lắng nghe, thấu hiểu và cùng gìn giữ hạnh phúc chung, những điều tốt đẹp ấy sẽ lan tỏa từ mỗi mái ấm, góp phần bồi đắp một xã hội an toàn, nhân văn và giàu yêu thương hơn.