Thời gian qua, giá xăng dầu liên tục biến động dưới tác động của thị trường năng lượng thế giới, các yếu tố địa chính trị và sự gián đoạn nguồn cung. Tính từ đầu tháng 3 đến nay, mặt hàng này đã trải qua 16 kỳ điều chỉnh, có thời điểm lập đỉnh ở mức 33.840 đồng/lít đối với xăng RON 95-III (tại kỳ điều hành ngày 24/3) và 44.980 đồng/lít đối với dầu DO 0,001S-V (tại kỳ điều hành ngày 3/4).
Đà tăng của giá xăng dầu đã tạo áp lực lớn lên chi phí vận chuyển, kéo theo mặt bằng giá nhiều loại hàng hóa trên địa bàn Hà Tĩnh "leo thang". Tại kỳ điều hành gần nhất vào 15 giờ ngày 29/4, giá xăng được niêm yết ở mức 22.620 – 23.750 đồng/lít (tùy loại), dầu ở mức 28.170 – 29.430 đồng/lít (tùy loại). Mức giá này được cho là đã "hạ nhiệt" so với thời điểm cách đây 1 tháng. Song trên thực tế, một số mặt hàng thiết yếu vẫn chưa được điều chỉnh giảm tương xứng, khiến người tiêu dùng tiếp tục chịu áp lực chi tiêu.
Ghi nhận tại thị trường Hà Tĩnh, hiện nay một số mặt hàng như thực phẩm, dịch vụ ăn uống, giá gas… vẫn duy trì ở mức cao. Tại một cửa hàng bún, phở trên đường Lý Tự Trọng (phường Thành Sen), khi chi phí xăng dầu tăng, kéo theo giá gas và nguyên liệu đầu vào leo thang, cơ sở này đã điều chỉnh tăng thêm 2.000 đồng/bát. Đến nay, dù giá xăng dầu đã hạ nhiệt, song giá gas vẫn ở ngưỡng cao, vì vậy giá bán của cửa hàng chưa được điều chỉnh giảm.
Ông Nguyễn Khắc Dong (thôn Tân Văn, xã Đồng Tiến) bày tỏ: “Trước đây, khi giá xăng tăng, nhiều mặt hàng tăng theo, bà con chúng tôi cũng thông cảm, chia sẻ với người kinh doanh. Giờ xăng đã giảm rồi, chỉ mong các cửa hàng, đơn vị buôn bán sớm điều chỉnh giá cho hợp lý để người dân đỡ phần nào chi phí sinh hoạt”.
Tại cửa hàng gas Nam Nhung, giá gas bình 12kg hiện ở mức 540.000 đồng/bình, bình 45kg khoảng 2.000.000 đồng/bình, tăng từ 200.000 – 700.000 đồng/bình (tùy loại) so với thời điểm cách đây khoảng 2 tháng. Theo chủ cửa hàng, giá gas không chỉ chịu tác động từ chi phí vận chuyển mà còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như cung – cầu thị trường, đặc thù hợp đồng nhập khẩu và giá gas thế giới (giá CP).
Anh Trịnh Hoài Nam – chủ cửa hàng gas Nam Nhung (đường Hải Thượng Lãn Ông, phường Thành Sen) cho biết: “Dù giá xăng dầu đã giảm, nhưng dự báo trong tháng 5 tới, giá gas có thể tiếp tục neo cao hoặc chưa giảm ngay. Giá gas tăng khiến sức mua giảm rõ rệt, nhiều hộ dân chuyển sang dùng bếp điện, bếp từ để tiết kiệm chi phí. Chúng tôi cũng mong giá sớm ổn định ở mức hợp lý để việc kinh doanh thuận lợi hơn, đồng thời giảm bớt gánh nặng cho người dân.”
Thực tế cho thấy, việc giá xăng dầu giảm nhưng hàng hóa chưa “hạ nhiệt” tương xứng xuất phát từ nhiều nguyên nhân. Chi phí nhiên liệu, vận chuyển chỉ là một phần trong cơ cấu giá thành sản phẩm, bên cạnh đó còn có các yếu tố như nguyên liệu đầu vào, nhân công, mặt bằng, chi phí tài chính… Ngoài ra, trong giai đoạn giá xăng dầu tăng cao trước đó, nhiều doanh nghiệp, hộ kinh doanh đã phải “gánh” chi phí lớn trong thời gian dài. Vì vậy, việc điều chỉnh giảm giá thường có độ trễ nhất định nhằm bù đắp chi phí và ổn định hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Bên cạnh việc một số mặt hàng tiêu dùng, thực phẩm vẫn duy trì ở mức cao, nhiều doanh nghiệp, đơn vị kinh doanh đã chủ động điều chỉnh giá theo chiều hướng giảm khi chi phí nhiên liệu “hạ nhiệt”.
Tại Công ty Cổ phần Vận tải ô tô Hà Tĩnh – đơn vị đang khai thác 6 tuyến xe buýt, biến động giá nhiên liệu thời gian qua đã ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động kinh doanh. Tuy nhiên, ngay sau các kỳ điều hành gần đây khi giá xăng dầu giảm, đơn vị đã kịp thời điều chỉnh giảm giá vé từ 2.000 – 12.000 đồng/vé tuỳ chặng, góp phần giảm chi phí đi lại cho người dân.
Ông Trần Văn Sỹ – Giám đốc Công ty Cổ phần Vận tải ô tô Hà Tĩnh cho biết: “Chúng tôi thường xuyên theo dõi, cập nhật diễn biến giá nhiên liệu để kịp thời điều chỉnh phương án kinh doanh, vừa đảm bảo duy trì hoạt động của doanh nghiệp, vừa hài hòa quyền lợi cho hành khách. Cụ thể, khi giá xăng tăng, đơn vị sẽ cân đối và điều chỉnh sau khoảng 2–3 ngày theo quy định. Ngược lại, khi giá nhiên liệu giảm, chúng tôi chủ động điều chỉnh giảm giá vé gần như ngay sau đó để chia sẻ chi phí với người dân”.
Từ góc độ thị trường, khi chi phí đầu vào đã giảm đáng kể, việc điều chỉnh giá bán phù hợp không chỉ góp phần duy trì sức mua mà còn tạo dựng niềm tin của người tiêu dùng, qua đó tác động tích cực trở lại hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Ông Nguyễn Đình Khoa – Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường Hà Tĩnh cho biết: “Trước diễn biến biến động của giá xăng dầu thời gian qua, lực lượng Quản lý thị trường Hà Tĩnh đã tăng cường bám sát địa bàn, theo dõi chặt chẽ tình hình cung – cầu và giá cả thị trường; đồng thời phối hợp với chính quyền địa phương đẩy mạnh kiểm tra, giám sát hoạt động kinh doanh, bảo đảm việc niêm yết và bán đúng giá niêm yết, kịp thời phát hiện, xử lý các trường hợp lợi dụng để tăng giá bất hợp lý. Chi cục sẽ tiếp tục tăng cường công tác quản lý, bảo đảm minh bạch về giá trên thị trường; qua đó kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi vi phạm, góp phần bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng”.