Xã Đức Đồng (Đức Thọ) có 3 km đường sắt Bắc - Nam đi qua địa bàn. Để thuận tiện cho việc đi lại trong sinh hoạt và ra đồng sản xuất nông nghiệp, dọc tuyến đường sắt qua xã Đức Đồng đã hình thành nên các lối đi tự mở, tập trung ở thôn Thanh Phúc và Đồng Quang.
Tại các lối đi tự mở qua đường sắt ở xã Đức Đồng còn được đầu tư đường bê tông, cầu kết nối. Những năm trước, huyện Đức Thọ phối hợp với xã Đức Đồng xóa bỏ lối đi tự mở qua đường sắt ở thôn Thanh Phúc và thôn Đồng Quang nhưng do người dân không đồng thuận nên bất thành.
Xác định yếu tố then chốt trong việc xóa lối đi tự mở qua đường sắt là sự đồng thuận của người dân, huyện Đức Thọ yêu cầu xã Đức Đồng cùng với thôn tổ chức tuyên truyền, vận động Nhân dân. Ngày 11/4 vừa qua, huyện phối hợp với ngành đường sắt, Phòng CSGT Công an tỉnh và chính quyền địa phương triển khai lực lượng phá bỏ 2 lối đi tự mở qua đường sắt ở thôn Thanh Phúc và thôn Đồng Quang.
Tuyến đường sắt Bắc - Nam qua huyện Đức Thọ dài 17,2 km và từng có 15 lối đi tự mở qua đường sắt, tập trung tại các xã: Hòa Lạc, Đức Đồng, Đức Lạng, Tùng Châu, Tân Dân. Do không có gác chắn, rào chắn, đèn cảnh báo, vị trí tiếp giáp gồ ghề, lởm chởm đá dăm nên những lối đi tự mở băng qua đường sắt này luôn tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông (TNGT).
Ông Nguyễn Anh Đức - Phó Chủ tịch UBND huyện Đức Thọ cho hay: Xác định mối nguy TNGT từ các lối đi tự mở qua đường sắt, những năm qua, địa phương đã triển khai nhiều giải pháp đảm bảo trật tự ATGT đường sắt, trong đó, xóa bỏ các lối đi tự mở là ưu tiên hàng đầu. Tới nay, huyện đã xóa bỏ được 10/15 lối đi tự mở qua đường sắt ở các xã: Đức Lạng, Đức Đồng, Hòa Lạc, Tân Dân và đang xây dựng kế hoạch xóa bỏ dứt điểm 5 lối đi tự mở qua đường sắt còn lại.
Trong khi đó, với 45 km đường sắt Bắc - Nam đi qua địa bàn, toàn huyện Hương Khê có tới 51 lối đi tự mở qua đường sắt, tập trung các xã: Điền Mỹ, Hương Thủy, Gia Phố, Hương Đô, Phúc Trạch, Hương Trạch.
Trong số các lối đi tự mở qua đường sắt, có nhiều vị trí nằm ngay tại khúc cua của đường ray, bị cây cối che khuất tầm nhìn nên tiềm ẩn rủi ro lớn, trong đó từng có những vụ tai nạn đáng tiếc xảy ra.
Trước thực trạng này, thời gian qua, huyện Hương Khê đã phối hợp với ngành đường sắt, Phòng CSGT Công an tỉnh, chính quyền các địa phương tăng cường tuyên truyền, vận động và triển khai đóng, xóa bỏ các lối đi tự mở gây mất ATGT trên tuyến đường sắt Bắc - Nam.
Ông Lê Quang Vinh - Trưởng phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị huyện Hương Khê cho hay: Dù gặp một số khó khăn, rào cản, nhất là về kinh phí thực hiện nhưng trong 4 tháng năm 2025, địa phương đã xóa bỏ được 12 lối đi tự mở qua đường sắt, góp phần đảm bảo an toàn cho người và phương tiện khi tham gia giao thông.
Tuyến đường sắt Bắc - Nam đi qua 3 huyện: Đức Thọ, Vũ Quang, Hương Khê của Hà Tĩnh có tổng chiều dài 70,28 km với 8 nhà ga, 15 đơn vị làm nhiệm vụ phục vụ kinh doanh vận tải, quản lý, duy tu, sửa chữa. Qua rà soát, tính tới giữa năm 2024, toàn tỉnh hiện còn 87 lối đi tự mở qua đường sắt.
Thực tế cho thấy, việc hình thành và tồn tại các lối đi tự mở bắt nguồn từ thói quen đi lại lâu năm của người dân. Tuy nhiên, chính quyền một số nơi vẫn chưa phát huy đầy đủ vai trò, trách nhiệm trong quản lý, bảo vệ hành lang an toàn đường sắt nên vẫn còn tồn tại các lối đi tự mở.
Thực hiện Quyết định số 358/QĐ-TTg ngày 10/3/2020 của Thủ tướng Chính phủ với mục tiêu đến hết năm 2025 phải xóa bỏ hoàn toàn lối đi tự mở qua đường sắt, thời gian qua, Tỉnh ủy, UBND tỉnh đã chỉ đạo, yêu cầu các đơn vị, ban, ngành, địa phương triển khai đồng bộ nhiều giải pháp đảm bảo ATGT đường sắt với trọng tâm là thu hẹp, giảm, xóa bỏ lối đi tự mở giao cắt với đường sắt.
Tới nay, Hà Tĩnh đã xóa bỏ được 25 lối đi tự mở qua đường sắt. Đặc biệt, 4 tháng đầu năm 2025, các địa phương trên địa bàn tỉnh đã xóa bỏ được 19 lối đi tự mở qua đường sắt, trong đó: huyện Hương Khê xóa bỏ 12 vị trí, huyện Vũ Quang 4 vị trí và huyện Đức Thọ 3 vị trí.
Song song với việc đóng, xóa lối đi tự mở qua đường sắt, chính quyền các địa phương cũng đặt ra nhiệm vụ: kiên quyết không để xuất hiện thêm lối đi tự mở mới hay tái diễn tại các vị trí đã đóng, xóa.
Ông Nguyễn Trọng Quyên - Phòng Quản lý an toàn đường sắt 1 - Cục Đường sắt Việt Nam cho hay: Hà Tĩnh là một trong những địa phương có số lượng lối đi tự mở qua đường sắt khá lớn. Các vị trí này đã xảy ra nhiều vụ TNGT gây ảnh hưởng tới tài sản, tính mạng người dân và thiệt hại cho ngành đường sắt. Mong rằng, các cấp chính quyền của Hà Tĩnh tiếp tục tập trung cao cho mục tiêu xóa bỏ hoàn toàn lối đi tự mở qua đường sắt trong năm 2025 theo đúng tinh thần chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ nhằm đảm bảo ATGT đường sắt, hạn chế tối đa các sự việc đáng tiếc.
