Vật liệu xây dựng (VLXD) là một trong những yếu tố đầu vào quan trọng, tác động trực tiếp đến tổng mức đầu tư và hiệu quả triển khai các công trình, dự án. Tại Hà Tĩnh, dù hoạt động khai thác, sản xuất VLXD cơ bản được duy trì, song nguồn cung cát xây dựng, đất san lấp tại một số khu vực vẫn chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu. Trong khi đó, nhu cầu vật liệu phục vụ các công trình, dự án ngày càng tăng, khiến thị trường chịu áp lực cả về nguồn cung lẫn mặt bằng giá.
Theo thông tin từ Sở Xây dựng Hà Tĩnh, từ tháng 3/2026, giá nhiều loại vật liệu xây dựng bắt đầu tăng mạnh. Đến tháng 5/2026, mặc dù một số mặt hàng đã giảm nhẹ, nhưng vẫn cao hơn đáng kể so với tháng 2/2026. Cụ thể, giá cát xây dựng tăng khoảng 15%, đá xây dựng tăng 15,8%, đất san lấp tăng 11,2%, nhựa đường và nhũ tương tăng 32,8%, bê tông thương phẩm tăng khoảng 8,2%. Một số vật tư cấp, thoát nước, dây và cáp điện cũng ghi nhận mức tăng trên 20%. Đến tháng 10/2026, giá các mặt hàng vật liệu xây dựng cơ bản vẫn duy trì ở mức tương đương tháng 5/2026. Diễn biến này đã tạo áp lực lên chi phí đầu tư xây dựng, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ và tổng mức đầu tư của các công trình, dự án trên địa bàn.
Doanh nghiệp, nhà thầu chủ động thích ứng
Trước diễn biến của thị trường và nhu cầu của khách hàng tăng lên, các đại lý, cửa hàng kinh doanh VLXD trên địa bàn Hà Tĩnh đã linh hoạt triển khai các giải pháp. Anh Lê Hữu Việt - Giám đốc Công ty TNHH Thương mại Hương Sen (xã Toàn Lưu) cho biết: “Đơn vị đã chủ động ký kết hợp đồng, đặt cọc với các nhà cung cấp vật liệu uy tín nhằm giữ ổn định nguồn hàng và chốt khung giá hợp lý.
Cùng đó, chúng tôi chú trọng duy trì chính sách giá bán ổn định, công khai, điều chỉnh phù hợp với biến động chi phí đầu vào, không để xảy ra tình trạng tăng giá thiếu căn cứ. Qua đó, vừa bảo đảm nguồn cung liên tục cho các đối tác, nhà thầu, vừa giúp khách hàng chủ động tính toán chi phí, duy trì tiến độ thi công”.
Nhiều nhà thầu xây dựng cũng đã chủ động kế hoạch cung ứng vật tư ngay từ đầu, tổ chức tập kết theo từng giai đoạn thi công, tránh tình trạng mua hàng dồn dập khi giá tăng hoặc dự trữ quá lớn gây đọng vốn, phát sinh chi phí bảo quản.
Ông Trần Đình Đại - Giám đốc Công ty TNHH Xây dựng Thương mại dịch vụ Tân Đại Phát 68 (đóng trên địa bàn xã Cẩm Bình) chia sẻ: “Bên cạnh việc chủ động nguồn vật tư, đơn vị nâng cao hiệu quả tổ chức thi công, ứng dụng công nghệ và giải pháp quản lý tiên tiến nhằm rút ngắn thời gian thực hiện các hạng mục, tiết giảm chi phí và hạn chế tác động từ biến động giá”.
Siết quản lý giá, chủ động điều tiết nguồn cung
Thời gian qua, Sở Xây dựng Hà Tĩnh đã rút ngắn chu kỳ công bố giá VLXD từ theo quý sang từng tháng. Giá vật liệu được khảo sát tại các mỏ khai thác, cơ sở sản xuất, đơn vị phân phối và đối chiếu với chi phí vận chuyển, giá giao dịch thực tế.
UBND tỉnh Hà Tĩnh cũng đã ban hành Quyết định số 1651/QĐ-UBND ngày 24/6/2026 và Quyết định số 65/2026/QĐ-UBND ngày 30/8/2026 về thực hiện kê khai giá, quy định đặc điểm kinh tế - kỹ thuật và công bố danh sách 47 tổ chức, cá nhân thuộc diện kê khai giá. Theo đó, các đơn vị khai thác, kinh doanh VLXD thuộc diện kê khai được yêu cầu thực hiện công khai, niêm yết và cập nhật giá bán theo quy định.
Thực hiện chỉ đạo của UBND tỉnh, Công ty CP Xây dựng và Thương mại Đức Toàn đã niêm yết công khai giá bán 3 loại đất: K95 giá 70.000 đồng/m³, K98 giá 80.000 đồng/m³ và đất gạch giá 90.000 đồng/m³. Anh Nguyễn Huy Ngọc - đại diện công ty cho biết: “Chúng tôi công khai giá bán cụ thể theo từng loại đất để khách hàng dễ dàng lựa chọn, tính toán chi phí ngay từ đầu. Khi có nhu cầu, các nhà thầu có thể chủ động liên hệ, thống nhất khối lượng, giá cả và kế hoạch vận chuyển. Đơn vị cũng duy trì mức giá ổn định, bảo đảm giao hàng đúng tiến độ, hạn chế phát sinh chi phí cho các công trình”.
Không riêng các đơn vị cung ứng đất san lấp, các cơ sở khai thác, kinh doanh cát, đá trên địa bàn tỉnh cũng đang thực hiện niêm yết, cập nhật và báo cáo giá theo quy định. Ông Phùng Đức Bá - Giám đốc Công ty Cổ phần Thương mại Xuân Lam (đơn vị kinh doanh cát) cho biết: “Chúng tôi thực hiện kê khai, niêm yết, cập nhật giá bán và báo cáo Sở Xây dựng theo hướng dẫn. Việc công khai giá giúp khách hàng nắm bắt thị trường, chủ động dự toán chi phí; đồng thời nâng cao trách nhiệm của doanh nghiệp trong kinh doanh”.
Minh bạch giá không chỉ bảo vệ quyền lợi người mua mà còn góp phần thu hẹp dư địa cho các hành vi đầu cơ, găm hàng, tăng giá bất hợp lý, tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh trên thị trường VLXD.
Bên cạnh đó, UBND tỉnh chỉ đạo các sở, ngành liên quan và chính quyền các địa phương rà soát, đẩy nhanh thủ tục cấp phép khai thác đối với các mỏ cung cấp VLXD đủ điều kiện; đồng thời triển khai Nghị quyết số 66.4/2025/NQ-CP của Chính phủ về việc ban hành các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm tháo gỡ khó khăn trong triển khai Luật Địa chất và khoáng sản năm 2024, ưu tiên phục vụ các công trình, dự án trọng điểm.
Tính đến tháng 10/2026, trên địa bàn tỉnh có 72 giấy phép khai thác khoáng sản làm VLXD thông thường còn hiệu lực. Trong đó, đá xây dựng có 27 giấy phép, tổng trữ lượng cấp phép khai thác 81,066 triệu m³, tổng công suất được cấp phép 5,930 triệu m³/năm. Cát xây dựng có 7 giấy phép, tổng trữ lượng 1,546 triệu m³, tổng công suất được cấp phép 0,202 triệu m³/năm Đất san lấp có 38 giấy phép, tổng trữ lượng 74,195 triệu m³, tổng công suất được cấp phép 30,577 triệu m³/năm.
Cùng với đó, Hà Tĩnh thành lập đoàn kiểm tra liên ngành, kiểm tra 12 đơn vị khai thác đất, cát, đá, tập trung vào việc kê khai, niêm yết giá, xuất hóa đơn, nguồn gốc và sản lượng vật liệu; kịp thời chấn chỉnh, xử lý các hành vi găm hàng, tạo khan hiếm giả, bán sai giá niêm yết, tăng giá bất hợp lý.
Trao đổi về vấn đề này, ông Nguyễn Ngọc Tú - Phó Trưởng phòng Quản lý hoạt động xây dựng, Sở Xây dựng Hà Tĩnh cho hay: “Qua kiểm tra, cơ quan chức năng đã phát hiện một số tồn tại trong việc xây dựng phương án giá, niêm yết giá, xuất hóa đơn, quản lý sản lượng khai thác và phân phối vật liệu. Thời gian tới, chúng tôi tiếp tục tăng cường giám sát việc kê khai, niêm yết giá, kiểm soát các yếu tố hình thành giá và phối hợp tháo gỡ khó khăn về nguồn cung. Qua đó, kịp thời chấn chỉnh các vi phạm, góp phần đưa hoạt động kinh doanh VLXD vào nền nếp, ổn định thị trường và phục vụ nhu cầu đầu tư xây dựng trên địa bàn”.
