Mới đây, Tehran gây chú ý khi công bố phát hiện một mỏ vàng quy mô đặc biệt lớn tại Shadan, thuộc khu vực phía Đông đất nước. Với trữ lượng quặng ước tính hơn 61 triệu tấn, phát hiện này được đánh giá có tiềm năng tác động đáng kể tới cán cân cung - cầu trên thị trường vàng toàn cầu trong trung và dài hạn.
Trong bối cảnh nền kinh tế bị bóp nghẹt bởi các lệnh trừng phạt quốc tế kéo dài nhiều năm, Iran đang đặt nhiều kỳ vọng vào nguồn tài nguyên vàng nằm sâu dưới lòng đất, coi đây như một “phao cứu sinh” cho tăng trưởng và ổn định tài chính.
Theo giới chức Iran, mỏ Shadan là một trong những phát hiện khoáng sản quan trọng nhất của nước này trong nhiều năm qua. Trên thực tế, Iran không phải “tay mơ” trong lĩnh vực khai thác vàng. Quốc gia này hiện có khoảng 15 mỏ vàng đang hoạt động, song phần lớn chỉ ở quy mô vừa và nhỏ.
Trong bối cảnh xuất khẩu dầu khí gặp nhiều rào cản do trừng phạt, ngành khai khoáng ngày càng trở thành trụ cột thay thế, đóng vai trò quan trọng hơn trong cơ cấu kinh tế Iran.
Điểm khiến giới quan sát quốc tế đặc biệt chú ý nằm ở quy mô của phát hiện mới. Theo công bố ban đầu, mỏ Shadan chứa khoảng 61 triệu tấn quặng - một con số được đánh giá là “khổng lồ” so với nhiều mỏ vàng đang khai thác trên thế giới.
Ngay sau thông tin này, các nhà phân tích đã bắt đầu bàn luận về khả năng Iran sẽ nâng cao vị thế trên thị trường vàng trong những năm tới.
Tuy nhiên, câu hỏi then chốt hiện nay là lượng vàng nguyên chất thực tế có thể khai thác từ mỏ quặng này. Theo hãng thông tấn Mehr, trữ lượng tại Shadan bao gồm khoảng 7,95 triệu tấn quặng oxit và 53,1 triệu tấn quặng sunfua.
Trong đó, quặng oxit dễ xử lý hơn, chi phí thấp và thường được ưu tiên khai thác sớm. Ngược lại, quặng sunfua đòi hỏi công nghệ phức tạp cùng nguồn vốn đầu tư lớn.
Chính sự khác biệt này khiến nhiều chuyên gia giữ quan điểm thận trọng. Quy mô quặng lớn không đồng nghĩa với sản lượng vàng tinh khiết tương xứng, bởi hàm lượng vàng trong quặng có thể biến động rất lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả kinh tế của dự án.
Giới phân tích cho rằng phải mất thêm nhiều năm khảo sát địa chất chi tiết, thử nghiệm công nghệ và triển khai khai thác thực tế, thị trường mới có thể xác định chính xác mỏ Shadan sẽ mang lại bao nhiêu vàng nguyên chất.
Dù vậy, xét trên phương diện chiến lược, phát hiện này vẫn được xem là một bước ngoặt quan trọng đối với Iran. Trong bối cảnh nền kinh tế còn mong manh, khả năng tiếp cận nguồn vốn và công nghệ quốc tế bị hạn chế, việc sở hữu một mỏ vàng quy mô lớn không chỉ mở ra kỳ vọng về nguồn thu trong tương lai, mà còn giúp Tehran có thêm “đòn bẩy” trên bàn cờ kinh tế và tài chính toàn cầu.
