Ngày 25/2, một ngày sau khi Nga tiến quân vào Ukraine, Kolya Rybytva đã đưa bà ngoại và em gái nhanh chóng rời khỏi Kiev về phía tây đất nước. Cha mẹ và anh trai của Rybytva ở lại cùng mọi người chiến đấu.
“Quyết định được đưa ra trong vài phút và đó là một trong những quyết định khó khăn nhất đời tôi, nhưng tất cả chúng tôi đều hiểu rằng xung đột không mang đến những lựa chọn dễ dàng”, anh nói.
Lúc đó, Rybytva, 24 tuổi, nghĩ rằng có thể sẽ không bao giờ trở lại Kiev. Nhưng hai tuần trước, anh đã trở lại thủ đô ngay khi quân đội Nga bắt đầu rút khỏi ngoại ô thủ đô Ukraine để dồn lực vào miền đông và nam Ukraine. Sau một tháng pháo kích tàn phá các tòa nhà và người dân liên tục phải xuống hầm trú ẩn trong các ga tàu điện ngầm, cảm giác tương đối yên bình đã trở lại thủ đô Ukraine và nhiều người dần quay lại Kiev.
“Cảm giác thật kỳ lạ. Thật khó giải thích. Nơi đây không chỉ là nhà mà còn như một biểu tượng. Tất nhiên, tôi thực sự muốn ôm gia đình và bạn bè của mình”, anh nói.
Người dân rời khỏi ga Kiev - Pasazhyrskyi ngày 7/4. Ảnh: Reuters.
Tại Kiev tuần này, thay vì tìm kiếm nơi trú ẩn ở ga tàu, mọi người đang đi lại bằng tàu điện ngầm. Tất cả tuyến tàu điện ngầm của thành phố đã hoạt động trở lại dù không phải tất cả các điểm dừng đều mở cửa. Khoảng 150 xe buýt và 30 xe điện đang hoạt động.
Hội đồng thành phố cho biết hơn 500 doanh nghiệp và cơ sở kinh doanh đã mở lại trong tuần trước. Học khu Kiev bắt đầu dạy trực tuyến cho học sinh, trong đó có cả học sinh ở miền tây Ukraine và các địa điểm khác ở châu Âu.
Những dòng xe đã xuất hiện trở lại trên các tuyến cao tốc vào thành phố, trái ngược với hình ảnh những chiếc xe rời khỏi thành phố trong những ngày đầu xung đột.
Phó chánh văn phòng tổng thống Ukraine Andriy Smyrnov nói với truyền thông rằng giới chức thành phố đang cân nhắc khởi động lại các phiên tòa vì thẩm phán đã quay lại thủ đô.
Dù nhiều người đã sơ tán khỏi Kiev, giới chức địa phương ước tính khoảng gần một nửa trong số ba triệu dân thủ đô vẫn quyết bám trụ kể từ khi xung đột bắt đầu. Giống như cha mẹ và anh trai của Rybytva, lượng lớn người dân ở lại đã tham gia hoạt động tình nguyện cho quân đội.
Các tình nguyện viên đã mua ống ngắm súng trường và chuẩn bị áo giáp để tặng cho binh lính. Họ còn tổ chức một hệ thống sơ tán y tế chiến trường và lập bếp ăn để phục vụ lực lượng quân đội tại các trạm kiểm soát.
“Tình nguyện viên là một lực lượng khác của cuộc chiến. Nếu không có họ, chúng tôi sẽ mất đi một nửa khả năng chiến đấu”, Oleksandr Danylyuk, cựu thư ký Hội đồng Quốc phòng và An ninh Quốc gia Ukraine, nói.
Hiện tại, khi các cơ sở kinh doanh đã mở cửa trở lại, các tình nguyện viên Ukraine tiếp tục hỗ trợ quân đội. Yana Zhadan, chủ nhà hàng và người sáng lập nhóm ẩm thực Foodies, mở một quán pizza có tên Bus Station vào cuối tuần trước. Công ty của cô đã cung cấp pizza miễn phí cho binh lính và dân thường.
“Tôi thấy ba mục tiêu chính trong công việc của chúng tôi. Đó là hỗ trợ nhân viên của công ty, hỗ trợ nền kinh tế và cuộc sống của thành phố thông qua thuế và các khoản thanh toán dịch vụ, cũng như hoạt động tình nguyện”, Zhadan nói.
Zhadan thêm rằng bếp của cô từng cung cấp bữa ăn miễn phí trong tháng qua, nhưng giờ phải chuyển sang kinh doanh để duy trì hoạt động. “Mọi người đều muốn có thể làm công việc của họ, bởi vì đó là cách bạn có thể đóng góp nhiều nhất và hiệu quả nhất”, cô nói.
“Thành phố hồi sinh với trẻ em trên đường phố, hoa được bày bán ở chợ, mọi người dân muốn ở gần nhau”, Zhadan chia sẻ. “Và thực phẩm sẽ giúp bạn cảm thấy an toàn, ít nhất là trong một thời gian”.
Ba người cao tuổi ngồi chơi cờ ở công viên tại thủ đô Kiev hôm 7/4. Ảnh: Reuters.
Sau khi rời khỏi Kiev, Rybytva đã khao khát được trở lại, bởi đó là điều “thực sự hạnh phúc”. Căn hộ của anh không bị hư hại. Tại hành lang, nơi gia đình anh từng sử dụng làm nơi trú ẩn, những tấm chăn nằm rải rác trên sàn. Trong bếp vẫn còn một chút súp thừa.
“Khi bạn nhìn thấy những con đường quen thuộc, bạn thậm chí không thể tin mình đang ở đây”, anh nói.
