Kể từ khi Israel triển khai chiến dịch quân sự nhằm vào Iran bắt đầu ngày 28/2, Trung tâm Mashabim tại Kiryat Shmona ghi nhận số lượng yêu cầu hỗ trợ tâm lý cho trẻ em tăng mạnh. Theo trung tâm, trong xung đột, các triệu chứng lo âu ở trẻ em tăng lên rõ rệt, trong đó nhiều trường hợp tái phát sau khi đã cải thiện trước đó. Nhiều trẻ xuất hiện trở lại các triệu chứng như đái dầm, rối loạn giấc ngủ, ác mộng, lo âu, hoảng loạn, đau đầu và đau bụng không rõ nguyên nhân. Một số trẻ giảm khả năng tập trung, thu mình, thờ ơ hoặc tách khỏi cha mẹ.
Theo các chuyên gia, những biểu hiện trên phản ánh tình trạng “thoái lui tâm lý” do căng thẳng kéo dài. Trong các phản ứng của trẻ em trước môi trường bất ổn liên tục, một điểm đáng chú ý là sự suy giảm niềm tin của trẻ vào người lớn. Một số trẻ không còn tin rằng môi trường bên ngoài an toàn. Nhiều cha mẹ, cũng vì áp lực tâm lý, gặp nhiều khó khăn trong nỗ lực trấn an con cái.
Cảnh báo căng thẳng kéo dài có thể gây ảnh hưởng lâu dài tới sức khỏe tâm lý của trẻ em, các chuyên gia nhấn mạnh, trong bối cảnh xung đột, cần tăng cường các dịch vụ hỗ trợ tâm lý. Phụ huynh cũng được khuyến nghị cần thừa nhận cảm xúc lo lắng của trẻ, hạn chế cho trẻ tiếp xúc với tin tức tiêu cực. Nếu triệu chứng kéo dài, gia đình nên tìm kiếm hỗ trợ chuyên môn.
Xung đột leo thang cũng gây ra những tác động lan tỏa nghiêm trọng, vượt xa phạm vi khu vực. Đơn cử, theo tổ chức phi lợi nhuận “Save the Children”, cuộc xung đột giữa Mỹ và Israel với Iran làm gián đoạn các tuyến vận chuyển chủ chốt dành cho hàng viện trợ nhân đạo. Các lô hàng cứu sinh cho gần nửa triệu trẻ em, không chỉ ở khu vực mà còn ở nhiều nơi khác, bị chậm trễ. Hàng cứu trợ dành cho hàng trăm nghìn trẻ em và gia đình tại các quốc gia đang khủng hoảng như Sudan, Afghanistan và Yemen bị ùn ứ.
Cụ thể, do eo biển Hormuz tắc nghẽn, một lô hàng vật tư y tế dự kiến chuyển tới Sudan đã bị mắc kẹt tại Dubai, khiến hơn 90 cơ sở chăm sóc sức khỏe ban đầu trên khắp Sudan đối mặt nguy cơ cạn kiệt các loại thuốc thiết yếu. Số vật tư y tế này gồm thuốc kháng sinh, thuốc chống sốt rét, thuốc tẩy giun và các loại thuốc giảm đau, hạ sốt, nhằm hỗ trợ hơn 400 nghìn trẻ em tại Sudan. Điều này khiến tổ chức phải tìm kiếm các tuyến vận chuyển thay thế, nhưng có thể làm tăng thêm chi phí.
Các lô hàng dinh dưỡng thiết yếu nhằm hỗ trợ 5.000 trẻ em cùng 1.400 phụ nữ mang thai và cho con bú tại Afghanistan cũng bị ảnh hưởng. Ngoài ra, một lô thuốc, gồm thuốc kháng sinh dành cho khoảng 5.000 trẻ em tại Yemen, đã bị mắc kẹt tại Dubai. Dù các chuyên gia kêu gọi tất cả các bên liên quan xung đột tạo điều kiện để viện trợ nhân đạo có thể được vận chuyển an toàn tới trẻ em, song tình trạng gián đoạn các tuyến vận chuyển vẫn là bài toán nan giải.
Rõ ràng, tác động tiêu cực từ xung đột đối với trẻ em có thể lan rộng, vượt ra ngoài phạm vi của bất kỳ khu vực riêng lẻ nào. Những tổn thương tâm lý kéo dài, sự gián đoạn giáo dục, môi trường sống bất ổn có thể để lại hệ lụy nhiều thập niên. Một đứa trẻ lớn lên trong chiến tranh có nguy cơ cao rơi vào vòng xoáy nghèo đói, bạo lực. Khi đó, chiến tranh không chỉ phá hủy hiện tại, mà còn gieo mầm cho những bất ổn trong tương lai.
