Nghị quyết số 24 của Bộ Chính trị về phát huy tính tiên phong, gương mẫu, tinh thần đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, đảng viên trong kỷ nguyên mới, vừa được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm ký ban hành.
Xử nghiêm hành vi lợi dụng đổi mới, sáng tạo để hợp thức hóa sai phạm
Bộ Chính trị khẳng định dấn thân, đổi mới, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung là phẩm chất cốt lõi, trách nhiệm chính trị và yêu cầu tự thân của cán bộ, đảng viên trong kỷ nguyên mới.
Với nghị quyết vừa ban hành, Bộ Chính trị yêu cầu bảo đảm cán bộ có không gian cống hiến, thẩm quyền và trách nhiệm rõ ràng, được bảo vệ khi có động cơ trong sáng, thực hiện đúng chủ trương, vì lợi ích chung.
Bộ Chính trị đồng thời khuyến khích đổi mới, sáng tạo, kiến tạo cơ chế, chính sách đặc thù, đột phá gắn với siết chặt kỷ luật, kỷ cương, minh bạch, trách nhiệm giải trình và kiểm soát quyền lực.
Nêu rõ yêu cầu phân định giữa đổi mới và vi phạm, Bộ Chính trị quán triệt cần chủ động phòng ngừa, kiên quyết ngăn chặn và xử lý nghiêm hành vi lợi dụng danh nghĩa đổi mới, sáng tạo, dấn thân, đột phá để hợp thức hóa sai phạm, tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, lợi ích nhóm.
Đề cập giải pháp, Bộ Chính trị yêu cầu nêu cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp uỷ, nhất là trách nhiệm nêu gương của người đứng đầu.
Theo đó, người đứng đầu cấp ủy, tổ chức đảng, cơ quan, đơn vị phải thực sự nêu gương, khích lệ và bảo vệ tinh thần đổi mới, sáng tạo; tiên phong đảm nhận nhiệm vụ mới, khó, phức tạp, có tính đột phá.
Bộ Chính trị quán triệt “không để chủ trương khuyến khích đổi mới bị lợi dụng để áp đặt ý chí chủ quan, ép buộc đồng thuận hoặc che giấu rủi ro, khuyết điểm”.
Nghị quyết của Bộ Chính trị cũng nêu rõ yêu cầu khắc phục triệt để tư tưởng trông chờ, ỷ lại, tâm lý e ngại, sợ sai, sợ chịu trách nhiệm, né tránh, đùn đẩy, làm việc cầm chừng gây ách tắc, cản trở phát triển.
Với tổ chức, cá nhân, nhất là người đứng đầu, có biểu hiện né tránh, đùn đẩy, kéo dài thời gian hoặc không thực hiện đầy đủ trách nhiệm xem xét, quyết định các đề xuất đổi mới, sáng tạo thuộc thẩm quyền mà không có lý do chính đáng, Bộ Chính trị yêu cầu xử lý nghiêm.
Quy định chặt tiêu chí, điều kiện miễn, giảm trừ trách nhiệm
Song song với đó, Bộ Chính trị đề cập giải pháp hoàn thiện thể chế, pháp luật và cơ chế đặc thù trọng dụng, bảo vệ cán bộ.
Cùng với phát hiện, tôn vinh, trọng dụng và bảo vệ cán bộ đổi mới, sáng tạo, Bộ Chính trị yêu cầu quy định chặt chẽ tiêu chí, điều kiện miễn, giảm trừ trách nhiệm; phân định rõ ranh giới giữa đổi mới, sáng tạo vì lợi ích chung với hành vi lợi dụng, cố ý làm trái, thiếu trách nhiệm hoặc vụ lợi.
Đề cập giải pháp thiết lập cơ chế kiểm soát rủi ro công vụ từ sớm, từ xa, Nghị quyết của Bộ Chính trị nêu rõ mọi đề xuất đổi mới, sáng tạo phải công khai, minh bạch, xác định rõ mục tiêu, thẩm quyền, nguồn lực, rủi ro và cam kết không vụ lợi.
Bộ Chính trị yêu cầu thực hiện cơ chế bảo vệ toàn diện đối với các cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia các khâu tham mưu, thẩm định, quyết định và tổ chức thực hiện nhiệm vụ, giải pháp đổi mới, sáng tạo vì lợi ích chung.
“Việc xem xét trách nhiệm phải căn cứ vào động cơ, mục đích, mức độ lỗi, quá trình ra quyết định, việc tuân thủ chủ trương, phương án đã được phê duyệt, khả năng dự báo, kiểm soát rủi ro, hậu quả và việc chủ động ngăn chặn, khắc phục”, theo quan điểm của Bộ Chính trị.
Bộ Chính trị khẳng định “kết quả, lợi ích đạt được là căn cứ quan trọng để đánh giá, nhưng không phải căn cứ duy nhất để xem xét miễn trừ, giảm nhẹ trách nhiệm”.
Bộ Chính trị yêu cầu xử lý nghiêm các hành vi lợi dụng chủ trương đổi mới, sáng tạo để tham nhũng, tiêu cực, vụ lợi, lợi ích nhóm, hợp thức hóa sai phạm, cố ý làm trái quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nước; tự ý vượt thẩm quyền, bỏ qua cảnh báo, không thực hiện đầy đủ trách nhiệm.
Tổ chức, cá nhân thiếu trách nhiệm trong việc xem xét, bảo vệ cán bộ, cản trở hoặc làm giảm động lực đổi mới, sáng tạo, cống hiến của cán bộ, cũng sẽ bị xử lý nghiêm.
Trong công tác cán bộ, Bộ Chính trị yêu cầu thực hiện nghiêm cơ chế chọn người theo việc, giao việc để thử thách, lấy kết quả để đánh giá, sàng lọc cán bộ.
Việc khen thưởng, quy hoạch, bố trí, sử dụng cán bộ, theo Bộ Chính trị, phải căn cứ chủ yếu vào giá trị và hiệu quả thực tế, mức độ tiết kiệm nguồn lực, khả năng nhân rộng và tác động lâu dài; kiên quyết không chạy theo số lượng sáng kiến hoặc thành tích hình thức.
Trong đó, Bộ Chính trị quán triệt “không đồng nhất một thành tích đổi mới đơn lẻ với việc đương nhiên được bổ nhiệm hoặc đề bạt vượt cấp”.
Trong quá trình cán bộ triển khai đề xuất đổi mới, sáng tạo hoặc đang trong giai đoạn chờ cơ quan có thẩm quyền kiểm tra, xác minh, kết luận về các rủi ro, thiệt hại phát sinh, Bộ Chính trị chỉ đạo vẫn thực hiện việc quy hoạch, luân chuyển, điều động, bổ nhiệm lại hoặc xem xét nâng lương định kỳ đối với cán bộ, tuyệt đối không làm gián đoạn quá trình phát triển của cán bộ; trừ trường hợp phát hiện có dấu hiệu tham nhũng, tiêu cực, trục lợi cá nhân.
