"Chúng ta sẽ làm gì đó với Greenland, dù họ có thích hay không. Tôi muốn đạt được thỏa thuận theo cách nhẹ nhàng, nhưng chúng ta sẽ có cách cứng rắn hơn nếu không thể làm điều đó", Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu trong cuộc họp với lãnh đạo các công ty dầu mỏ tại Nhà Trắng ngày 9/1.
Theo ông, kiểm soát hòn đảo giàu khoáng này rất quan trọng đối với an ninh quốc gia của Mỹ. "Chúng ta sẽ không để Nga hay Trung Quốc kiểm soát Greenland. Đó là điều họ sẽ làm nếu chúng ta không hành động. Vì vậy, chúng ta sẽ làm gì đó với Greenland theo cách ôn hòa hoặc cứng rắn hơn", Tổng thống Mỹ nói thêm.
Ông Trump cũng xem nhẹ những lo ngại của Đan Mạch, đồng minh trong NATO. "Phải nói rằng tôi cũng mến mộ Đan Mạch. Mọi người biết đấy, họ rất tử tế với tôi. Tuy nhiên, một con tàu Đan Mạch cập bến Greenland cách đây 500 năm không đồng nghĩa họ sở hữu mảnh đất ấy", lãnh đạo Mỹ cho hay.
Giới chức Đan Mạch chưa lên tiếng về phát biểu của Tổng thống Mỹ.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio dự kiến gặp người đồng cấp Đan Mạch Lars Lokke Rasmussen và các đại diện từ Greenland vào tuần tới. Ông Rasmussen nhận định cuộc gặp với quan chức Mỹ sẽ giúp giải quyết "một số hiểu lầm nhất định".
Greenland là hòn đảo lớn nhất thế giới, nằm gần Bắc Mỹ, giữa Đại Tây Dương và Bắc Băng Dương. Hòn đảo thuộc Đan Mạch, có dân số 57.000 người và diện tích khoảng 2,16 triệu km2, rộng hơn Mexico và gấp hơn ba lần bang Texas của Mỹ.
Hòn đảo nằm trên tuyến đường ngắn nhất từ Bắc Mỹ tới châu Âu, khiến nó trở thành địa điểm chiến lược quan trọng với Washington. Greenland cũng có nguồn khoáng sản dồi dào, phần lớn chưa được khai thác.
Greenland là thuộc địa của Vương quốc Na Uy từ năm 1261, được chuyển giao cho Đan Mạch khi vương quốc này tách thành hai quốc gia Đan Mạch và Na Uy năm 1814. Năm 1953, Đan Mạch thông qua hiến pháp mới, biến Greenland thành vùng lãnh thổ tự trị và chịu kiểm soát một phần từ Copenhagen về chính sách đối ngoại.
Đan Mạch và các đồng minh châu Âu từng nhiều lần phản đối những lời đe dọa của ông Trump về khả năng Mỹ kiểm soát Greenland. Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen cảnh báo một cuộc tấn công vào Greenland sẽ là dấu chấm hết cho NATO và cấu trúc an ninh được hình thành sau Thế chiến II.
Nhà Trắng ngày 6/1 tuyên bố kiểm soát Greenland là ưu tiên về an ninh quốc gia của Mỹ nhằm răn đe các đối thủ như Nga và Trung Quốc. "Triển khai quân đội Mỹ đương nhiên luôn là lựa chọn mà tổng tư lệnh có thể sử dụng", thư ký báo chí Nhà Trắng cho hay.
Đan Mạch, Anh, Pháp, Đức, Italy, Tây Ban Nha và Ba Lan sau đó ra tuyên bố chung phản đối ý tưởng Mỹ sáp nhập Greenland, nhấn mạnh sẽ bảo vệ các nguyên tắc phổ quát về "chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và bất khả xâm phạm biên giới".
Lãnh đạo Đan Mạch và Greenland nhiều lần tuyên bố hòn đảo không phải để bán. Trong các cuộc thăm dò, phần lớn người Greenland cũng không muốn hòn đảo bị sáp nhập vào Mỹ.
Theo AFP
