Sáng nay 24/4, tại Kỳ họp thứ nhất, với 490/490 đại biểu có mặt tham gia biểu quyết tán thành (bằng 98% tổng số đại biểu Quốc hội), Quốc hội quyết định lựa chọn chuyên đề “Việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công là trụ sở làm việc sau khi thực hiện chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính” để Quốc hội giám sát tối cao, đồng thời, giao Ủy ban Thường vụ Quốc hội tổ chức giám sát chuyên đề “Việc thực hiện chính sách, pháp luật về bảo hiểm xã hội giai đoạn 2021 - 2026” và báo cáo Quốc hội tại Kỳ họp thứ 4, Quốc hội khóa XVI.
Đoàn giám sát của Quốc hội về chuyên đề trên cũng được Quốc hội thành lập với 100% đại biểu Quốc hội có mặt tham gia biểu quyết tán thành. Theo đó, Đoàn giám sát của Quốc hội do bà Nguyễn Thị Hồng, Phó Chủ tịch Quốc hội làm trưởng đoàn. Phó Trưởng Đoàn Thường trực là ông Phan Văn Mãi, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội.
Mục đích giám sát nhằm đánh giá thực trạng quản lý và sử dụng để xác định tổng thể về tài sản là trụ sở làm việc sau khi thực hiện chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính, trong đó xác định nhu cầu và thực hiện sắp xếp, bố trí, xử lý trụ sở, cơ sở vật chất, bảo đảm điều kiện làm việc của các cơ quan, tổ chức, đơn vị thuộc phạm vi quản lý theo mô hình tổ chức bộ máy mới để phòng chống lãng phí và tránh thất thoát tài sản nhà nước;
Qua giám sát chỉ ra những tồn tại, hạn chế (nếu có) và nguyên nhân, trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân; xác định khó khăn, vướng mắc trong việc thực hiện, bao gồm vướng mắc về cơ chế và khó khăn trong thực tiễn triển khai.
Đồng thời, từ thực tế rút ra bài học kinh nghiệm để nâng cao hiệu quả việc thực hiện chính sách, pháp luật luật về quản lý, sử dụng tài sản công là trụ sở làm việc sau khi thực hiện chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính.
Đoàn sẽ kiến nghị, đề xuất giải pháp hoàn thiện chính sách, pháp luật và thực hiện việc quản lý, sử dụng tài sản công là trụ sở làm việc và các quy định khác của pháp luật có liên quan nhằm nâng cao hơn nữa hiệu quả tổ chức thực hiện và xử lý trách nhiệm (nếu có) đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan.
Phạm vi giám sát là việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công là trụ sở làm việc sau khi thực hiện chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính trên phạm vi cả nước.
Đối tượng giám sát gồm: Chính phủ; các bộ, cơ quan ngang bộ; Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố; các cơ quan, tổ chức, cá nhân khác có liên quan.
Nội dung giám sát tập trung vào việc ban hành văn bản hướng dẫn thực hiện theo thẩm quyền; việc tổ chức thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công là trụ sở làm việc sau khi thực hiện chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính.
Cùng với đó là trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công là trụ sở làm việc sau khi thực hiện chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính.
Trước đó, trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội Lê Thị Nga cho biết, trong quá trình thảo luận có ý kiến đại biểu Quốc hội đề nghị mở rộng phạm vi giám sát đối với Chuyên đề 01, theo đó điều chỉnh lại tên chuyên đề là: “Việc thực hiện chính sách, pháp luật về sắp xếp tổ chức bộ máy và quản lý tài sản công là trụ sở làm việc sau khi thực hiện chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính trong năm 2027”; ý kiến khác đề nghị mở rộng phạm vi giám sát bao gồm toàn bộ tài sản công.
Giải trình ý kiến trên, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho biết, việc lựa chọn nội dung và phạm vi của chuyên đề giám sát đã được Ủy ban thường vụ Quốc hội rà soát, xin ý kiến các cơ quan có liên quan theo quy trình chặt chẽ, đúng quy định của pháp luật, bảo đảm có trọng tâm, trọng điểm và khả thi.
Trong quá trình xin ý kiến của các cơ quan, nhiều ý kiến cũng đề nghị Quốc hội tổ chức giám sát chuyên đề liên quan đến việc thực hiện sắp xếp, tinh gọn bộ máy và tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp.
Tuy nhiên, sau khi cân nhắc kỹ lưỡng nhiều mặt, để tránh trùng lặp và bảo đảm hoạt động giám sát được tiến hành kịp thời hơn, bám sát yêu cầu thực tiễn, đồng bộ với hoạt động kiểm tra, giám sát của Bộ Chính trị, Ban Bí thư trong năm 2026, đáp ứng yêu cầu tăng cường phân cấp, phân quyền trong hoạt động giám sát theo đúng tinh thần mới của Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Quốc hội giao Ủy ban Pháp luật và Tư pháp chủ trì phối hợp với Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội giám sát “Việc triển khai thực hiện mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp” và báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội trong năm 2027.
Căn cứ kết quả giám sát của Hội đồng Dân tộc, Ủy ban của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, quyết định việc tiếp tục đưa ra thảo luận tại Phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội hoặc tại kỳ họp Quốc hội.
