Khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo phải trở thành động lực phát triển mới
Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI), chuyển đổi số và công nghệ xanh đang tái định hình nền kinh tế toàn cầu, đổi mới sáng tạo không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu sống còn đối với doanh nghiệp.
Tinh thần đó được nhấn mạnh xuyên suốt tại Diễn đàn phát triển kinh tế tư nhân Hà Tĩnh năm 2026 với chủ đề “Phát triển kinh tế tư nhân, kiến tạo môi trường kinh doanh thuận lợi, thúc đẩy khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo”.
Ông Trần Xuân Đích – Phó Cục trưởng Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp công nghệ (Bộ KH&CN) cho rằng: Nghị quyết số 57-NQ/TW, Nghị quyết số 68-NQ/TW cùng Luật Khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo năm 2025 đã mở ra hành lang pháp lý quan trọng để thúc đẩy doanh nghiệp khoa học công nghệ phát triển mạnh hơn. Doanh nghiệp khoa học công nghệ chính là “cầu nối” giữa nghiên cứu và sản xuất, tạo ra các sản phẩm có giá trị gia tăng cao, tham gia chuỗi giá trị toàn cầu và góp phần nâng cao vị thế thương hiệu quốc gia cũng như địa phương.
Từ lợi thế riêng của địa phương, Hà Tĩnh cần ưu tiên phát triển doanh nghiệp khoa học công nghệ trong các lĩnh vực chế tạo máy, luyện kim chất lượng cao, thiết bị phụ trợ phục vụ hệ sinh thái công nghiệp thép; đồng thời thúc đẩy chế biến nông nghiệp công nghệ cao, ứng dụng công nghệ bảo quản sau thu hoạch và chế biến sâu để nâng giá trị xuất khẩu. Cần chuyển đổi các hộ kinh doanh, HTX có tiềm năng thành doanh nghiệp khoa học công nghệ; xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo toàn diện, gắn với lợi thế đặc thù của Hà Tĩnh.
Từ góc nhìn doanh nghiệp, nhiều ý kiến cho rằng đổi mới sáng tạo đã chứng minh hiệu quả rõ rệt trong việc tăng doanh thu, tối ưu chi phí và nâng cao năng lực cạnh tranh. Tuy vậy, hành trình đổi mới của doanh nghiệp tư nhân vẫn đối mặt không ít rào cản như thiếu vốn, hạn chế về năng lực công nghệ, nhân lực chất lượng cao và tư duy quản trị.
Gợi mở các chiến lược phát triển, ông Nguyễn Thanh Việt – Chủ tịch HĐQT, Tổng Giám đốc Intracom Group (TP Hà Nội) nhấn mạnh: "Doanh nghiệp trẻ Hà Tĩnh cần tăng cường liên kết với các trường đại học, cơ sở đào tạo để đưa các nghiên cứu khoa học vào thực tiễn sản xuất, đồng thời thúc đẩy tinh thần “khởi nghiệp từ giảng đường”, hình thành lớp doanh nhân trẻ am hiểu công nghệ và có tư duy đổi mới sáng tạo."
Cũng theo ông Việt, một trong những “điểm nghẽn” lớn nhất hiện nay của doanh nghiệp trẻ là thiếu nguồn lực tài chính. Vì vậy, Hà Tĩnh cần sớm có cơ chế khơi thông dòng vốn cho khởi nghiệp số và doanh nghiệp đổi mới sáng tạo. Trong đó, đáng chú ý là đề xuất thành lập “Quỹ Hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo và chuyển đổi số Hà Tĩnh” trên cơ sở kết hợp nguồn ngân sách địa phương với nguồn lực xã hội hóa từ các tập đoàn, doanh nhân Hà Tĩnh thành đạt trong và ngoài nước cùng cộng đồng doanh nghiệp trên địa bàn. Quỹ này không chỉ đóng vai trò bảo lãnh tín dụng mà còn có thể đầu tư trực tiếp vào các dự án start-up công nghệ, nông nghiệp số tiềm năng của doanh nhân trẻ quê hương.
Những gợi mở, đề xuất tại diễn đàn được kỳ vọng sẽ mở ra thêm dư địa phát triển cho các doanh nghiệp khoa học công nghệ tại Hà Tĩnh, tạo động lực lan tỏa tinh thần đổi mới sáng tạo trong cộng đồng doanh nhân.
Ông Lê Văn An – Giám đốc Công ty TNHH Khoa học và Công nghệ An Phát (xã Việt Xuyên) cho biết: “Doanh nghiệp hiện tập trung ứng dụng khoa học công nghệ để chế biến các sản phẩm từ nguồn nguyên liệu nông sản địa phương theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và mở rộng thị trường tiêu thụ. Trước nhu cầu thị trường ngày càng lớn, chúng tôi đang xây dựng các giải pháp mở rộng quy mô sản xuất. Những ý kiến, định hướng từ diễn đàn giúp doanh nghiệp có thêm góc nhìn mới trong chiến lược phát triển, tiếp thêm động lực để mạnh dạn đầu tư công nghệ, chuyển đổi số và nâng cao chất lượng sản phẩm”.
Tháo “điểm nghẽn”, tạo sức bật cho doanh nghiệp tư nhân
Không khí diễn đàn được cộng đồng doanh nghiệp đánh giá cao bởi tính đối thoại thực chất, đi thẳng vào các “điểm nghẽn” của khu vực kinh tế tư nhân. Trong phần đối thoại mở, nhiều doanh nghiệp đã thẳng thắn nêu những khó khăn, vướng mắc đang gặp phải, đặc biệt là về thủ tục hành chính, tiếp cận đất đai, vốn ưu đãi, hạ tầng điện, hỗ trợ chuyển đổi số và phát triển thị trường, thu hút và giữ chân nhân lực chất lượng cao...
Ông Trịnh Quốc Tài – Chủ tịch HĐQT Công ty CP Sợi Nghệ Tĩnh (CCN Nam Hồng) kiến nghị: “Doanh nghiệp đã đầu tư xây dựng mô hình nhà máy sợi thông minh, đẩy mạnh chuyển đổi số và chuyển đổi xanh nhưng hạ tầng điện chưa đáp ứng yêu cầu sản xuất tự động hóa quy mô lớn. Năm 2026, doanh nghiệp dự kiến tiêu thụ trên 100 triệu kWh điện. Khi tự động hóa sâu, chỉ cần gián đoạn điện do mưa dông cũng gây thiệt hại lớn. Chúng tôi kỳ vọng Sở Công thương sẽ chỉ đạo Công ty Điện lực Hà Tĩnh tiếp tục hỗ trợ hoàn thiện hạ tầng điện để nâng cao hiệu quả sản xuất”.
Không chỉ thu hút sự quan tâm của cộng đồng doanh nghiệp trong tỉnh, diễn đàn còn trở thành điểm kết nối với nhiều nhà đầu tư ngoại tỉnh đang tìm kiếm cơ hội tại Hà Tĩnh. Những nội dung đối thoại cởi mở, đi thẳng vào các “điểm nghẽn” về thủ tục, đất đai, hạ tầng và vốn được kỳ vọng sẽ tạo thêm lực hút cho môi trường đầu tư của địa phương.
Ông Nguyễn Tiến Trường – Tổng Giám đốc Công ty TNHH Thương mại Vật liệu xây dựng Tiến Trường (TP Hồ Chí Minh) cho biết: “Doanh nghiệp đang tìm hiểu cơ hội đầu tư vào Hà Tĩnh trong lĩnh vực vật liệu xây dựng và vật liệu thể thao. Chúng tôi đánh giá Hà Tĩnh có nhiều tiềm năng phát triển công nghiệp và hạ tầng. Tuy nhiên, doanh nghiệp rất cần địa phương tiếp tục có các giải pháp hỗ trợ tiếp cận đất đai, mặt bằng sản xuất và nguồn vốn ưu đãi để tạo thuận lợi cho quá trình đầu tư”.
Không chỉ là diễn đàn trao đổi, nhiều ý kiến cho rằng chương trình lần này tiếp tục tạo thêm không gian đối thoại thực chất giữa chính quyền và doanh nghiệp trong tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch và năng động hơn. Điều cộng đồng doanh nghiệp cần không chỉ là các chủ trương lớn mà còn là cơ chế thực thi rõ ràng, minh bạch và có tính đồng hành cao từ phía chính quyền.
Ông Nguyễn Như Kiên – Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam cho rằng: "Tinh thần lớn nhất của diễn đàn phải là “đồng kiến tạo chính sách”. Chính quyền và doanh nghiệp phải cùng tham gia xây dựng chính sách ngay từ đầu thay vì chờ phát sinh vướng mắc mới phản ánh.
Hà Tĩnh cần sớm nhận diện và tháo gỡ các điểm nghẽn liên quan đến đất đai, quy hoạch, thủ tục đầu tư, tiếp cận vốn, logistics, hạ tầng công nghiệp, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh. Doanh nghiệp cần những cam kết rõ ràng, có đầu mối xử lý và thời hạn cụ thể. Một hồ sơ được giải quyết nhanh hơn hay một dự án được tháo gỡ kịp thời đều là tín hiệu rất quan trọng đối với cộng đồng doanh nghiệp."
Khẳng định quyết tâm đồng hành cùng doanh nghiệp, Chủ tịch UBND tỉnh Phan Thiên Định nhấn mạnh, Hà Tĩnh sẽ tiếp tục tập trung tháo gỡ khó khăn, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và thúc đẩy các động lực tăng trưởng mới dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Những đề xuất, kiến nghị của doanh nghiệp tại diễn đàn sẽ được tỉnh tiếp thu, nghiên cứu để cụ thể hóa thành các giải pháp, chính sách phù hợp trong thời gian tới. Chủ tịch UBND tỉnh cũng mong muốn cộng đồng doanh nghiệp sẽ tiếp tục phát huy tinh thần đổi mới, năng động, đầu tư mở rộng sản xuất kinh doanh, đồng hành cùng tỉnh hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số.
Diễn đàn phát triển kinh tế tư nhân Hà Tĩnh năm 2026 khép lại nhưng nhiều kỳ vọng đã được mở ra. Từ những hiến kế về đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh đến các đề xuất cải cách hành chính, khơi thông nguồn lực và nâng cao chất lượng điều hành, cộng đồng doanh nghiệp kỳ vọng các cam kết sẽ sớm được chuyển hóa thành hành động cụ thể.
Trong bối cảnh mô hình tăng trưởng đang dịch chuyển mạnh sang kinh tế số, kinh tế xanh và kinh tế tri thức, khu vực kinh tế tư nhân không chỉ được kỳ vọng là động lực tăng trưởng mà còn phải trở thành lực lượng tiên phong dẫn dắt đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh của địa phương. Với Hà Tĩnh, việc xây dựng môi trường đầu tư minh bạch, năng động, lấy doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ sẽ không chỉ tạo thêm lực hút dòng vốn mới mà còn là điều kiện quan trọng để hình thành đội ngũ doanh nghiệp khu vực kinh tế tư nhân đủ sức tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị trong nước và toàn cầu.
