Sau Hiệp định Paris năm 1973, cục diện chiến trường miền Nam chuyển biến nhanh theo hướng có lợi cho cách mạng nước ta. Mỹ buộc phải rút quân, nhưng vẫn nuôi tham vọng duy trì chính quyền Sài Gòn để kéo dài chiến tranh và thực hiện âm mưu mới. Tình thế này đặt ra yêu cầu cấp bách về một quyết sách chiến lược đúng, trúng và Đảng ta đã không do dự.
Trên cơ sở phân tích toàn diện tình hình, đánh giá chính xác tương quan lực lượng, Đảng đi đến nhận định có tính bước ngoặt. Theo đó, hội nghị của Bộ Chính trị vào tháng 10/1974 khẳng định: “So sánh lực lượng giữa ta và địch đã thay đổi căn bản, có lợi cho ta; ta đang ở thế thắng, địch ở thế thua” (Văn kiện Đảng toàn tập, tập 35, trang 206).
Từ nhận định đó, kế hoạch giải phóng miền Nam trong 2 năm 1975-1976 được xác lập. Nhưng điều đặc biệt là Đảng không “đóng khung” thời gian; ngược lại đã có sự chủ động khi mở ra khả năng: “Nếu thời cơ đến sớm, sẽ giải phóng miền Nam ngay trong năm 1975”. Đây được xem là điểm sắc sảo trong tư duy chiến lược của Đảng: xác định mục tiêu rõ ràng, nhưng tuyệt đối không cứng nhắc; chuẩn bị đầy đủ, nhưng luôn sẵn sàng hành động; chủ động chờ thời, nhưng không bị động trước thời cơ.
Thực tiễn trên các chiến trường ở miền Nam nhanh chóng kiểm chứng nhận định đó. Chiến thắng của chiến dịch giải phóng tỉnh Phước Long (6/1/1975) không chỉ là thắng lợi quân sự mà còn là “phép thử chiến lược” bởi đây là lần đầu tiên một tỉnh lỵ được giải phóng mà Mỹ không trực tiếp can thiệp quân sự trở lại. Trong cuốn Lịch sử kháng chiến chống Mỹ cứu nước 1954-1975 của NXB Chính trị quốc gia (năm 2013, trang 612) có đoạn: “Chiến thắng Phước Long đã cung cấp cơ sở thực tiễn để Bộ Chính trị khẳng định khả năng Mỹ khó có thể quay lại bằng lực lượng quân sự quy mô lớn”.
Từ đây, Đảng ta không chần chừ và quyết tâm giải phóng miền Nam được củng cố, ngày càng nâng lên. Không còn thụ động chờ thời cơ đến, mà đã chủ động tạo thế, tạo lực để thúc đẩy thời cơ “chín” nhanh hơn, rõ hơn.
Đầu năm 1975, cục diện chiến trường chuyển biến với tốc độ nhanh chưa từng có. Theo đó, Chiến dịch Tây Nguyên mở màn bằng đòn đánh Buôn Ma Thuột (11/3/1975) đã làm rung chuyển toàn bộ hệ thống phòng thủ của địch. Mất cao nguyên Trung phần, thế trận nhanh chóng đổi chiều, hiệu ứng dây chuyền lập tức xuất hiện khi lần lượt Huế được giải phóng ngày 26/3, Đà Nẵng ngày 29/3. Diễn biến trên mặt trận khiến chính quyền Sài Gòn rơi vào khủng hoảng toàn diện.
QUYẾT ĐỊNH LỊCH SỬ CHỈ RÕ: “NẮM VỮNG THỜI CƠ CHIẾN LƯỢC, QUYẾT TÂM HOÀN THÀNH GIẢI PHÓNG MIỀN NAM TRƯỚC MÙA MƯA NĂM 1975”
Trước thời cơ chiến lược đã chín muồi, Bộ Chính trị đã thể hiện bản lĩnh với quyết định dứt khoát, mệnh lệnh rõ ràng, không có chỗ cho do dự vào ngày 31/3/1975. Quyết định lịch sử chỉ rõ: “Nắm vững thời cơ chiến lược, quyết tâm hoàn thành giải phóng miền Nam trước mùa mưa năm 1975” (Văn kiện Đảng toàn tập, tập 36, trang 45).
Tinh thần ấy lập tức lan tỏa trên toàn chiến trường. Ngày 7/4/1975, Đại tướng Võ Nguyên Giáp phát điện khẩn: “Thần tốc, thần tốc hơn nữa; táo bạo, táo bạo hơn nữa”. Đây không chỉ là chỉ thị quân sự mà còn là mệnh lệnh hành động, là nhịp trống thúc quân trong thời khắc quyết chiến. Từ đây, cách đánh của quân ta đã thay đổi căn bản, không còn tiến công từng bước mà chuyển sang tổng tiến công với nhịp độ cao nhất với tinh thần: đánh nhanh, đánh mạnh, đánh dứt điểm.
Đại tướng Võ Nguyên Giáp cùng các đồng chí trong Quân ủy Trung ương duyệt phương án tác chiến Chiến dịch Hồ Chí Minh (Hà Nội, tháng 4-1975). Ảnh: TTXVN
Thời cơ không chỉ được nắm bắt, mà còn được Đảng ta khai thác đến mức cao nhất. Đại tướng Võ Nguyên Giáp từng nhấn mạnh, thời cơ chiến lược đã phát triển rất nhanh, ngày càng rõ ràng và thuận lợi cho cách mạng. Chính sự nhìn nhận kịp thời đó đã làm nổi bật tầm vóc của quyết định lịch sử khi “cơ hội vàng” xuất hiện.
QUYẾT ĐỊNH ĐÚNG, CHỚP ĐÚNG THỜI CƠ, CHỈ ĐẠO HÀNH ĐỘNG DỨT KHOÁT CỦA ĐẢNG ĐÃ GIÚP QUÂN VÀ DÂN TA LÀM NÊN THẮNG LỢI TRỌN VẸN.
Sau các thắng lợi liên tiếp, quân ta thần tốc tiến về Sài Gòn. Bộ Chính trị xác định rõ mục tiêu: tiêu diệt toàn bộ quân địch, đánh chiếm Sài Gòn, giải phóng hoàn toàn miền Nam. Và chỉ trong 5 ngày lịch sử (26 - 30/4/1975), Chiến dịch Hồ Chí Minh toàn thắng, cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước kết thúc bằng một chiến công hiển hách. Quyết định đúng, chớp đúng thời cơ, chỉ đạo hành động dứt khoát của Đảng đã giúp quân và dân ta làm nên thắng lợi trọn vẹn.
Đại thắng mùa Xuân năm 1975 được Đại hội IV (năm 1976) của Đảng khẳng định: “Là thắng lợi vĩ đại nhất trong sự nghiệp chống ngoại xâm của dân tộc ta”. Đó không chỉ là chiến thắng của ý chí, mà còn là chiến thắng của đường lối đúng đắn và nghệ thuật lãnh đạo tài tình. Chiến thắng này làm phá sản hoàn toàn chiến lược toàn cầu của Mỹ; đồng thời cổ vũ mạnh mẽ phong trào giải phóng dân tộc trên toàn thế giới.
ĐẢNG TA ĐÃ CHO THẤY ĐƯỢC TẦM NHÌN CHIẾN LƯỢC SẮC BÉN, NĂNG LỰC DỰ BÁO CHÍNH XÁC, BẢN LĨNH NẮM BẮT THỜI CƠ VÀ PHÁT HUY ĐƯỢC SỨC MẠNH ĐẠI ĐOÀN KẾT TOÀN DÂN TỘC ĐÃ LÀM NÊN ĐỈNH CAO CHIẾN THẮNG.
Quan trọng hơn, từ quyết định giải phóng miền Nam, nhiều bài học lớn được đúc kết. Đó là, Đảng ta đã cho thấy được tầm nhìn chiến lược sắc bén, năng lực dự báo chính xác, bản lĩnh nắm bắt thời cơ và phát huy được sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc đã làm nên đỉnh cao chiến thắng. Và trên hết, chúng ta đã có bài học quan trọng nhất là vai trò lãnh đạo của Đảng luôn là nhân tố quyết định mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam.
Quyết định giải phóng miền Nam vì thế không chỉ là một dấu mốc lịch sử, mà còn là biểu tượng của trí tuệ và bản lĩnh Việt Nam trong thời đại Hồ Chí Minh. Trong bối cảnh hiện nay, những bài học từ quyết định lịch sử ấy vẫn giữ nguyên giá trị, đặc biệt là bài học về tư duy chiến lược, sự chủ động và quyết đoán trong nắm bắt thời cơ.
Từ góc nhìn đó, thực tiễn tại Hà Tĩnh hôm nay cho thấy sự vận dụng linh hoạt những bài học lịch sử vào phát triển địa phương. Dù còn nhiều khó khăn, thách thức, song Đảng bộ tỉnh đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo triển khai đồng bộ các nhiệm vụ phát triển KT-XH, xây dựng nông thôn mới, thu hút đầu tư; đồng thời chú trọng xây dựng lực lượng vũ trang theo hướng tinh - gọn - mạnh, củng cố thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân.
Tinh thần chủ động, quyết đoán, dám nghĩ, dám làm - những yếu tố từng góp phần làm nên thắng lợi mùa Xuân 1975 - đang tiếp tục được phát huy, trở thành động lực để Hà Tĩnh khai thác hiệu quả tiềm năng, phát triển nhanh, bền vững.
NỘI DUNG: TIẾN DŨNG
ẢNH: PV - TƯ LIỆU
THIẾT KẾ: HUY TÙNG
