Tháng Tư luôn là điểm hẹn của những người lính tìm về bên nhau. Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, nhưng mỗi cái bắt tay, mỗi ánh mắt gặp lại của những cựu chiến binh Sư đoàn 341 tại phường Thành Sen vẫn đong đầy cảm xúc của một thời ra trận. Họ là những người lính của một trong những đơn vị chủ lực thuộc Quân đoàn 4, góp phần làm nên chiến thắng vĩ đại của dân tộc, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.
Tại ngôi nhà của Đại tá Trần Hậu Tám – nguyên Phó Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Hà Tĩnh, những câu chuyện ký ức tháng Tư lại được nhắc nhớ trong không khí đầy xúc động. Bên nhau, họ như sống lại một thời tuổi trẻ hào hùng.
Trong dòng hồi ức của các cựu chiến binh, trận đánh ở thị xã Xuân Lộc, tỉnh Long Khánh (nay thuộc tỉnh Đồng Nai) luôn hiện lên với những dấu ấn đặc biệt. Đó là những ngày tháng mà từng đơn vị bước vào trận với ý chí quyết tâm cao nhất, xác định rõ đây là trận đánh có ý nghĩa then chốt, mở toang cánh cửa phía Đông Sài Gòn.
Nhắc lại những ngày tháng ấy, Đại tá Trần Hậu Tám vẫn khắc sâu từng diễn biến: “Khi đánh vào thị xã Xuân Lộc, giai đoạn đầu rất thuận lợi. Các mục tiêu quan trọng đều được ta chế áp. Tuy nhiên, ta nổ súng vào buổi sáng thì đến buổi chiều, địch bắt đầu củng cố lực lượng, kết hợp với máy bay ném bom, pháo binh, xe tăng đánh rất quyết liệt. Đơn vị 341 cùng các đơn vị bạn quần nhau với địch theo thế "da báo", giằng co trong từng góc phố, căn nhà".
Trước một đối phương cố thủ đến cùng, những người lính Sư đoàn 341 đã kiên cường bám trụ, chuyển thế trận linh hoạt, vừa tiến công, vừa bao vây, chia cắt, từng bước làm suy yếu hệ thống phòng ngự kiên cố của địch.
Cùng chung ký ức ấy, Đại tá Nguyễn Văn Phước – cựu chiến binh Sư đoàn 341, Quân đoàn 4 kể: "Có những thời điểm chiến sự diễn ra dồn dập, khói lửa bao trùm, nhưng không một ai lùi bước, người lính của Sư đoàn 341 lúc đó luôn xác định, Xuân Lộc là trận đánh then chốt. Nếu trận này hoàn thành tốt thì sẽ tiếp tục thực hiện được các nhiệm vụ quan trọng khác để tiến tới giải phóng hoàn toàn miền Nam”.
Trận Xuân Lộc kéo dài từ ngày 9 đến 21/4/1975. 12 ngày đêm chiến đấu là 12 ngày mà mỗi người lính phải đối mặt với ranh giới mong manh giữa sự sống và cái chết. Nhiều người đã nằm lại khi tuổi đời còn rất trẻ. Nhưng chính sự hy sinh ấy đã góp phần làm nên chiến thắng – phá vỡ “cánh cửa thép” Xuân Lộc, mở ra cục diện mới để quân ta tiến vào giải phóng Sài Gòn mùa xuân năm 1975.
Với cựu chiến binh Phan Văn Bồng, ký ức tháng Tư cũng vọng về những niềm thương, nỗi nhớ khôn nguôi về đồng đội đã ngã xuống. Ông nhớ lại: “Đồng chí Linh lúc đó bị thương ở đầu, máu chảy đầm đìa, phủ kín cả khuôn mặt, nhưng vẫn không rời vị trí, vẫn cầm khẩu súng K54 hô xung phong. Khi đơn vị tiến vào thị xã Xuân Lộc, vừa đến mép hào chống tăng, đồng chí lại trúng hai phát đạn, một viên xuyên đùi, một viên xuyên bụng dưới. Dù đồng đội đã cố gắng băng bó, cứu chữa… nhưng không thể giữ được sự sống cho anh. Nhắc lại, tôi vẫn thấy đau xót lắm…”
Sau Xuân Lộc - thế trận mở ra, Sư đoàn 341 tiếp tục tiến công Trảng Bom – một mắt xích quan trọng trên trục đường tiến về Sài Gòn. Ngày 27/4, đơn vị làm chủ chi khu Trảng Bom, góp phần mở toang cánh cửa phía Đông.
Sáng 30/4/1975, các đơn vị của Quân đoàn 4, trong đó có Sư đoàn 341, đồng loạt tiến công, đánh chiếm nhiều mục tiêu quan trọng. Đến trưa cùng ngày, lá cờ giải phóng tung bay trên Dinh Độc Lập, miền Nam hoàn toàn giải phóng, non sông liền một dải. Khoảnh khắc ấy, với những người lính, không chỉ là chiến thắng, mà là sự vỡ òa của niềm tin, của khát vọng đã được đánh đổi bằng biết bao gian khổ, hy sinh.
Hơn 50 năm sau ngày đất nước thống nhất, những con đường mới mở, những làng quê khởi sắc… đang viết tiếp câu chuyện của hòa bình. Nhưng trong dòng chảy ấy, ký ức về tháng Tư lịch sử vẫn luôn hiện hữu. Những ký ức ấy không chỉ để nhớ về quá khứ, mà còn là động lực để các thế hệ hôm nay tiếp tục dựng xây quê hương.
