Nhân dịp Tiến sỹ Kato Atsufumi (Đại học Quốc gia Hà Nội) về dự Liên hoan dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh lần thứ II (tháng 8/2013), chúng tôi đã có cuộc phỏng vấn ông về những vấn đề liên quan đến văn hóa Xứ Nghệ.
Là nhà Việt Nam học đã có nhiều năm nghiên cứu về văn hóa làng xã ở Hà Tĩnh, ông có cảm nghĩ như thế nào về văn hóa và con người Xứ Nghệ?
Văn hóa Việt Nam là sự tổng hợp và dung hòa của nhiều yếu tố, thể hiện trí tuệ và tình cảm, quan niệm đạo đức và lý tưởng thẩm mỹ của dân tộc Việt Nam. Có lẽ niềm tự tôn, lòng tự hào dân tộc cùng với bản chất trượng nghĩa của những con người Xứ Nghệ đã giúp họ vượt qua khó khăn của một vùng đất nghèo, thiên nhiên khắc nghiệt để hình thành và lưu giữ nên truyền thống hiếu học từ bao đời nay. Dân ca ví, giặm vốn là những nét đặc trưng văn hóa lạc quan của người dân Xứ Nghệ.
Tiến sỹ Kato Atsufumi (SN 1975, ở Thủ đô Tokyo, Nhật Bản) hiện là giảng viên Trường Đại học Tokyo và đang công tác tại Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội), phụ trách Văn phòng Đại diện Trung tâm Hỗ trợ nghiên cứu Nhật Bản do Tập đoàn Zensho tài trợ. Ông là nhà Việt Nam học, nhiều năm gắn bó với không ít làng quê Hà Tĩnh để nghiên cứu về đề tài “Tính tự quản và tổ chức làng xã Việt Nam hiện nay nhìn từ góc độ nghiên cứu văn hóa”.
Trong khi Truyện Kiều phản ánh xã hội bất công, cuộc đời đau khổ của nàng Kiều thì những làn điệu dân ca lại tràn đầy tình thương, chứa đựng sự lạc quan và niềm tin vào cuộc sống của con người nơi đây. Mặc dù cuộc sống hàng ngày của người dân vùng đất này từ xưa đến nay rất vất vả nhưng họ vẫn say mê lao động, thương con, thương mẹ, yêu người, yêu đời, luôn luôn đi cùng với những làn điệu dân ca giản dị mà giàu tình cảm. Nhật Bản cũng có nhiều bài dân ca chân thực, gần gũi với cuộc sống sinh hoạt hàng ngày của người dân. Như quê ngoại của tôi, tỉnh Nagano - một vùng miền núi rất nghèo khổ, cũng có nhiều bài hát dân ca, trong đó nổi tiếng nhất là bài “Kiso-bushi”, hát về người chèo thuyền chở gỗ bằng bè theo dọc con sông xuống thành thị thời xưa. Bài hát này có âm điệu nhẹ nhàng, mô tả hình ảnh con bè đi xuôi theo sông trong cảnh thung lũng âm u, tĩnh mịch của một buổi chiều mùa hè.
Tiến sỹ Kato Atsufumi trình bày đề dẫn tham luận tại Tọa đàm khoa học quốc tế - Văn hóa quản lý làng xã Hà Tĩnh (Ảnh: Duy Thảo)
Theo ông, trong công cuộc CNH-HĐH ở địa phương hiện nay, cần chú trọng phát huy những truyền thống gì trong văn hóa cổ truyền của Xứ Nghệ? Mối quan tâm của Nhật Bản đối với Việt Nam nói chung, Hà Tĩnh nói riêng hiện nay, như thế nào?
Truyền thống hiếu học của con người Nghệ Tĩnh có tác dụng tích cực trong sự nghiệp CNH-HĐH đất nước Việt Nam. Chính phủ nói chung và các nhà lãnh đạo ngành văn hóa Nghệ Tĩnh nói riêng nên quan tâm hơn nữa về việc đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng ngành giáo dục để người dân địa phương có điều kiện học tập tốt.
Nhà nước, các cơ quan phi chính phủ, các doanh nghiệp và các nhà nghiên cứu Nhật Bản luôn quan tâm đến sự nỗ lực và phát triển của đất nước Việt Nam. Mong rằng, con người Nghệ Tĩnh sẽ tiếp tục phát huy ý thức học tập, cải thiện xã hội để góp phần đưa đất nước Việt Nam phát triển.
Kỳ thi thử tốt nghiệp THPT do Sở GD&ĐT Hà Tĩnh tổ chức được xem như một cuộc tập dượt quan trọng, giúp học sinh rèn luyện kỹ năng làm bài, tâm lý phòng thi và tác phong dự thi.
Thái Văn Gia Kiên (lớp 12 Toán 1, Trường THPT Chuyên Hà Tĩnh) xuất sắc lọt top 15 thí sinh có điểm số cao nhất tại Kỳ thi chọn đội tuyển quốc gia môn Tin học tham dự Olympic quốc tế năm 2026.
Hà Tĩnh đặt mục tiêu đến năm 2028, 100% xã, phường đạt chuẩn phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 3 - 5 tuổi. Trong lộ trình đó, việc vận động trẻ 3 tuổi đến lớp được xác định là nền tảng.
Hướng tới kỷ niệm 120 năm ngày sinh Tổng Bí thư Hà Huy Tập (24/4/1906 - 24/4/2026), dưới những mái trường mang tên đồng chí Tổng Bí thư, niềm tự hào đang được nhân lên, trở thành động lực để mỗi cán bộ, giáo viên và học sinh nỗ lực thi đua dạy tốt, học tốt.
Bộ GD&ĐT ban hành Thông tư 13/2026/TT-BGDĐT sửa đổi, bổ sung Quy chế thi tốt nghiệp THPT, có hiệu lực từ ngày 24/4/2026. Theo Quy chế, có 22 chứng chỉ được miễn thi môn Ngoại ngữ trong xét tốt nghiệp THPT, tăng 2 chứng chỉ so với năm trước.
Tham gia Cuộc thi Nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh THCS và THPT năm học 2025-2026, Hà Tĩnh có 3 dự án dự thi và đều đạt giải.
Trường THPT Lý Tự Trọng (xã Thạch Hà, Hà Tĩnh) sẽ viết tiếp trang sử mới, nỗ lực giành nhiều thành tích hơn nữa trong dạy và học, xứng danh với ngôi trường mang tên Anh hùng Lý Tự Trọng - người đoàn viên thanh niên cộng sản đầu tiên.
Năm 2026, Bộ Công an điều chỉnh một số quy định trong tuyển sinh vào các học viện, trường công an nhân dân, trong đó, đáng lưu ý là về chỉ tiêu, điều kiện xét tuyển thẳng, quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ...
Gần 5 năm đồng hành cùng trẻ đặc biệt, chị Bùi Thị Yến (xã Đông Kinh, Hà Tĩnh) trở thành điểm tựa của nhiều gia đình. Bằng sự kiên trì và yêu thương, chị lặng lẽ mở cánh cửa hòa nhập cho các em.
Giữa miền quê Thạch Hà (Hà Tĩnh) giàu truyền thống hiếu học, có một mái trường đã bền bỉ thắp sáng ngọn lửa tri thức suốt sáu thập kỷ. Đó là hành trình của biết bao thế hệ thầy cô tâm huyết, tận tụy cống hiến, của những lớp học trò khát khao vươn lên và niềm tự hào về ngôi trường mang tên người anh hùng Lý Tự Trọng.
Kỳ thực tập được xem là bước chuyển quan trọng, giúp sinh viên Hà Tĩnh làm quen với môi trường sư phạm thực tế, trở thành những nhà giáo tự tin bản lĩnh trong tương lai.
Khi hoàn thành, những ngôi trường ở vùng biên Hà Tĩnh không chỉ giải quyết bài toán về cơ sở vật chất, mà còn kiến tạo một môi trường sinh hoạt, học tập nội trú hiện đại, đáp ứng niềm mong mỏi của đội ngũ giáo viên, học sinh và Nhân dân địa phương.
Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa công bố 6 điểm mới trong quy chế thi tốt nghiệp THPT, đáng chú ý là việc rút ngắn thời gian phúc khảo và bổ sung 2 chứng chỉ ngoại ngữ được miễn thi.
Cùng với việc chú trọng học văn hóa, nhiều phụ huynh tại Hà Tĩnh quan tâm cho con tiếp cận các lớp năng khiếu như âm nhạc, hội họa, thể thao… từ sớm mong trẻ phát triển toàn diện hơn.
Niềm vui đang lan tỏa ở nhiều xã biên giới Hà Tĩnh khi 5 dự án xây dựng trường phổ thông nội trú liên cấp TH&THCS sắp khởi công, mở thêm cơ hội học tập cho học sinh vùng biên.
Hướng tới kỷ niệm 120 năm ngày sinh Tổng Bí thư Hà Huy Tập (24/4/1906 - 24/4/2026), nhiều trường học trên địa bàn Hà Tĩnh đã tổ chức các hoạt động sinh hoạt chuyên đề, ngoại khóa, góp phần bồi đắp lòng tự hào và trách nhiệm cho học sinh.
Những ngôi trường mới được khởi công xây dựng sẽ giúp các em học sinh vùng biên Hà Tĩnh được học tập, sinh hoạt trong môi trường hiện đại, tạo điểm tựa vững chắc để các em nỗ lực vươn lên.
Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ sửa Thông tư 29 theo hướng không cấm dạy thêm, học thêm chính đáng, không hạn chế nhu cầu học và dạy hợp pháp, sau nhiều tranh cãi.
Giáo viên và học sinh lớp 12 ở Hà Tĩnh đang bước vào giai đoạn “nước rút”, tăng tốc ôn tập, rèn luyện với quyết tâm đạt kết quả cao nhất trong Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026.
Với 3 giải nhất, 2 giải nhì, Hà Tĩnh tiếp tục giữ vững vị trí là một trong những đơn vị có thành tích xuất sắc tại Hội thi “An toàn giao thông cấp tiểu học, THCS, THPT” năm học 2025-2026.
(Dân trí) - Nhiều trường đại học đã công bố lịch nghỉ dịp Giỗ Tổ Hùng Vương, Ngày Giải phóng miền Nam 30/4 và Quốc tế Lao động 1/5. Đáng chú ý, sinh viên một số trường có thể được nghỉ kéo dài tới 9 ngày
Võ Sỹ Quốc Anh - học sinh Trường THPT Chuyên Hà Tĩnh đã lọt top 10 thí sinh đạt điểm cao nhất của đoàn học sinh Việt Nam tham dự Kỳ thi Olympic Toán học châu Á -Thái Bình Dương năm 2026.
Trước áp lực cạnh tranh tăng cao, các trường THCS ở Hà Tĩnh tăng cường tổ chức ôn tập, giúp học sinh lớp 9 vững kiến thức, chắc kỹ năng trước kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10.
Với tâm niệm "nghề giáo là hành trình gieo hạt", thầy Phạm Hồng Dương - Phó Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Huệ (Hà Tĩnh) luôn tâm huyết, trách nhiệm với trường lớp, giành được những thành tích đáng ngưỡng mộ.