Một khung cảnh hết sức thanh bình mà mẹ Sinh cũng như hàng triệu mẹ Việt Nam đã phải đánh đổi nhiều mất mát, đau thương mới có được. Năm nay đã 94 tuổi, mặc dù tai không còn thính nhưng mẹ Sinh vẫn rất minh mẫn. Mẹ có 7 người con (3 trai, 4 gái), trong đó 2 người con trai đã anh dũng hy sinh cho sự nghiệp giải phóng dân tộc.
![]() |
| Dù đã ở tuổi 91, nhưng hàng ngày mẹ Tạo vẫn làm một số công việc nhẹ, đặc biệt là truyền dạy nghề dệt chiếu truyền thống cho con cháu. |
Đã hơn 40 năm trôi qua nhưng mẹ Sinh vẫn không thể quên được ngày nhận tin báo tử đứa con trai đầu – liệt sỹ Đậu Đức Dũng đã anh dũng hy sinh tại chiến trường Quảng Trị năm 1972. Nỗi đau chưa kịp nguôi, 9 năm sau, mẹ lại nhận tiếp giấy báo tử thứ 2 của con trai út Đậu Văn Thuận hy sinh tại chiến trường biên giới Tây Nam. Nén đau thương, mẹ cùng chồng hăng hái tham gia sản xuất, nuôi dạy các con khôn lớn, trưởng thành. Những đóng góp, hy sinh của mẹ đã được Đảng, Nhà nước ghi nhận và tri ân. Niềm mong ước của mẹ cũng như con cháu, họ tộc là mẹ vẫn còn khỏe để đón nhận danh hiệu vinh dự “Bà mẹ Việt Nam anh hùng” mà Đảng, Nhà nước sẽ phong tặng vào ngày gần nhất.
Về làng nghề truyền thống dệt chiếu cói Nam Sơn (thị trấn Nghèn, Can Lộc), chúng tôi được nghe kể nhiều về mẹ Nguyễn Thị Tạo - mẹ của 2 con gái là liệt sỹ, đảm đang, tảo tần, lam lũ một đời nuôi con. Mẹ Tạo có 9 người con. Người con gái đầu Nguyễn Thị Trúc là công nhân Nông trường Thạch Ngọc, hy sinh năm 1968 tại cung đường Khe Giao – Đồng Lộc khi đang tham gia lấp hố bom, vá đường. Cùng năm đó, chồng của mẹ cũng qua đời khi bị bom đánh trúng hầm trú ẩn.
Nỗi đau mất chồng, mất con chưa kịp nguôi, 3 năm sau (1971), con gái thứ 2 của mẹ là Nguyễn Thị Mai làm y tá Trại Điều dưỡng thương binh Quảng Bình đã anh dũng hy sinh trong lúc làm nhiệm vụ cứu thương. “Biết hy sinh nên chẳng nhiều lời”. Một mình mẹ tần tảo, lam lũ nuôi 7 người con còn lại ăn học đàng hoàng. Đặc biệt, được sự động viên, giáo dục của mẹ, các con ai cũng hăng hái lên đường tham gia bảo vệ Tổ quốc, tham gia lực lượng TNXP, dân công hỏa tuyến. Trong 7 người con còn lại, có 4 con đẻ và 1 con dâu là thương binh.
Dù đã ở tuổi chiều tà xế bóng (91 tuổi), nhưng hàng ngày mẹ Tạo vẫn làm một số công việc nhẹ, đặc biệt là truyền dạy nghề truyền thống dệt chiếu cho con cháu. Mẹ tâm sự: “Gần đây, mẹ đã nghe nói về chủ trương của Đảng, Nhà nước về việc phong tặng danh hiệu cao quý “Bà mẹ Việt Nam anh hùng” và mẹ cũng vinh dự nằm trong diện đó. Mong muốn của mẹ là tiếp tục được sống vui, sống khỏe để chứng kiến sự trưởng thành của con cháu, sự phát triển của quê hương, đất nước”.
Về xã Thạch Vĩnh (Thạch Hà), chúng tôi bất ngờ khi được biết địa phương này có 8 mẹ liệt sỹ được xét truy tặng, phong tặng danh hiệu cao quý “Bà mẹ Việt Nam anh hùng” trong dịp này. Đặc biệt, riêng xóm Vĩnh An có 4 mẹ liệt sỹ còn sống được đề nghị xét phong tặng danh hiệu “Bà mẹ Việt Nam anh hùng”. Đó là các mẹ: Nguyễn Thị Bốn, Lê Thị Em, Nguyễn Thị Đài, Nguyễn Thị Tốn. Đây là vinh dự, tự hào không chỉ đối với các mẹ mà còn đối với cả dòng tộc, chính quyền địa phương. Chủ tịch UBND xã Thạch Vĩnh - Ngô Văn Hảo cho biết, các mẹ nay tuổi đã cao, vì vậy, khi Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung quy định và mở rộng đối tượng được xét tặng danh hiệu “Bà mẹ Việt Nam anh hùng” vừa được Chính phủ ban hành, chính quyền địa phương đã khẩn trương rà soát, làm hồ sơ, thủ tục trình cấp trên công nhận danh hiệu cho các mẹ.
![]() |
| Đã hơn 40 năm trôi qua nhưng mẹ Sinh vẫn không thể quên được ngày nhận tin báo tử đứa con trai đầu của mẹ. |
Để có được hòa bình thống nhất hôm nay, cả dân tộc phải chịu bao mất mát, đau thương. Mất mát lớn nhất là về con người; đau thương lớn nhất là nỗi đau của người mẹ mất con, người vợ mất chồng. Cuộc chiến đã lùi xa nhưng các mẹ vẫn đau nỗi đau xé lòng, buồn nỗi buồn khôn cạn, sống với kỷ niệm không phai, hình ảnh không mờ của những người thân yêu nhất. Các mẹ đều hiểu được cái giá của độc lập – tự do, các mẹ luôn tự động viên mình trước những mất mát, hy sinh, trước những nỗi đau trải dài suốt cuộc trường chinh giành độc lập của dân tộc Việt Nam. Những hy sinh thầm lặng, vĩ đại của các Mẹ Việt Nam anh hùng, mẹ liệt sĩ đã góp phần làm nên những trang sử vàng chói lọi của dân tộc ta; cuộc đời và sự cống hiến cực kỳ to lớn của các mẹ mãi mãi là tấm gương sáng cho bao thế hệ học tập và noi theo.
Cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại của dân tộc một lần nữa ghi nhận công lao chói ngời của những người mẹ. Hiện cả nước có khoảng 47.000 Mẹ Việt Nam anh hùng. Đó chỉ là con số tiêu biểu, quá ít ỏi so với số lượng khổng lồ hàng triệu bà mẹ trên mọi miền đất nước trong sự nghiệp vệ quốc vĩ đại. Hà Tĩnh có 549 Mẹ Việt Nam anh hùng và hiện còn 14 mẹ còn sống. Triển khai thực hiện Pháp lệnh 05/2012/UBTVQH 13, Nghị định 56/2013/NĐ-CP quy định danh hiệu vinh dự nhà nước “Bà Mẹ Việt Nam anh hùng” các cấp, ngành từ tỉnh xuống cơ sở đã khẩn trương đôn đốc, chỉ đạo rà soát, làm hồ sơ, thủ tục để các mẹ nhận được danh hiệu vinh dự trong thời gian sớm nhất. Đến nay, cấp huyện đã tiếp nhận 1.033 hồ sơ; các sở, ngành cấp tỉnh đã thẩm định, trình trung ương 3 đợt 557 hồ sơ (97 hồ sơ phong tặng, 460 hồ sơ truy tặng).
Nhiều năm qua, cùng với cả nước, Hà Tĩnh luôn tích cực “phụng dưỡng Bà mẹ Việt Nam anh hùng”. Cùng với thực hiện nghiêm chế độ theo quy định của Nhà nước, việc phụng dưỡng của các cơ quan, đơn vị, các đoàn thể chính trị - xã hội và nhân dân các địa phương được thực hiện bằng nhiều nội dung và hình thức phong phú, thiết thực chăm lo sức khỏe, từng bữa ăn, giấc ngủ cho các mẹ, gần gũi với mẹ như người thân, mong được làm ấm lòng mẹ lúc tuổi cao, sức yếu,… Những tình cảm chân thành xuất phát từ sự biết ơn sâu sắc đã góp một phần nhỏ bé để các mẹ được sống vui, sống khỏe, được nhìn thấy quê hương, đất nước ngày càng phát triển.
Việc truy tặng, trao tặng danh hiệu vinh dự Nhà nước “Bà mẹ Việt Nam anh hùng” thể hiện sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và nhân dân Việt Nam đối với những cống hiến to lớn, sự hy sinh cao cả của các anh hùng liệt sĩ, những người mẹ Việt Nam đã hiến dâng những người con cho Tổ quốc. Đây thực sự là dịp để các thế hệ tỏ lòng tri ân, tôn vinh đối với các anh hùng, liệt sĩ, người có công với cách mạng và cũng là dịp để giáo dục truyền thống “uống nước nhớ nguồn”, “đền ơn đáp nghĩa” cho thế hệ trẻ trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

