Hạ tầng sạc ô tô điện tại Hà Tĩnh từng bước mở rộng, đa dạng dịch vụ

Mở rộng mạng lưới, nâng chất lượng dịch vụ

Là tài xế taxi điện VinFast, ông Nguyễn Hữu Nam (xã Cẩm Bình) thường xuyên di chuyển trên nhiều tuyến đường nên việc có nhiều điểm sạc thuận tiện giúp ông chủ động hơn trong công việc. Theo ông Nam, mạng lưới trạm sạc VinFast hiện được mở rộng tại nhiều khu vực, cùng với đó là các tiện ích phục vụ tài xế trong thời gian chờ sạc.

Ông Nam chia sẻ: “Một số trạm sạc xe điện có khu vực nghỉ ngơi, nước uống và các tiện ích miễn phí nên chúng tôi có thể tranh thủ thư giãn trong lúc chờ sạc. Đây là điều khá thiết thực với những tài xế thường xuyên hoạt động trên đường”.

Từ nhu cầu thực tế của người sử dụng, dịch vụ sạc ô tô điện cũng đang mở ra cơ hội cho các nhà đầu tư tham gia. Tại Hà Tĩnh, bên cạnh hệ thống trạm sạc do VinFast phát triển, mô hình đầu tư nhượng quyền đang góp phần mở rộng mạng lưới, bổ sung các điểm sạc phục vụ người dùng.

Ông Nguyễn Văn Nam – Giám đốc Công ty TNHH Cơ điện Denki, nhà đầu tư nhượng quyền trạm sạc VinFast tại Hà Tĩnh cho biết, quá trình đầu tư được tính toán trên cơ sở nhu cầu sử dụng, vị trí đặt trạm và khả năng khai thác dịch vụ. Hiện đơn vị bố trí các trụ sạc công suất 120 kW và 60 kW, đáp ứng nhu cầu sạc của nhiều phương tiện cùng lúc.

Ông Nam chia sẻ: “Đầu tư trạm sạc cần tính toán lâu dài, từ mặt bằng, công suất thiết bị đến khả năng cấp điện và lượng phương tiện có thể phục vụ. Chúng tôi cũng quan tâm đến việc kết hợp điện mặt trời để tận dụng nguồn năng lượng tại chỗ, giảm một phần chi phí điện và nâng cao hiệu quả khai thác. Khi lượng xe điện tăng lên, nếu có phương án đầu tư phù hợp thì dịch vụ sạc sẽ có dư địa phát triển”.

Không chỉ VinFast, thị trường ô tô điện tại Hà Tĩnh còn có sự hiện diện của những thương hiệu như Geely, BYD. Sự tham gia của nhiều hãng xe kéo theo nhu cầu phát triển hạ tầng sạc đa dạng hơn, tạo điều kiện để các doanh nghiệp phân phối, đơn vị cung cấp dịch vụ và nhà đầu tư cùng tham gia thị trường.

Ông Nguyễn Huy Hoàng – Tổng Giám đốc Chi nhánh Geely Hà Tĩnh cho biết: “Geely xác định hạ tầng sạc là một trong những yếu tố cần được quan tâm để thúc đẩy thị trường. Đơn vị đang nghiên cứu, triển khai các phương án mở rộng hệ thống trạm sạc thông qua đầu tư và hợp tác với các đối tác. Chúng tôi hướng đến việc tăng khả năng tiếp cận điểm sạc, bảo đảm thuận tiện cho khách hàng trong quá trình sử dụng xe. Về lâu dài, việc phát triển các điểm sạc có khả năng phục vụ nhiều dòng xe tương thích cũng sẽ góp phần mở rộng hệ sinh thái xe điện”.

Sự tham gia của nhiều thương hiệu và nhà đầu tư đang tạo thêm động lực cho thị trường dịch vụ sạc. Tuy nhiên, khả năng dùng chung không chỉ phụ thuộc vào hình dáng đầu cắm mà còn liên quan đến chuẩn kết nối, chế độ sạc, dải điện áp, dòng điện và giao thức giao tiếp giữa phương tiện với trụ sạc. Đây là những yếu tố quyết định khả năng tương thích, đồng thời bảo đảm an toàn trong quá trình sử dụng.

Chuẩn hóa để phát triển an toàn, đồng bộ

Ngày 29/9/2026, Bộ Công Thương ban hành Thông tư số 61/2026/TT-BCT, kèm theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 32:2026/BCT về trụ sạc, trạm sạc xe điện, có hiệu lực từ ngày 1/7/2027. Đây là cơ sở quan trọng để chuẩn hóa hạ tầng sạc, từ yêu cầu kỹ thuật của thiết bị đến điều kiện an toàn trong quá trình vận hành.

Theo quy chuẩn, trụ sạc phải được trang bị các chức năng bảo vệ quá dòng, quá áp, thấp áp, ngắn mạch, dòng điện dư và tự động ngắt khi xảy ra sự cố. Hệ thống trạm sạc cũng phải bảo đảm các yêu cầu về nối đất, chống sét, phòng cháy, chữa cháy; có thiết bị ngắt điện khẩn cấp tại vị trí dễ tiếp cận và giải pháp phát hiện, cảnh báo, xử lý sự cố.

Một nội dung đáng chú ý là yêu cầu về khả năng dùng chung. Trạm sạc phải có khả năng phục vụ các phương tiện có đầu nối, chế độ sạc và cấu hình kỹ thuật tương thích. Quy chuẩn cũng yêu cầu đơn vị cung cấp dịch vụ công khai thông tin về điện năng, thời gian và chi phí sạc, giúp người dùng chủ động hơn trong quá trình sử dụng.

Ông Lê Đức Anh – Trưởng phòng Đăng ký kinh doanh (Sở Tài chính Hà Tĩnh) cho biết: Toàn tỉnh hiện có hơn 700 trụ sạc ô tô điện, tập trung chủ yếu tại các khu vực đông dân cư, trong đó phần lớn của hệ thống trạm sạc VinFast. Bên cạnh mạng lưới trạm sạc hiện có, một số doanh nghiệp tiếp tục khảo sát địa điểm, tìm kiếm cơ hội đầu tư, mở rộng dịch vụ. Việc ban hành các quy định, quy chuẩn kỹ thuật được xem là cơ sở để nhà đầu tư xác định rõ yêu cầu về thiết bị, điều kiện lắp đặt, an toàn và vận hành, qua đó hạn chế những bất cập khi hạ tầng sạc phát triển.

Cùng với các trạm sạc do hãng xe phát triển, những mô hình nhượng quyền, đầu tư độc lập đang góp phần đa dạng hóa mạng lưới tại Hà Tĩnh. Tuy nhiên, khi thị trường ô tô điện mở rộng, yêu cầu đặt ra không chỉ là gia tăng số lượng trụ sạc mà còn phải hình thành mạng lưới đồng bộ, thuận tiện, an toàn và đáp ứng được nhiều dòng xe. Đây không chỉ là điều kiện để người dân yên tâm lựa chọn xe điện, mà còn là một trong những yếu tố thúc đẩy chuyển dịch giao thông theo hướng giảm phát thải. Phát triển hạ tầng sạc vì thế cần được tính toán dài hạn, gắn với quy hoạch năng lượng và định hướng giao thông xanh, để quá trình chuyển đổi phương tiện thực sự mang lại hiệu quả về kinh tế, môi trường.