10. Brazil 2-0 Đức (2002)
Xét riêng diễn biến, đây không phải trận chung kết hấp dẫn nhất. Nhưng câu chuyện của Ronaldo Nazario khiến nó trở nên đặc biệt.
Bốn năm trước đó, tiền đạo Brazil trải qua cơn co giật bí ẩn trước trận chung kết với Pháp rồi chứng kiến đội nhà thua 0-3. Sau đó, anh liên tiếp dính chấn thương đầu gối nghiêm trọng, tưởng chừng phải sớm giải nghệ.
Ronaldo chỉ đá vài trận cho Inter Milan trước World Cup 2002, nhưng vẫn lấy lại bản năng săn bàn. Cùng Rivaldo, Ronaldinho, Roberto Carlos và Cafu, anh đưa Brazil vào chung kết.
Tại Yokohama, Ronaldo ghi cả hai bàn trong hiệp hai giúp Brazil hạ Đức 2-0. Sau 24 năm, ít ai ngờ đây lại là chức vô địch World Cup gần nhất của đội tuyển giàu thành tích nhất giải.
9. Italy 1-1 Pháp (Italy thắng luân lưu 5-3, 2006)
Hình ảnh Zinedine Zidane lặng lẽ bước ngang chiếc cup vàng World Cup đã trở thành khoảnh khắc lịch sử bóng đá, nhưng theo cách huyền thoại Pháp không hề mong muốn.
Zidane chơi xuất sắc suốt giải. Trong trận chung kết, anh mở tỷ số bằng cú panenka đưa bóng dội xà rồi lăn qua vạch vôi. Nhưng đội trưởng Pháp sau đó nhận thẻ đỏ ở hiệp phụ.
Marco Materazzi là nhân vật trung tâm của trận đấu. Sau khi phạm lỗi với Florent Malouda dẫn đến quả phạt đền cho Pháp, trung vệ Italy chuộc lỗi bằng cú đánh đầu gỡ hòa từ quả phạt góc của Andrea Pirlo. Dấu ấn lớn nhất của Materazzi lại đến từ màn khẩu chiến khiến Zidane mất bình tĩnh. Tiền vệ người Pháp húc đầu vào ngực đối thủ và bị truất quyền thi đấu.
Đó cũng là pha bóng cuối cùng trong sự nghiệp của Zidane, người đã thông báo sẽ giải nghệ sau World Cup. Zidane rời sân, còn Italy thắng trên loạt luân lưu. Materazzi cũng thực hiện thành công lượt đá của anh.
8. Tây Đức 2-1 Hà Lan (1974)
Đây lẽ ra phải là ngày đăng quang của Hà Lan. Johan Cruyff cùng các đồng đội mê hoặc cả thế giới bằng triết lý "Bóng đá tổng lực".
Trước trận chung kết, Hà Lan rất tự tin, dù không hài lòng khi báo chí Đức đăng bài về bữa tiệc tại khách sạn của đội với tiêu đề: "Cruyff, sâm-panh, các cô gái khỏa thân và màn ngâm mình sảng khoái".
Sự tự tin ấy càng tăng khi Hà Lan mở tỷ số ngay phút đầu tại sân Olympiastadion ở Munich, trước cả khi Tây Đức chạm bóng. Cruyff đi bóng rồi bị Uli Hoeness phạm lỗi trong cấm địa, để Johan Neeskens đá phạt đền thành công.
Tuy nhiên, chủ nhà nhanh chóng đáp trả. Paul Breitner gỡ hòa từ chấm 11m, rồi Gerd Muller ghi bàn đưa Tây Đức dẫn 2-1 trước giờ giải lao. Hà Lan không thể lật ngược tình thế.
Bốn năm sau, khi không còn Cruyff, Hà Lan tiếp tục vào chung kết nhưng lại thua Argentina 1-3 sau hiệp phụ.
7. Tây Đức 3-2 Hungary (1954)
Hè 1954, không đội nào được đánh giá cao hơn Hungary với thế hệ vàng gồm Sandor Kocsis, Nandor Hidegkuti và Ferenc Puskas. Một năm trước đó, Hungary thắng Anh ngay tại Wembley rồi tiếp tục vùi dập đối thủ 7-1. Họ là đương kim vô địch Olympic, bất bại hơn 30 trận suốt 5 năm.
Trên đường vào chung kết, Hungary ghi trung bình 6,25 bàn mỗi trận, đồng thời từng đè bẹp chính Tây Đức 8-3 ở vòng bảng. Trong trận chung kết tại sân Wankdorf, Hungary dẫn 2-0 chỉ sau tám phút nhờ Puskas và Zoltan Czibor.
Nhưng Tây Đức gỡ hòa chỉ sau 10 phút. Sau đó, Hungary liên tục đưa bóng dội cột, dội xà hoặc bị phá ngay trên vạch vôi. Đến phút 84, Helmut Rahn ghi bàn quyết định giúp Tây Đức thắng 3-2 trong trận đấu về sau được gọi là "Phép màu ở Bern".
6. Argentina 3-2 Tây Đức (1986)
World Cup 1986 là sân khấu của Diego Maradona, dù trong phần lớn trận chung kết anh bị Lothar Matthaus theo kèm quyết liệt dưới cái nóng như thiêu đốt tại sân Azteca.
Argentina dẫn 2-0 nhờ các bàn của Jose Luis Brown và Jorge Valdano sau một pha phản công nhanh. Đại diện Nam Mỹ bỏ lỡ nhiều cơ hội gia tăng cách biệt, trước khi Tây Đức vùng lên. Đội trưởng Karl-Heinz Rummenigge rút ngắn tỷ số ở phút 74, rồi Rudi Voller gỡ hòa từ một tình huống phạt góc.
Khi trận đấu tưởng như sẽ bước vào hiệp phụ, Maradona tạo nên khoảnh khắc thiên tài. Anh chuyền một chạm bằng nửa mu ngoài, xé toang hàng thủ Tây Đức để Jorge Burruchaga băng xuống ghi bàn ấn định chiến thắng 3-2.
5. Pháp 3-0 Brazil (1998)
Với vị thế hiện nay của Pháp, thật khó tin họ từng chưa vô địch World Cup cho đến năm 1998. Đội tuyển Pháp khi ấy quy tụ nhiều cầu thủ có xuất thân đa dạng, phản ánh một xã hội đa văn hóa, với Zinedine Zidane - con trai của người nhập cư Algeria - là thủ lĩnh.
Cựu hậu vệ Lilian Thuram từng nói: "Những cầu thủ từ nhiều nguồn gốc khác nhau cùng khoác áo tuyển Pháp và vô địch World Cup là thông điệp rất mạnh mẽ dành cho xã hội".
Tuy nhiên, trận chung kết lại được nhớ nhiều bởi biến cố của Ronaldo. Tiền đạo Brazil bị co giật vài giờ trước trận, nhưng vẫn được HLV Mario Zagallo điền tên vào đội hình xuất phát.
Ronaldo không thể hiện được phong độ vốn có, còn Pháp thắng thuyết phục 3-0 nhờ cú đúp của Zidane và bàn ấn định tỷ số cuối trận của Emmanuel Petit.
4. Brazil 5-2 Thụy Điển (1958)
Trước World Cup 1958, Pele mới chỉ là thần đồng tại Brazil. Anh ghi bàn với hiệu suất đáng kinh ngạc và trở thành cầu thủ trẻ nhất lập công cho đội tuyển, nhưng chỉ thật sự bước ra ánh sáng thế giới từ tứ kết, sau khi bình phục chấn thương đầu gối.
Pele ghi bàn vào lưới Xứ Wales ở tứ kết, lập hat-trick trước Pháp tại bán kết, rồi hoàn tất màn trình diễn để đời ở chung kết. Tiền đạo 17 tuổi, khoác chiếc áo số 10 màu xanh dương, ghi hai bàn giúp Brazil thắng Thụy Điển 5-2 - trận chung kết có nhiều bàn thắng nhất lịch sử World Cup.
Bàn đầu của Pele được Athletic chọn là bàn thắng đẹp nhất lịch sử chung kết World Cup. Anh khống chế bóng bằng ngực, tâng qua đầu hậu vệ rồi vô-lê vào góc xa.
Đó là chức vô địch World Cup đầu tiên của Brazil, đồng thời giúp Pele thực hiện lời hứa với cha sau thảm kịch "Maracanazo" năm 1950, khi Uruguay gây sốc bằng chiến thắng ngay trên sân Maracana.
"Tôi nhớ bố ngồi bên chiếc radio và khóc. Bố nói: 'Brazil thua World Cup rồi'. Tôi đùa rằng: 'Đừng khóc nữa, con sẽ vô địch World Cup cho cha'", Pele sau này kể lại.
3. Anh 4-2 Tây Đức sau hiệp phụ (1966)
Sáu thập kỷ trôi qua, đây vẫn là đỉnh cao trong lịch sử bóng đá Anh. Bình luận kinh điển của Kenneth Wolstenholme vẫn được nhắc lại đến ngày nay, còn Geoff Hurst vẫn là cầu thủ duy nhất lập hat-trick cho đội thắng một trận chung kết World Cup.
Trận đấu cũng đầy kịch tính. Anh bị Helmut Haller chọc thủng lưới từ sớm, rồi dẫn ngược 2-1 nhờ Geoff Hurst và Martin Peters, trước khi Wolfgang Weber gỡ hòa ở phút 89. Trong hiệp phụ, Hurst sút bóng dội xà ngang rồi nảy xuống gần vạch vôi trong tình huống vẫn còn gây tranh cãi. Cuối trận, ông hoàn tất hat-trick, ấn định chiến thắng 4-2 cho chủ nhà.
Đó cũng là lần đầu tiên kể từ Italy năm 1934, đội chủ nhà vô địch World Cup.
2. Argentina 3-3 Pháp (Argentina thắng luân lưu 4-2, 2022)
Đây là trận đấu định nghĩa sự nghiệp của Lionel Messi. Trong nhiều năm, vẫn tồn tại quan điểm rằng Messi chưa thể được xem là cầu thủ vĩ đại nhất lịch sử nếu thiếu chức vô địch World Cup. Tại Argentina, cái bóng của Diego Maradona càng khiến áp lực lớn hơn.
Nhưng ở Qatar 2022, Messi và đồng đội đã khép lại mọi tranh cãi bằng trận chung kết được nhiều người xem là hay nhất lịch sử. Argentina dẫn 2-0 và tưởng như cầm chắc chiến thắng, trước khi Kylian Mbappe ghi liền hai bàn trong 90 giây để đưa trận đấu vào hiệp phụ.
Messi ghi bàn từ phạt đền, giúp Argentina một lần nữa vượt lên. Nhưng chỉ hai phút trước khi hiệp phụ kết thúc, Mbappe hoàn tất hat-trick để cân bằng tỷ số 3-3.
Trên loạt luân lưu, cả Messi và Mbappe đều thực hiện thành công. Tuy nhiên, thủ môn Emiliano Martinez - người trước đó cũng cản cơ hội mười mươi của Randal Kolo Muani ở những giây cuối hiệp phụ - trở thành người hùng giúp Argentina vô địch.
"Chúng tôi sẽ không bao giờ quên trận đấu ấy. Tôi thật may mắn khi được chứng kiến tận mắt", cựu hậu vệ Pablo Zabaleta nói với BBC.
1. Brazil 4-1 Italy (1970)
Sân Azteca huyền thoại. Bộ áo vàng - xanh biểu tượng của Brazil. Hai cường quốc bóng đá tranh chiếc cup Jules Rimet.
Đội tuyển Brazil năm 1970 vẫn được xem là chuẩn mực của bóng đá đẹp, là thước đo cho mọi thế hệ Selecao sau này, với Pele sát cánh cùng Jairzinho, Tostao và Rivellino. Dưới ánh nắng Mexico, thầy trò Mario Zagallo tạo nên màn trình diễn vĩ đại nhất lịch sử khi đánh bại Italy - đội cũng sở hữu nhiều ngôi sao như Gigi Riva, Sandro Mazzola và Giacinto Facchetti.
Pele đánh đầu mở tỷ số. Italy tận dụng một sai lầm của hàng tiền vệ Brazil để gỡ hòa, nhưng đó là tất cả những gì họ làm được.
Trong hiệp hai, Brazil hoàn toàn áp đảo. Gerson sút tung lưới Enrico Albertosi, Jairzinho ghi bàn sau pha đánh đầu làm tường của Pele, rồi Carlos Alberto khép lại chiến thắng bằng pha phối hợp mẫu mực trước khi sút căng về góc xa từ ngoài cấm địa.
