Thẩm quyền điều hành chuyển về cấp xã
Trong hướng dẫn gửi UBND các tỉnh, thành phố, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết từ ngày 1/7, sau khi mô hình chính quyền địa phương 2 cấp được triển khai trên toàn quốc, thẩm quyền quản lý nhân sự cấp trường học cũng được điều chỉnh cho phù hợp.
Theo đó, chủ tịch UBND cấp xã sẽ là người quyết định bổ nhiệm, miễn nhiệm, điều động, cách chức người đứng đầu và cấp phó của người đứng đầu các cơ sở giáo dục mầm non, tiểu học, trung học cơ sở, cũng như các trường phổ thông có cấp cao nhất là THCS trên địa bàn.
Cơ sở pháp lý của quy định này là Luật Tổ chức chính quyền địa phương có hiệu lực từ 16/6, trong đó Điều 23 khẳng định chủ tịch UBND cấp xã có thẩm quyền đối với cán bộ quản lý các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc UBND cấp mình.
Quy định này được củng cố thêm trong Thông tư số 15/2025/TT-BGDĐT do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành ngày 24/7, nêu rõ chủ tịch UBND cấp xã quyết định việc bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, miễn nhiệm người đứng đầu, cấp phó các cơ sở giáo dục công lập thuộc quyền quản lý.
Trước đó, theo Nghị định 142/2025/NĐ-CP ngày 12/6, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo vẫn được giao thẩm quyền bổ nhiệm nhân sự quản lý các cơ sở giáo dục. Tuy nhiên, theo Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2025, trong trường hợp có sự khác biệt giữa các văn bản thì ưu tiên áp dụng văn bản có hiệu lực pháp lý cao hơn, tức là luật.
Linh hoạt sĩ số lớp học theo từng địa phương
Công văn cũng đề cập việc áp dụng linh hoạt quy định về số lượng học sinh trên lớp theo Thông tư số 20/2023/TT-BGDĐT. Trong các trường hợp đặc biệt, như không đủ học sinh ghép lớp hoặc vượt quá sĩ số tối đa, hiệu trưởng nhà trường được phép đề xuất điều chỉnh với UBND cấp xã. Sau đó, cấp xã sẽ báo cáo Sở Giáo dục và Đào tạo để trình chủ tịch UBND cấp tỉnh quyết định mức sĩ số phù hợp với thực tế địa phương.
Quy trình này nhằm xử lý kịp thời các tình huống phát sinh trong quá trình sắp xếp lại mạng lưới trường lớp sau khi không còn cấp huyện, đồng thời bảo đảm chất lượng dạy học theo chuẩn vùng miền.
Đẩy mạnh xã hội hóa giáo dục để giảm áp lực biên chế
Để giảm áp lực về biên chế giáo viên trong bối cảnh tổ chức lại bộ máy, Bộ Giáo dục và Đào tạo tiếp tục thúc đẩy tự chủ và xã hội hóa, đặc biệt ở cấp mầm non và tiểu học. Các cơ sở giáo dục công lập sẽ thực hiện cơ chế tự chủ theo Nghị định 60/2021/NĐ-CP và Nghị định 111/2025/NĐ-CP. Đồng thời, Bộ đã xây dựng kế hoạch sửa đổi Quyết định 1466/QĐ-TTg để cập nhật tiêu chí, tiêu chuẩn xã hội hóa phù hợp với thực tiễn tổ chức mới.
Về chính sách học phí, Bộ GD&ĐT đang soạn thảo nghị định mới thay thế Nghị định 81/2021 và 97/2023, nhằm làm rõ cơ chế thu, miễn giảm học phí và xác định giá dịch vụ trong giáo dục. Dự thảo đã được Bộ Tư pháp thẩm định và dự kiến trình Chính phủ trong tháng 7/2025.
Làm rõ nhiệm vụ cơ quan chuyên môn sau khi bỏ cấp huyện
Một điểm mới khác là việc Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư số 15/2025/TT-BGDĐT, quy định rõ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Sở Giáo dục và Đào tạo ở cấp tỉnh và Phòng Văn hóa - xã hội thuộc UBND cấp xã trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo. Đây là căn cứ pháp lý quan trọng để các địa phương triển khai công tác giáo dục hiệu quả khi không còn cấp huyện, bảo đảm hoạt động ổn định và thông suốt trong bộ máy mới.
