Ông Phan Xuân Hành (SN 1966, trú tại thôn Quyết Thắng, xã Sơn Kim 2) sinh ra ở thị trấn Phố Châu, là con thứ 3 trong một gia đình có 5 anh em. Năm 1978, gia đình ông là một trong những hộ dân đi đầu trong thực hiện chính sách di dân lên xã Sơn Kim 2 để làm kinh tế và định cư cho đến bây giờ.
Tháng 5/1985, ông Hành nhập ngũ, biên chế vào Trung đoàn 18, Sư đoàn 325, Quân đoàn 2, đóng quân tại tỉnh Bắc Ninh rồi lên cắm chốt tại tỉnh Hà Giang, đến cuối năm 1988 thì xuất ngũ trở về quê hương.
Năm 1989, ông nên duyên vợ chồng với bà Nguyễn Thị Thành (SN 1970) và có với nhau 4 người con. Cuộc sống của đôi vợ chồng trẻ với nghề làm nông, đông con nên luôn lâm vào cảnh “thiếu trước hụt sau”. Năm 2000, huyện Hương Sơn có chủ trương phát triển trồng chè công nghiệp, ông tiên phong nhận 1 ha trồng chè để phát triển kinh tế. Thế nhưng, năm 2003, giá chè búp rớt giá thê thảm, ông quyết định chuyển đổi phần lớn diện tích sang trồng cỏ để nuôi hươu, chỉ để lại 7 sào chè.
Năm 2004, vợ chồng ông Hành vay mượn số tiền 250 triệu đồng để mua 10 hươu giống về nuôi. Quyết định này có phần mạo hiểm vì “sự khởi đầu nan” bao giờ cũng gặp khó khăn nhưng ông vẫn quyết tâm. Ông chia sẻ: "Thời điểm đó, tôi được hỗ trợ 20 triệu đồng theo Chương trình 134 của Chính phủ, đó là nguồn động lực vô cùng lớn để vợ chồng tôi chuyển hướng chăn nuôi bền vững. Xuất phát từ con nhà nông, vợ chồng tôi vừa làm vừa rút kinh nghiệm, học hỏi thêm để ngày càng có hiệu quả cao hơn".
Từ 10 con ban đầu, quy mô chuồng trại phát triển dần lên, 30 con rồi lúc cao điểm là 50 con. Khác với nhiều hộ gia đình trên địa bàn Hương Sơn nuôi hươu lấy nhung, ông Hành chú trọng sản xuất con giống. Giá bán con đực (trọng lượng 15kg) là 30 triệu đồng/con; hươu cái (trọng lượng 15kg) dao động 15 - 17 triệu đồng.
Theo ông, nuôi hươu giống phải đặc biệt tâm huyết và dành nhiều công sức. Để tạo ra hươu giống chất lượng tốt, đầu tiên ông phải lựa chọn con đực và con cái bố mẹ có chất lượng tốt, được mua ở các trang trại chăn nuôi uy tín. Con đực thì không hung dữ, con cái phải khỏe mạnh, có khả năng sinh sản tốt.
Cùng đó, thời điểm phối giống là quan trọng nhất. Sau khi phối giống phải tách con đực và con cái sang 2 chuồng riêng biệt. Khi hươu mẹ đẻ con, từ tháng 11 năm trước đến tháng 3 năm sau, người chăn nuôi phải theo dõi, chăm sóc sức khỏe cẩn thận, sưởi ấm bằng bóng điện vì thời tiết lạnh hươu con rất dễ chết vì bệnh phổi...
Hiện tại, trang trại của ông Hành có 20 hươu cái, 7 hươu đực. Theo chia sẻ của ông Hành, mỗi năm trại của ông bán ra khoảng 20 con hươu giống; 10 kg nhung hươu, cộng với 7 sào chè, cho doanh thu trên 400 triệu đồng. Thời gian tới, ông dự định sẽ đầu tư nuôi thêm từ 8 -10 con nai để đa dạng thêm sản phẩm kinh tế vườn.
Mô hình tuyển chọn hươu giống chất lượng của gia đình ông Phan Xuân Hành là một trong những điểm sáng về phát triển kinh tế ở địa phương. Xã Sơn Kim 2 cũng khuyến khích bà con nhân dân mua giống, học hỏi kinh nghiệm để phát triển thêm các đàn hươu có chất lượng cao nhằm tăng thêm thu nhập. Đây cũng là một trong những giải pháp để nâng cao thu nhập, phấn đấu đạt 60 triệu đồng/người/năm vào cuối năm nay.
