Chi phí công nghệ thông tin "cản bước" hiện đại hóa cơ sở y tế tự chủ

Với yêu cầu hiện đại hóa ngành y tế, các cơ sở khám chữa bệnh ở Hà Tĩnh đã đầu tư đồng bộ hệ thống công nghệ thông tin. Đến nay, 100% cơ sở y tế có giường bệnh trên địa bàn đã triển khai vận hành bệnh án điện tử, chữ ký số, triển khai phần mềm khám chữa bệnh BHYT kết nối liên thông dữ liệu BHYT, triển khai khám chữa bệnh từ xa, hội chẩn trực tuyến, khám chữa bệnh bằng thẻ căn cước công dân có gắn chíp, thanh toán viện phí không dùng tiền mặt... Đây được xem là nền tảng quan trọng để nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, giảm thủ tục hành chính và minh bạch hóa hoạt động y tế.

Tuy nhiên, đi cùng với lợi ích là chi phí duy trì, vận hành ngày càng lớn, đặt ra không ít thách thức cho các cơ sở y tế khi hầu hết các đơn vị đều đang thực hiện cơ chế tự chủ tài chính.

Với vai trò là cơ sở y tế đầu ngành, với số lượng bệnh nhân đông nên cơ sở thông tin, dữ liệu của BVĐK tỉnh là rất lớn. Mặt khác, bệnh viện cũng là nơi triển khai nhiều kỹ thuật chuyên sâu như: xạ trị, can thiệp mạch, lọc máu… cùng danh mục thuốc và hóa chất đa dạng nên chức năng phần mềm hồ sơ bệnh án điện tử tại BVĐK tỉnh có những yêu cầu cao và khắt khe hơn.

Bác sĩ Lê Ngọc Thanh – Phó Giám đốc BVĐK tỉnh Hà Tĩnh chia sẻ: Với quy mô lớn về dữ liệu và yêu cầu khắt khe trong quản lý đòi hỏi mức độ đầu tư hạ tầng công nghệ thông tin của đơn vị là rất cao. Bên cạnh đó, bệnh viện còn phải chi trả thường xuyên cho bảo trì hệ thống, thuê đường truyền, bản quyền phần mềm, an toàn an ninh mạng, nâng cấp thiết bị và đào tạo nhân lực CNTT. Trong khi đó, theo các quy định hiện hành, chi phí quản lý CNTT vẫn chưa được tính đầy đủ trong cơ cấu giá dịch vụ khám chữa bệnh khiến các cơ sở y tế lúng túng trong cân đối nguồn lực”.

Không chỉ BVĐK tỉnh, các bệnh viện chuyên khoa cấp tỉnh, các trung tâm y tế, BVĐK khu vực cũng đang gặp tình trạng tương tự. Với nguồn thu hạn chế, trong khi yêu cầu triển khai hồ sơ bệnh án điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt, kết nối dữ liệu ngày càng cao, nhiều đơn vị lo ngại sẽ khó theo kịp tiến trình chuyển đổi số nếu không có cơ chế tài chính phù hợp.

Theo ước tính, mỗi năm, chi phí vận hành, bảo trì, nâng cấp hệ thống CNTT mỗi đơn vị luôn dao động từ vài trăm triệu đồng đến hàng tỷ đồng.

Tại BVĐK Lộc Hà, để vận hành bước đầu bệnh án điện tử, đơn vị đã phải đầu tư trên 1 tỷ đồng nâng cấp, mua sắm hạ tầng công nghệ và các thiết bị máy móc cần thiết. Ngoài ra, theo ước tính, chi phí vận hành CNTT đối với 1 giường bệnh là trên 1,2 triệu đồng/năm. Quy mô 200 giường bệnh khiến cho đơn vị hằng năm phải bỏ ra một số kinh phí khá lớn, đặt ra nhiều thách thức trong bối cảnh thực hiện tự chủ nhóm II.

Bác sĩ Hoàng Hiệp – Trưởng phòng Kế hoạch – Nghiệp vụ, BVĐK Lộc Hà nhấn mạnh: Để nâng cao chất lượng chăm sóc, điều trị cho người dân, bệnh viện đã đầu tư đồng bộ hạ tầng CNTT, công bố vận hành bệnh án điện tử, tích hợp dữ liệu trên cổng bảo hiểm y tế các loại giấy khám sức khỏe lái xe, giấy chứng sinh, giấy chứng tử… Để triển khai đồng bộ, bền vững hệ thống bệnh án điện tử trong thời gian tới đòi hỏi nguồn kinh phí lớn trong khi giá dịch vụ khám chữa bệnh chưa kết cấu các chi phí quản lý CNTT nên đặt ra nhiều áp lực cho bệnh viện. Rất mong các cấp, ngành nghiên cứu, có cơ chế phù hợp”.

Được biết, thực hiện cơ chế tự chủ tài chính, nhiều cơ sở y tế buộc phải “liệu cơm gắp mắm”, sử dụng nguồn thu từ hoạt động khám chữa bệnh nhằm bù đắp cho các khoản chi CNTT. Điều này không chỉ làm gia tăng áp lực tài chính mà còn ảnh hưởng đến khả năng tái đầu tư chuyên môn, mua sắm trang thiết bị y tế, cải thiện thu nhập cho đội ngũ y, bác sĩ.

Theo ông Lê Chánh Thành – Phó Giám đốc Sở Y tế, trong xu thế hiện nay, CNTT đã trở thành một phần không thể thiếu trong hoạt động khám chữa bệnh hiện đại. Việc chưa kết cấu chi phí quản lý CNTT vào giá dịch vụ sẽ làm ảnh hưởng quá trình xây dựng nền y tế thông minh. Trước thực trạng này, ngành kiến nghị các bộ, ngành liên quan cần sớm nghiên cứu, điều chỉnh khung giá dịch vụ khám chữa bệnh theo hướng tính đúng, tính đủ các chi phí hợp lý, trong đó có chi phí quản lý và vận hành CNTT. Đồng thời, cần có hướng dẫn cụ thể để các đơn vị y tế có cơ sở pháp lý thực hiện, đảm bảo hài hòa giữa yêu cầu chuyển đổi số và khả năng tự chủ tài chính. Về phía ngành sẽ tham mưu cho Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh ban hành cơ chế, chính sách để đầu tư hạ tầng CNTT, hệ thống phần mềm cho các cơ sở y tế, đảm bảo đồng bộ, vận hành hiệu quả bệnh án điện tử, thúc đẩy mạnh mẽ hơn quá trình chuyển đổi số trong công tác khám, chữa bệnh".

Giải bài toán chi phí CNTT không chỉ giúp các cơ sở y tế tháo gỡ khó khăn trước mắt mà còn tạo nền tảng vững chắc để ngành y tế phát triển theo hướng hiện đại, hiệu quả, lấy người dân làm trung tâm phục vụ trong giai đoạn mới.