Chuyện chưa kể về ca ghép tim xác lập 2 kỷ lục ở Thừa Thiên Huế

Hành trình đặc biệt

3 ngày kể từ khi cùng ê-kíp bác sĩ BV TW Huế thực hiện thành công ca ghép tim xuyên Việt đặc biệt cho bệnh nhân nam quê ở Quảng Bình, trò chuyện với PV Báo Sức khỏe & Đời sống, ThS.BSCKII Trần Hoài Ân - Giám đốc Trung tâm Tim mạch, BV TW Huế (BS Ân) kể lại, hôm đó (6/5), theo kế hoạch, đoàn chuyên gia BV TW Huế - đang tiến hành hỗ trợ, chuyển giao kỹ thuật ghép thận cho BV Nguyễn Tri Phương (TP.HCM) sẽ cùng các y, bác sĩ của bệnh viện này tiến hành 2 ca ghép thận cho bệnh nhân.

“Từ 6h sáng, chúng tôi bắt đầu việc ghép thận cho ca bệnh thứ nhất. Tới khi chuẩn bị ghép thận cho ca bệnh thứ 2 thì đó cũng là thời điểm phải tiến hành lấy tim từ người hiến tặng (đã được Trung tâm điều phối ghép tạng Quốc gia thông báo điều phối trước đó). Đoàn chuyên gia BV TW Huế khi ấy phải phân chia nhân lực để vừa đi lấy tim vận chuyển về Huế ghép cho bệnh nhân kịp thời gian, vừa cùng các bác sĩ BV Nguyễn Tri Phương phẫu thuật cho ca bệnh thứ 2”, BS Ân nói.

Lúc 10h47 ngày 6/5, quả tim từ người hiến tặng rời khỏi lồng ngực tại BV Nhân dân Gia Định. Khi quả tim trên đường đưa về Huế, tại Trung tâm Tim mạch, BV TW Huế, anh M.S.H (37 tuổi) – người may mắn có đầy đủ các chỉ số phù hợp để nhận tạng được đưa vào phòng mổ. Sau 1h20 phút phẫu thuật, tim đã đập lại trong lồng ngực người nhận tạng… Đến nay, sức khỏe bệnh nhân phục hồi tốt, cơ bản ổn định.

ThS.BSCKII Trần Hoài Ân - Giám đốc Trung tâm Tim mạch, BV TW Huế (bên phải) cùng các bác sĩ thực hiện ca ghép tim cho bệnh nhân.

BS Ân chia sẻ: “Đây có thể là trường hợp đặc biệt khi mà sáng thực hiện ca ghép thận ở TP.HCM, chiều lại ghép tim ở Huế, 2 địa điểm cách nhau 1.000km. Bình thường các bác sĩ một là ghép thận, 2 là ghép tim chứ ít ai phải thực hiện 2 ca cùng một lúc”.

Theo BS Ân, những ca ghép như vậy ngoài chuyên môn nghiệp vụ thì điều đặc biệt các cá nhân trong ekip phải có sức khoẻ thật tốt. Trong khoảng thời gian bắt đầu từ lúc lấy tim, vận chuyển và thực hiện ghép kéo dài nhiều giờ đồng hồ, có những ca mổ có khi dài kéo đến 12 tiếng.

“Sau quá trình dài với bao nhiêu dồn nén, cũng như sự cố gắng của tất cả các khâu, các bộ phận cũng như theo sát, chỉ đạo của ban giám đốc bệnh viện, khi thấy quả tim người hiến đập trong lồng ngực của người nhận tất cả đều vỡ oà, vui mừng, bao nhiêu mệt mỏi căng thẳng đều được giải toả từ giây phút ấy”, BS Ân nói.

Khó nhưng không phải là không thể

Theo BS Ân, vừa phẫu thuật thận vừa lấy tim, sau đó vận chuyển ra Huế, tất cả các ekip khá khó khăn, vất vả. Thông thường, những ca ghép tim xuyên Việt thời gian tốt nhất trước 4 giờ đồng hồ, muộn nhất là 6 giờ phải cho tim đập trở lại. Ngoài chuyện mổ xẻ, kỹ thuật tốt thì một việc rất quan trọng là tổ chức vận chuyển quả tim.

Lãnh đạo tỉnh Thừa Thiên Huế, BV TW Huế thăm hỏi sức khỏe bệnh nhân vừa được ghép tim.

Đối với các quốc gia phát triển họ vận chuyển bằng trực thăng. Việt Nam là quốc gia duy nhất trên thế giới vận chuyển tạng ghép bằng hình thức dùng máy bay dân dụng. Các y bác sĩ thường đùa rằng, cái này được xem là sáng tạo độc đáo “trong cái khó ló cái khôn” với điều kiện đất nước như hiện nay.

Ca ghép tim lần này của bệnh viện đã xác lập hai kỷ lục mới đó là thời gian từ khi lấy tim xuyên Việt đến khi tim đập lại ngắn nhất và thời gian mổ cũng ngắn nhất.

GS.TS Phạm Như Hiệp - Giám đốc BV TW Huế.

“Một khó khăn của việc vận chuyển là các chuyến bay có giờ cố định. Các thành phố lớn 30 phút có 1 chuyến, còn Huế một ngày được vài chuyến. Vì vậy phải tính toán làm sao lúc lấy tim thật sát giờ bay để quả tim nhận ở TP.HCM về Huế trong thời gian ngắn nhất”, BS Trần Hoài Ân phân tích.

Cũng theo BS Ân, mổ ghép tim là một kỹ thuật hết sức phức tạp, đòi hỏi phải có sự phối hợp của nhiều chuyên ngành khác nhau. Phẫu thuật viên phải được đào tạo giỏi, phải có bác sĩ gây mê, hồi sức giỏi, bác sĩ chạy tuần hoàn ngoài cơ thể, kể cả điều dưỡng hồi sức sau mổ. Một khâu quan trọng là điều dưỡng chăm sóc hồi sức bệnh nhân chết não, tuy bệnh nhân chết nhưng phải chăm sóc đúng quy trình lúc đó lấy tim mới được.

Ngoài các nhóm thực hiện trực tiếp như vậy còn có hệ thống xét nghiệm, phòng xét nghiệm đủ điều kiện. Những xét nghiệm chuyên sâu, chuyên nghiệp. Ví dụ như xét nghiệm các chỉ số thận, gan bệnh nhân có thể chịu được cuộc ghép hay không. Một khó khăn nữa là các bệnh nhân đợi ghép tim phần lớn điều trị ngoại tuyến, ở xa nhưng BV TW Huế đã lên danh sách cũng như chuẩn bị, sắp xếp lịch mổ hết sức khoa học, bài bản nên đảm bảo được thời gian mổ theo quy định.

Chủ tịch UBND tỉnh Thừa Thiên Huế tặng bằng khen cho ê kíp các bác sĩ BV TW Huế thực hiện thành công ca ghép tim xuyên Việt đặc biệt.