Siết an toàn kỹ thuật, đồng bộ tiêu chuẩn khí thải
Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến góp ý dự thảo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường đối với xe mô tô, xe gắn máy (thay thế QCVN 14:2024/BGTVT).
Một trong những điểm mới đáng chú ý là quy định xe mô tô sử dụng động cơ nhiệt có dung tích trên 150cm³ hoặc xe mô tô điện có công suất danh định trên 11 kW phải được trang bị hệ thống chống bó cứng phanh (ABS).
Đối với các xe được trang bị ABS, quy chuẩn cũng yêu cầu phải có bộ phận báo hiệu tình trạng hoạt động của hệ thống nhằm nâng cao an toàn khi vận hành.
Bên cạnh đó, dự thảo còn đề xuất không cho phép xe mô tô, xe gắn máy hai bánh sử dụng động cơ điện lắp bàn đạp. Theo Cục Đăng kiểm VN - cơ quan soạn thảo, quy định này nhằm giúp lực lượng chức năng dễ dàng nhận diện, phân biệt xe mô tô điện, xe gắn máy điện với xe đạp điện khi tham gia giao thông.
Về yêu cầu quản lý phương tiện cũng được siết chặt hơn. Ngoài quy định số khung, số VIN và số động cơ không bị tẩy xóa, đục sửa, dự thảo bổ sung yêu cầu số khung phải trùng với số VIN, được đóng trực tiếp trên chi tiết khó thay thế của khung xe; ký tự thứ 10 của số VIN phải thể hiện năm sản xuất của phương tiện theo dương lịch.
Đối với một số nhóm xe ba bánh và xe mô tô, dự thảo cho phép trang bị chức năng lùi để hỗ trợ quay đầu, lùi xe. Tuy nhiên, tốc độ lùi đối với xe mô tô hai bánh không được vượt quá 5km/h và chức năng này không được kích hoạt khi xe đang di chuyển về phía trước nhằm bảo đảm an toàn.
Ngoài các yêu cầu về an toàn kỹ thuật, dự thảo còn bổ sung khái niệm "mức tiêu chuẩn khí thải bằng 0" để phù hợp lộ trình áp dụng tiêu chuẩn khí thải đối với phương tiện sử dụng năng lượng sạch.
Đồng thời, dự thảo cập nhật các quy chuẩn kỹ thuật viện dẫn theo hệ thống quản lý mới và điều chỉnh công thức xác định mức tiêu thụ nhiên liệu khi thử nghiệm khí thải mức 4 theo QCVN 29:2025/BXD.
Về yêu cầu bảo vệ môi trường, dự thảo quy định khí thải của xe mô tô hai bánh phải đáp ứng QCVN 29:2025/BXD; xe gắn máy hai bánh thực hiện theo QCVN 04:2024/BGTVT; xe mô tô ba bánh và xe gắn máy ba bánh áp dụng mức khí thải bằng "0". Việc áp dụng các mức khí thải cao hơn sẽ thực hiện theo lộ trình do Thủ tướng Chính phủ quy định.
Bỏ quy định quãng đường tối thiểu đối với xe điện
Một nội dung đáng chú ý khác là dự thảo bỏ quy định xe điện ở trạng thái không tải phải đảm bảo quãng đường hoạt động liên tục không nhỏ hơn 60km.
Theo Cục Đăng kiểm VN, quãng đường di chuyển là chỉ tiêu phản ánh hiệu năng của phương tiện, không phải tiêu chí đánh giá an toàn kỹ thuật. Trong khi đó, xu hướng phát triển xe máy điện trên thế giới đang chuyển sang sử dụng pin có thể hoán đổi, với dung lượng nhỏ và trọng lượng nhẹ để thuận tiện thay pin, nên quãng đường hoạt động có thể dưới 60km.
Cơ quan soạn thảo cũng cho biết, hiện chưa có quốc gia nào quy định quãng đường vận hành tối thiểu đối với phương tiện giao thông đường bộ.
Hiệp hội Các nhà sản xuất xe máy Việt Nam (VAMM) cũng kiến nghị bãi bỏ quy định này vì đây là yêu cầu riêng của Việt Nam, không liên quan đến an toàn kỹ thuật và có thể hạn chế việc phát triển các dòng xe điện cỡ nhỏ hoặc sử dụng pin hoán đổi.
Theo Cục Đăng kiểm VN, quãng đường vận hành của xe hoàn toàn có thể được tính toán từ kết quả thử nghiệm mức tiêu thụ năng lượng và dung lượng ắc quy, không nhất thiết phải quy định ngưỡng tối thiểu.
