Nhiều tài xế có xu hướng coi lốp ô tô như một bộ phận cứ "lắp vào là chạy" mà quên rằng bản chất đây là phụ tùng hao mòn, chịu sự tàn phá liên tục của ma sát, nhiệt độ và thời tiết. Sự xuống cấp của lốp thường diễn ra âm thầm. Chỉ đến khi nổ lốp, trượt nước hoặc phanh không ăn, người lái mới giật mình nhận ra hậu quả.
Dưới đây là 8 nguyên tắc chăm sóc lốp xe mà mọi tài xế cần nằm lòng nếu không muốn đánh đổi sự an toàn của bản thân và gia đình.
Chỉ kiểm tra áp suất khi lốp hoàn toàn nguội
Nhiều tài xế có thói quen tạt vào trạm xăng hoặc gara để bơm lốp sau khi đã chạy một quãng đường dài. Đây là một sai lầm phổ biến. Khi xe vận hành, lốp nóng lên khiến không khí bên trong giãn nở, áp suất đo được có thể cao hơn thực tế 4-5 PSI.
Nếu đo lốp khi đang nóng và xì bớt đi cho "vừa", thực chất bạn đang làm lốp bị non hơi khi nó nguội lại. Lốp non hơi không chỉ gây tốn xăng, làm nặng vô lăng mà còn làm tăng nguy cơ nổ lốp do vách lốp bị gập bẻ liên tục.
Các chuyên gia ô tô khuyến cáo tốt nhất nên kiểm tra lốp khi xe đã đỗ yên ít nhất 3 giờ, hoặc chạy không quá 2km ở tốc độ chậm. Tốt nhất, hãy sắm một chiếc bơm điện mini cầm tay và kiểm tra lốp tại nhà vào buổi sáng sớm.
Đừng phó mặc cho cảm biến áp suất lốp (TPMS)
Hệ thống cảnh báo áp suất lốp (TPMS) hiện nay gần như là trang bị tiêu chuẩn trên các dòng xe hiện đại. Tuy nhiên, hệ thống này chỉ mang tính chất cảnh báo sự cố chứ không phải công cụ đo lường độ chính xác hàng ngày.
Nhiều hệ thống TPMS nguyên bản chỉ phát tín hiệu cảnh báo khi áp suất lốp đã giảm từ 20-25% so với tiêu chuẩn. Lúc này, lốp đã ở trạng thái xẹp nguy hiểm. Hơn nữa, các loại cảm biến gián tiếp, đo thông qua vòng quay bánh xe của hệ thống ABS rất dễ báo lỗi ảo. Do đó, hãy duy trì thói quen kiểm tra áp suất thủ công bằng đồng hồ đo mỗi tháng một lần.
Thông số trên vách lốp là mức tối đa, không phải tối ưu
Rất nhiều người nhầm lẫn khi đọc thông số "Max Press" (Áp suất tối đa) in trên hông lốp và bơm căng đúng bằng con số đó. Đây là giới hạn chịu đựng rách nổ của lốp, tuyệt đối không phải là mức áp suất nhà sản xuất xe khuyến cáo.
Áp suất tiêu chuẩn do nhà sản xuất xe đưa ra thường được dán ở bệ cửa ghế lái hoặc nắp bình xăng. Bơm lốp theo đúng khuyến cáo này giúp xe vận hành cân bằng và an toàn nhất.
Bơm lốp chuẩn áp suất vừa kinh tế vừa an toàn
Nghiên cứu chỉ ra rằng lốp bị thiếu hơi khoảng 5 PSI (khoảng 0,3 kg/cm2) so với tiêu chuẩn, có thể khiến mức tiêu hao nhiên liệu tăng thêm 2%. Ngược lại, lốp quá căng sẽ làm xe xóc, giảm độ bám, phanh kém hiệu quả và mòn nhanh ở giữa mặt lốp. Việc bơm khí nitơ chỉ giúp áp suất ổn định hơn đôi chút, không mang lại lợi ích "thần kỳ" như nhiều nơi quảng cáo.
Đảo lốp định kỳ mỗi 8.000-10.000km
Lốp xe hiếm khi mòn đều nhau do đặc thù phân bổ trọng lượng của động cơ và hệ dẫn động. Đảo lốp là quy trình thay đổi vị trí các lốp để đảm bảo chúng mòn đồng đều, từ đó kéo dài tuổi thọ.
Khi đảo lốp, các chuyên gia khuyến cáo nên kết hợp cân bằng động và căn chỉnh thước lái để xe vận hành hoàn hảo nhất. Để dễ nhớ, hãy kết hợp việc đảo lốp cùng với các mốc thay dầu máy (thường là mỗi 10.000km).
Lốp cũng có "hạn sử dụng", dù gai lốp vẫn còn nguyên
Cao su là vật liệu hữu cơ nên sẽ bị lão hóa theo thời gian do tác động của tia UV, oxy, ozone và sự thay đổi nhiệt độ, bất kể xe có chạy hay chỉ trùm mền để trong gara. Hiện tượng cao su bị chai cứng, rạn nứt chân chim sẽ làm tăng nguy cơ nổ lốp khi chạy tốc độ cao.
Trong điều kiện khí hậu nóng ẩm như Việt Nam, lốp nên được thay sau 5-6 năm sử dụng. Tuổi lốp có thể nhận biết qua dãy 4 số in trên vách, thể hiện tuần và năm sản xuất. Ví dụ: "4022" nghĩa là lốp được sản xuất vào tuần thứ 40 của năm 2022.
Thay lốp phải đồng bộ
Tuyệt đối tránh việc dùng các loại hoa lốp (gai lốp) khác nhau trên cùng một trục. Lực bám không đồng đều giữa hai bên bánh xe sẽ khiến xe bị nhao lái hoặc mất lái khi phanh gấp.
Các chuyên gia khuyến cáo luôn ưu tiên lắp cặp lốp mới cho phía trục sau để tránh hiện tượng văng đuôi nguy hiểm khi ôm cua lúc trời mưa. Với xe dẫn động 4 bánh toàn thời gian, bắt buộc phải thay cả 4 lốp cùng lúc. Việc thay một lốp khác với 3 lốp còn lại có thể gây hư hỏng hệ truyền động, chi phí sửa chữa rất lớn lên tới hàng chục triệu đồng.
Không phớt lờ những rung động và tiếng ồn lạ
Khi lốp, la-zăng hoặc hệ thống treo có vấn đề, xe sẽ "giao tiếp" với tài xế thông qua các rung động. Nếu vô lăng bị rung lắc khi chạy ở tốc độ 70-80 km/h, nguyên nhân thường nằm ở hai lốp trước. Thân xe rung lại hay xuất phát từ bánh sau. Còn tiếng kêu "lốp bốp" đều đặn theo vòng quay có thể do đinh hoặc đá găm. Những dấu hiệu này cảnh báo chiếc xe cần được kiểm tra sớm.
Tóm lại, không phải lúc nào cũng cần mang xe đến gara ngay lập tức, nhưng hãy chú ý quan sát và kiểm tra bề mặt lốp. Nếu phải thay lốp mới, việc tiết kiệm vài trăm nghìn đồng cho lốp kém chất lượng hay bỏ qua việc bảo dưỡng định kỳ có thể phải trả giá bằng những rủi ro không thể đảo ngược.
