Từ ngày 1/6, Việt Nam chuyển sang kinh doanh xăng sinh học E10 trên toàn quốc, thay thế phần lớn xăng khoáng truyền thống. Điều này khiến không ít người dùng lo ngại về việc trong bình vẫn còn xăng khoáng nhưng phải đổ thêm E10. Tuy vậy, các hãng xe, hãng nhiên liệu và chuyên gia kỹ thuật cho biết việc trộn hai loại này trong cùng bình nhiên liệu nhìn chung không phải vấn đề với xe hiện đại.
E10 là loại nhiên liệu chứa tối đa 10% ethanol và khoảng 90% xăng khoáng thông thường. Điều này đồng nghĩa bản thân E10 vốn đã là một hỗn hợp nhiên liệu, thay vì một loại chất tách biệt hoàn toàn với xăng thường.
Khi đổ xăng E10 vào bình đang còn xăng khoáng, hai loại nhiên liệu sẽ tự hòa trộn trong quá trình xe vận hành. Theo Bộ năng lượng Mỹ, E10 hiện được chấp thuận cho hầu hết xe xăng thông thường và là loại nhiên liệu phổ biến tại nhiều quốc gia.
Các hãng cho biết, chỉ cần dòng xe đó sử dụng được xăng E10 (quy định trong sách hướng dẫn sử dụng), đồng nghĩa với việc trộn xăng khoáng với E10 không có vấn đề gì. Vì về bản chất, khi trộn, lượng E10 còn bị pha loãng so với một bình đầy E10.
Các chuyên gia cho biết các loại nhiên liệu tương thích với xe có thể dùng thay thế hoặc trộn lẫn với nhau. Khi trộn các loại xăng khác nhau, kết quả cuối cùng chỉ là một hỗn hợp nhiên liệu trung gian với chỉ số octane và tỷ lệ ethanol nằm giữa hai loại ban đầu.
Ví dụ, nếu bình xăng 60 lít, còn một nửa xăng khoáng (30 lít) rồi đổ thêm E10 (30 lít), hỗn hợp xăng cuối cùng thực tế chỉ còn khoảng 5% ethanol, tức đương đương xăng E5. Nếu xe có thể sử dụng xăng E10, có nghĩa những hỗn hợp xăng với tỷ lệ ethanol thấp hơn, ví dụ E5, xe vẫn có thể chạy tốt. Một số hãng nhiên liệu như BP cũng cho biết việc pha lẫn các loại xăng khác nhau trong cùng bình là tương đối an toàn, do chúng đều có cấu trúc hóa học tương tự nhau.
Tại nhiều thị trường như Mỹ, châu Âu hay Australia, E10 đã trở thành loại nhiên liệu phổ biến trong nhiều năm. Vì vậy, phần lớn ôtô và xe máy đời mới đều được thiết kế để tương thích với nhiên liệu chứa ethanol E10 trở xuống. Khi xe sử dụng xăng ethanol, ECU và cảm biến oxy có thể tự điều chỉnh tỷ lệ hòa khí khi tỷ lệ ethanol thay đổi nhẹ. Điều này cũng lý giải vì sao ở thực tế sử dụng, người dùng thường xuyên đổ xen kẽ xăng khoáng, E5 hay E10 mà không cần xả bình nhiên liệu.
Lưu ý khi dùng xăng E10
Ethanol vẫn có một số đặc tính khác xăng thường. Đối với các xe đời cũ, gioăng cao su hoặc hệ thống nhiên liệu có thể không thiết kế để hoạt động với xăng ethanol. Vì thế, việc dùng loại xăng này có thể gặp hiện tượng lão hóa vật liệu nhanh hơn nếu dùng E10 lâu dài. Chủ xe có thể tham khảo thông tin về loại xăng mà xe tương thích qua hướng dẫn sử dụng, hoặc hỏi thông tin này ở đại lý của hãng xe.
Tại Việt Nam, phần lớn xe máy, ôtô đều có thể chạy được E10, trừ một số dòng xe đã quá cũ (khoảng trước những năm 2000) cần chú ý hơn. Ngoài ra, số ít các dòng xe đời mới được hướng dẫn sử dụng xăng E10 nhưng ở phần liệt kê các thị trường không có Việt Nam (vì hãng chưa thử nghiệm tại Việt Nam) cũng cần chú ý hơn trong quá trình sử dụng. Thực tế, những loại xe không tương thích với xăng E10 chiếm tỷ lệ rất thấp.
Ngoài ra, ethanol là cồn, có xu hướng hút ẩm nhiều hơn xăng khoáng. Vì vậy, xe để lâu nhiều tháng không vận hành cũng cần hạn chế để nhiên liệu ethanol tồn đọng quá lâu trong bình.
Vì vậy, với những chủ xe đi ít hoặc xe không rõ ràng việc khuyến cáo dùng E10, có thể mua thêm các loại phụ gia chống tách nước để trộn chung khi sử dụng. Đồng thời, trước khi sử dụng E10 có thể xả sạch bình cũ, thay các loại lọc nhiên liệu.
